Embedded Files
Lê Ngọc Phượng
Exodus là bản nhạc nền (Theme) do Ernest Gold viết năm 1960 cho phim Exodus (Di cư/Về Miền Đất Hứa). Phim chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của văn hào Mỹ Leon Uris. Bản nhạc thắng giải Oscar. Tuy là nhạc không lời nhưng nghe từ dĩa, với giai điệu vừa bi, vừa hùng tráng, người nghe nếu là dân di cư 54 hay những người di tản sau 75 sẽ cảm thấy rất xúc động, vì nó quá hợp với tâm trạng và hoàn cảnh của mình trên con đường tìm cái sống trong cái chết! Oscar cho nhạc phim hay nhất năm 1960 là rất xứng đáng!
Trước 75 người Sài Gòn quen với bài này qua dĩa 33 tua! Giờ thì ta có thể tìm thấy trên mạng. Mời các bạn nghe lại một lần:
Exodus(1960) - theme (nhạc phim)
Leon Marcus Uris-1924-2003
Exodus nguyên thủy là tên của quyển thứ hai trong Thánh Kinh, có tên là Xuất Hành.
Theo truyền thuyết trong Kinh Do Thái giáo. Hơn 3000 năm trước đây, Moses đã dẫn đầu đoàn người nô lệ Hebrew rời bỏ Ai Cập để đi về miền đất hứa Canaan, dẫn đến sự hình thành nên dân tộc Israel.
Sau hơn 3000 năm, vào giai đoạn khốc liệt nhất của lịch sử - Đệ nhị thế chiến 1939 - 1945, dân Do Thái đã thực hiện một cuộc hành trình còn khó khăn gấp bội để về miền đất hứa Palestine và quá trình lập quốc cho người Do Thái - Israel.
Leon Uris đã mô tả lại cuộc hành trình này qua tác phẩm Exodus.
Exodus như là một sự ghi nhận về sự sáng lập của Nhà nước Israel thời hiện đại. Tác phẩm được xuất bản vào năm 1958, tựa đề truyện được dựa trên tên một con tàu mà vào năm 1947 đã thực thi xuyên suốt sứ mệnh lịch sử và vinh quang của dân tộc Do Thái: Exodus - Di dân về Miền Đất Hứa!
Vào năm 1956, Uris hoạt động như là một phóng viên phản chiến về cuộc chiến giữa khối Ả-rập và Israel. Hai năm sau khi xuất bản, bởi Doubleday, Exodus trở thành một hiện tượng xuất bản quốc tế, bestseller lớn nhất tại Hoa Kỳ kể từ tác phẩm “Gone with the Wind” (Cuốn theo chiều gió) của Margaret Mithcell.
Câu chuyện mở ra với nhân vật chính là Ari Ben Canaan, một cốt truyện nảy sinh từ kỳ tích vượt qua bao hy sinh, mất mát để chuyển vận những người tị nạn Do Thái tại một trại giam tên Síp (Cyprus) ở Anh Quốc về đến Palestine , Trung Đông.
Tiến trình di dân về Miền Đất Hứa những người Do Thái còn sống sót sau Thế Chiến II được thực hiện dưới sự bảo vệ của tổ chức non trẻ thời bấy giờ: Mossad Le'aliyah Bet , tiền thân của MOSAD , Tình Báo-Phản Gián "khét tiếng" của nhà nước Israel ngày nay. Tác phẩm sau đó đã đi vào lịch sử, với cuộc đời binh biến bao máu và nước mắt của từng nhân vật danh tiếng cho sự ra đời của Quốc gia Israel , Tổ quốc của người Do Thái.
Năm 1960, đạo diễn Otto Preminger đã chuyển thể tác phẩm thành phim với tựa đề "Exodus", nội dung phim xoay quanh nhân vật được xem là Anh Hùng: Ari Ben Canaan do Paul Newman thủ vai, mô tả tập trung vào sự hy sinh, anh dũng trong cuộc "đào thoát" khỏi Síp và lướt qua vài sự kiện tại Palestin...(*)
Đây không phải là một trong những bộ phim mô tả Thánh Kinh như The Ten Commandments (1956), vàBen Hur (1959) mà chúng ta được xem trước 75, với những diễn viên quen thuộc : Charlton Heston, Yul Brynner, Stephen Boyd, ...mà chỉ dùng "điển tích" trong Thánh kinh làm ẩn dụ cho câu chuyện lập quốc của người Do Thái sau này.
Ngày nay chúng ta có thể xem Exodus (liên tục) trên Youtube, 20 tập của phim này bắt đầu với tập 1,...và kết thúc với tập 20, cũng là dịp để nhìn lại hình ảnh của chàng tài tử đẹp trai Paul Newman, lúc còn rất trẻ!
Và cũng có thể xem trọn bộ 1 lần.
Năm 1961,trên giai điệu của bài (Theme) này, Pat Boone viết lời cho nó và đặt tên là This Land is Mine, dùng trong phim This Land is Mine.(Không phải là phim This Land Is Mine năm 1943,là một phim chiến tranh chống Phát Xit, trước đó)
Highlights from exodus by Ernest Gold.
Exodus (Lettermen)
Exodus Song :This land is mine
Music: Ernest Gold (1960)
Lyrics: Pat Boone (1961)
Singer: Andy Williams
This land is mine; God gave this land to me
This brave and ancient land to me
And when the morning sun reveals her hills and plain
Then I see a land where children can run free
So take my hand and walk this land with me
And walk this lovely land with me
Though I am just a man, when you are by my side
With the help of God, I know I can be strong
Though I am just a man, when you are by my side
With the help of God, I know I can be strong
To make this land our home
If I must fight, I’ll fight to make this land our own
Until I die, this land is mine.
The Exodus song (hợp ca)
The Exodus Song (This Land Is Mine) by Pat Boone
Edith Piaf Exodus (phiên bản tiếng Pháp)
Ngày nay từ Exodus là biểu tượng của con người, nhất là một dân tộc, trên đường đi tìm miền đất tự do hạnh phúc. Cuộc di cư của người Việt Nam từ miền Bắc vào Nam năm 1954 cũng mang ý nghĩa (exodus) đó.
Ngoài những người được di chuyển bằng phương tiện bằng hàng không (Gia Lâm/Hà Nội) hay hay đường biển (Hải Phòng), sau ngày tiếp thu miền Bắc, dân chúng tiếp tục tìm đường vào Nam, phần vượt tuyến bằng đường bộ qua vĩ tuyến 17, phần vòng qua Lào, nhưng phần lớn dân miền biển đi bằng bè. Một bộ tem (được gọi tên là tem Di Cư) đã được in ra năm 1956 để đánh dấu sự kiện này:
Mới đây Hollywood lại dựng phim về đề tài này:Exodus: Gods And Kings-Cuộc Chiến Chống Faraon.Cũng là một "phim bom tấn",hy vọng chúng ta sớm được xem! Đây mới là một phim mô tả Thánh Kinh (Cựu Ước), nhưng nội dung phim không được Ai Cập công nhận vì cho là hư cấu không đúng với lịch sử của họ.
Sau đây là bản chiếu thử,nó nhắc ta những ngày xem phim ở Sài Gòn khi xưa !
Exodus: Gods and Kings | Teaser Trailer
Hẹn các bạn nghe lại giai điệu của hương xa từ nửa thế kỷ trước.
Và nếu có thì giờ, mời xem lại cả 2 phim để có dịp ngẫm suy!
Lê Ngọc Phượng
Tháng 02/2015
Bài đọc thêm
Đây là bài bình phim Exodus:God and Kings của nhạc sĩ (Nguyễn) Tuấn Khanh:
Tự do và sợ hãi
Một trong những bộ phim đáng nhớ của đầu năm 2015 này, đó là chuyện kể của đạo diễn Ridley Scott về cuộc di dân của gần 400.000 người Do Thái về miền đất hứa, khao khát thoát khỏi ách nô lệ của Ai Cập. Bộ phim vẽ lại một hành trình dài của con người muốn vượt thoát sự thống trị, thoát khỏi sợ hãi để đến bến tự do. Mọi thứ được đánh đổi, chấp nhận để cái có được mơ hồ nhưng kiêu hãnh: sự tự do của bản thân mình, dân tộc mình. Bộ phim Exodus: Gods and Kings có thể làm cho bất kỳ một dân tộc nào đang bị đàn áp trên thế giới phải rơi nước mắt cùng hy vọng.
Đây lại là một siêu phẩm của Hollywood với ngân sách lên đến 140 triệu USD, tuy nhiên chỉ trong 4 tuần công chiếu, bộ phim này đã thu về hơn 60 triệu USD. Diễn viên Christian Bale tiếp tục lại chinh phục khán giả với vai diễn khắc nghiệt, diễn đạt nhân vật Moses, người khởi xướng cuộc cách mạng, dẫn dắt hàng trăm ngàn người Do Thái bước qua sợ hãi, đoàn kết và thoát khỏi sự thống trị tưởng chừng như muôn đời qua các đời Pharaoh Ai Cập. Dù ở bên cạnh Ai Cập, những con người Do Thái nhục nhằn và cam chịu không bao giờ coi biên giới đó là sự hữu nghị cần thiết hay lời cam kết chấp nhận cúi đầu. Thật khó tả cảm giác về cảnh Ramses, Pharaoh đương thời của Ai Cập ra lệnh mỗi ngày hành quyết một gia đình người Do Thái, cho đến khi nào người Do Thái tự nguyện tố giác và giao nộp Moses cho triều đình. Như mọi ví dụ về các chế độ độc tài của lịch sử chống lại loài người, Ramses muốn gieo rắc sự sợ hãi để trấn áp người dân để cai trị, gieo rắc sự khủng bố để bảo vệ quyền lực của mình. Thế nhưng, khi những người Do Thái gầy gò, mệt mỏi quay về từ buổi hành hình, người ta không nghe tiếng khóc trẻ con, tiếng than thở… mà chỉ có tiếng thì thầm “hãy giúp cho tôi vũ khí, tôi muốn chiến đấu”.
Phút giây ngắn ngủ đó, nhắc nhở muôn vạn điều. Khi vượt qua sợ hãi và nghĩ đến điều cần phải hành động cho tự do, cho tương lai, mọi dân tộc trên thế giới này đều có những biên niên sử vĩ đại. Năm 73 trước Công nguyên, gã nô lệ Spartacus người Thracia lãnh đạo đoàn chiến binh nô lệ trở thành nỗi kinh hoàng của đế chế La Mã. Năm 1258, hàng ngàn người dân nhà Trần quyết cùng thực hiện kế sách ‘thanh dã’ (vườn không nhà trống), hy sinh mọi thứ để đối đầu với 30.000 quân Mông Cổ bách chiến bách thắng của Ngột Lương Hợp Thai, để giành tự do cho quê nhà. Đâu đâu cũng vậy, khi một dân tộc cùng với những người đứng đầu không hèn hạ, không thỏa hiệp, thì không có nỗi sợ hãi nào có thể ngăn họ nghĩ đến tương lai bằng sức mạnh danh dự.
Khi đoàn người của Moses đứng trước biển biển Đỏ, sóng dữ và bao la. Đằng sau thì đoàn chiến xa của vua Ramses đang đến gần. Có những người dân đã kinh hoàng la lên “tại sao chúng ta không quay lại Ai Cập, có là nô lệ thì chúng ta cũng có cái ăn, và không bị giết”. Không có câu trả lời cho những lý luận đó. Những lý luận đã trở thành đương thời của thế kỷ 21 khi con người quen việc phủ lên sự đê hèn của mình bằng ngôn từ nhung lụa. Đạo diễn Ridley Scott đã dùng hình ảnh để trả lời tất cả. Những người đàn bà ôm con nhỏ lao thẳng vào dòng nước. Những cụ già chống gập khập khiễng bước đi. Nếu biển không cạn để gần nửa triệu người đó băng qua, họ đã chết. Lịch sử sẽ ghi lại một câu chuyện thương tâm rằng vào thời cổ đại Ai Cập, 1.300 năm trước Công nguyên, người Do Thái đã chọn cái chết chứ không chịu làm nô lệ.
Trong chuyện cổ tiếng Hebrews, Chúa đã làm phép tách biển làm đôi để người Do Thái tìm đến tự do. Nhưng trong cách kể chuyện không bị lệ thuộc vào tín ngưỡng của đạo diễn Ridley Scott, ông đã diễn đạt bằng khoa học rằng chính các vòi rồng vào thời điểm đó đã hút nước biển cạn trong một khoảng thời gian và tạo nên một sinh lộ thần kỳ cho người Do Thái trước khi quân Ai Cập ập đến. khi được hỏi về phân đoạn này, Ridley Scott nói trên tờ Esquire rằng “tín ngưỡng chính là nguồn gốc lớn nhất của sự dữ. Con người bị xâu xé bởi ý nghĩa chúa trời riêng của mình, thế nhưng trớ trêu thay thượng đế chỉ có một”. Vốn là người theo tin thuyết bất khả tri, Ridley Scott tin rằng cuộc vượt thoát đầy tính sử thi đó, duy nhất bắt nguồn từ niềm tin vào tự do và lòng quả cảm vượt qua sợ hãi của người Do Thái.
Phim Exodus: Gods and Kings không có kết thúc. Hành trình của ông Moses và những người dân Do Thái còn miệt mài. Ông ra đi khi là một dũng sĩ cho đến khi tóc bạc phơ, run rẩy trên chiếc xe về vùng đất hứa. Câu chuyện như một ẩn dụ về hành trình đến tự do của mỗi dân tộc không bao giờ có đoạn kết. Tự do là cuộc tìm kiếm không ngừng, ngay cả khi những nhà lãnh đạo lừa dối bạn rằng tự do đang ở cùng bạn. Miến Điện hay Cuba có thể khác ngày hôm qua, nhưng tự do vẫn còn ở xa xa phía trước. Tự do là con đường chứ chưa bao giờ là đích đến trên thế gian này. Tự do chỉ hiển hiện với những con người đi tim nó, chứ không thể là miếng ăn sợ hãi và nỗi nhục nhằn sống trong nô lệ ở trước bờ biển Đỏ ầm ầm sóng.
Page updated
Google Sites
Report abuse