Lê Ngọc Phượng
Đây là một cuốn phim "để đời" đối với những ai đã từng ái mộ diễn viên Audrey Hepburn (nhiều,nhiều lắm ở thế hệ tôi).Trong poster giới thiệu,ta thấy Audrey quý phái, sang cả như một bà hoàng, từ cốt cách đến trang phục, và thật "xì tin" với ống điếu dài cầm tay. Trước mặt cô là chiếc bánh rán donut rẻ tiền bọc giấy, và ly cà phê (?) bằng giấy.Đó là thói quen của cô, mỗi sáng, lúc 6 giờ, trước của hàng
Tiffany's &Co. Cô gọi đó là bữa điểm tâm ở Tiffany (Breakfast at Tiffany’s). Tiffany’s là tên cửa hàng trang sức và đá quý sang trọng bậc nhất nước Mỹ nằm ở khu thượng lưu Manhattan, New York. Trong vai Holly Golightly ( vai diễn để đời của Audrey Hepburn), cô tìm đến đây mỗi khi thấy bất an, để tự ru ngủ minh với những ảo mông về cuộc sống xa hoa mà cô mơ ước khi từ bỏ Texas, lên New York này với ý đồ sẽ kiếm được một người chồng giầu sang (Chi tiết). Phim, suy cho cùng chỉ là một mớ triết lý vụn, nhưng có một "happy ending" ( sêu sếu giống kiểu "Người đàn Bà Đẹp/Pretty Woman" có vai diễn của Julia Roberts), nên dễ dàng được có được thành công với 7 "đề cử" Osca năm 1961, trong đó có Audrey Hepburn cho nữ diễn viên chính.
Kết quả là có 2 Osca, cho Henry Mancini với nhạc phim hay nhất, và Johnny Mercer
với bài hát (ca từ) hay nhất (Moon River).
Audrey Hepburn không cần Oscar!
Hình ảnh và cách diễn xuất của cô đã đi vào lòng người từ hơn nửa thế kỷ qua không phai. Nhắc đến Breakfast At Tiffany's , người ta không thể quên hình ảnh Audrey Hepburn, trong ánh nắng chiều tà, ngồi thoải mái bên bậu cửa sổ, đầu cuốn khăn tắm, mặc quần áo ở nhà, gảy đàn guitar và hát Moon River.
Cô được mến mộ trên màn bạc, trong vai diễn, và cả ngoài đời. Đó là điều mà không phải diễn viên đoạt giải Osca nào cũng có.
Ngay cả sau này "Moon River" trở nên nổi tiếng và được rất nhiều ca sĩ nổi tiếng như Patti Page, Andy Williams, Frank Sinatra, Elton John,...hát lại, và ca khúc đã giành được giải Giải Grammy cho Thu âm của năm năm 1962, người ta vẫn không quên Audrey Hepburn, người đã đưa nó vào đời !
Moon River (Audrey Hepburn, Patti Page, Andy Williams, Frank Sinatra, Elton John)
Moon River, wider than a mile
I'm crossing you in style some day
You dream maker
You heart breaker
Wherever you're going
I'm going your way
Two drifters off to see the world
There's such a lot of world to see
We're after the same rainbow's end
Waitin' round the bend
My Huckleberry friend
Moon River and me
Bài hát ,lấy cảm hứng từ con sông huyền thoại Mississippi của Mark Twain trong "Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn", cũng mang mầu sắc triết lý (ẩn dụ) như phim và có vẻ "dễ nuốt" đối với thính giả hâm hâm thời đó (1961). Năm 2004, Viện phim Mỹ xếp Moon River đứng vị trí thứ tư trong danh sách 100 ca khúc nổi bật nhất trong lịch sử điện ảnh Mỹ.
Vượt khỏi phạm vi một bài hát trong phim, Moon River trở thành một trong những biểu tượng văn hóa của thập niên 1960. Theo thống kê, có ít nhất 500 bản thu âm ca khúc này tồn tại, trong đó phải kể đến những bản thu âm của Frank Sinatra, Louis Armstrong, Judy Garland, Sarah Vaughan và Sarah Brightman.
Moon River cũng gắn liền với tên tuổi Andy Williams, người hát tình ca vĩ đại của thế kỷ 20. Chính ông cũng là người biểu diễn ca khúc này tại lễ trao giải Oscar năm 1962. Andy Williams yêu thích ca khúc đến nỗi ông đặt tên nhà hát riêng của mình tại Missouri là Moon River.
Một dòng sông nhỏ mang tên Moon River đặt theo tên bài hát như một cách để vinh danh Johnny Mercer, người nghệ sĩ tài hoa của quê hương mình.
Một vịnh nhỏ ở Savannah, Georgia, Mỹ cũng đã được đặt tên theo ca khúc này.
Ở Việt Nam, Bài hát này (Moon River ) đã được nhạc sĩ Phạm Duy đặt lời Việt với tựa đề Dưới Trăng,Tuấn Ngọc trình bày trong băng Nhạc trẻ 3, cũng đã gần nửa thế kỷ!
Dưới Trăng (Tuấn Ngọc)
Ngồi dưới trăng lắng im nghe lòng ta
Thổn thức bao chuyện ngày qua... sầu đau
Hỡi người dấu yêu, sao đành nỡ quên...
Sao đành tình ta vỡ tan như cánh chim lìa bay?
Lòng đắm say những khi ta gần nhau,
Ngồi dưới ánh trăng dịu êm cùng mơ...
Con thuyền trôi về đâu dưới trăng vàng?
Cớ sao một mình ta ngồi dưới ánh trăng lẻ loi,
buồn vấn vương... chán chường...
Phạm Duy đã dùng nhạc của bài hát để viết nên một ca khúc có nội dung không giống nguyên tác,nhưng không phải là không hay. Cũng là một triết lý (vụn) nhưng lại thích hợp với người Việt hơn.
Trăng cũng là đề tài phổ biến trong nhạc Việt, từ Tình Trăng, Bóng Trăng Xưa của Hoàng Trọng, đến Khúc Nhạc Dưới Trăng của Dương Thiệu Tước, Trăng Sơn Cước, Trăng Sáng Vườn Chè của Văn Phụng, Nhớ Trăng Huyền Xưa của Nguyễn Văn Quỳ,Trăng Muôn Thuở của Bạch Bích, Bâng Khuâng của Tạ Tấn, ta tiếp tục có Thuyền Trăng, Hoa Trăng của Nhật Bằng,Trăng Khuya của Xuân Tiên,Trăng Thanh Bình của Lam Phương,Trăng Phương Nam của Anh Hoa,Thôn Trăng của Mạnh Bích-Ngọc Diệu, Trăng Về Thôn Dãcủa Hoài An-Huyền Linh,Trăng Sáng Trong Làng của Mạnh Phát, Vĩ Dạ Đò Trăng của Canh Thân, Trăng Soi Duyên Lành của Trịnh Hưng, Trăng Mờ Bên Suối của Lê Mộng Nguyên. Rồi lại có Nguyệt Cầm của Cung Tiến, Nguyệt Ca của Trịnh Công Sơn. Bên cạnh đó ta có những "tác phẩm phụ",mượn trăng để nói đến chủ đề khác như của Phạm Duy (Bài Ca Trăng,Trăng Già, Ông Trăng Xuống Chơi, ...), của Đoàn Chuẩn (ÁnhTrăng Mùa Thu), của Hoàng thi Thơ (Trăng Rụng Xuống Cầu, Gạo Trắng TrăngThanh), của Hoàng Nguyên (Duyên Nước Tình Trăng), của Pham Đình Chương (Đêm Nhớ Trăng sài Gòn).Sau đấy ta có Khánh Băng (Trăng Thề), Phạm Thế Mỹ (Trăng Tàn Trên Hè Phố), Phạm Mạnh Cương (Đi Giữa Đường Trăng), Hoàng Thanh Tâm (Đêm Trăng), và sau nữa có Trăng Viễn Hoài của Lê Tín Hương, Ánh Trăng Tancủa Anh Tài-Đặng Hiền, Bóng Trăng Trong Thành Phố của Châu Đình An cùng những bài của nhạc sĩ trẻ khác,mà tôi chưa có dịp nghe qua.
Đã thế lại còn những bản nhạc ngoại quốc lời Việt với đề tài "trăng" như bài này!
Moon River, cũng như Dưới Trăng chính là nguồn hương xa mang lại đậm đà thêm cho nhạc Việt vậy!
Lê Ngọc Phượng
Tháng 02/2015