Lê Ngọc Phượng
Robert Schumann sáng tác Kinderszenen ("Thời thơ ấu"), Opus 15, năm 1838, để hồi tưởng lại thời thơ ấu của mình. Tác phẩm này gồm 13 đoạn viết cho đàn piano. Trong 13 đoạn này, Träumerei là đoạn thứ 7.
Robert Schumann, hay Robert Alexander Schumann, là một nhà soạn nhạc và phê bình âm nhạc nổi tiếng của Đức. Ông là một trong những nhà soạn nhạc lãng mạn lừng danh nhất thế kỷ 19. Sau một sự cố đáng tiếc, Schumann bi hỏng tay, và sau khi biết mình không còn hy vọng trở thành một nghệ sĩ piano xuất chúng, Robert Schumann quyết tâm sáng tác. Những năm tháng ở Leipzig là khoảng thời gian rực rỡ nhất trong sự nghiệp của ông. Ông sáng tác nhiều tác phẩm xuất sắc cho piano, mở ra thời kỳ mới trong lịch sử âm nhạc.[1] Đến năm [[1840], ông bị cuốn hút vào việc sáng tác thanh nhạc. Chỉ trong một thời gian ngắn, ông viết đến 130 ca khúc. Năm tiếp theo, ông tập trung viết câc tác phẩm có tầm vóc lớn hơn, cho dàn nhạc giao hưởng.[2] Trong các năm 1842 và 1843, ông lại chuyển hướng sang nhạc thính phòng và các tác phẩmhợp xướng giáo đường (Danh sách tác phẩm)
Từ năm 1844, Robert Schumann bị suy thoái nhiều lần, trầm cảm. Tình hình nghiêm trọng đến ông còn nhảy xuống dòng sông Rhine để tự vẫn. Rất may, ông được cứu và được đưa vào bệnh viện tâm thần. Hai năm sau sự kiện đó, ông qua đời.[3]
Bài nhạc Träumerei được chuyển thể qua cho nhiều nhạc khí khác như guitar, cello, violin.
TRÄUMEREI by Schumann (Katharine Hepburn in "Song of Love")
Có 3 phiên bản lời Việt cho bài này:
1 . Phạm Duy đặt lời Việt theo sát nguyên bản:
Mơ Mòng (Rêverie - R.Schumann/ Lời Việt Phạm Duy/Lệ Thu/Ngàn lời ca khác/ Nhạc Bán cổ điển)/Thái Thanh/ Mai Hương
Chiều rơi từ nơi nào xa vắng cũ
Bóng đêm về đó, trời sầu tưởng nhớ
Và lòng nặng mong chờ
Ngồi im nhìn lên vườn sao lấp ló
Có muôn ngàn sao lững lờ
Có ai run trong xa mờ.
Người xưa về đâu từ khi lá úa?
Biết nhau chiều đó, trở về đường cũ
Rồi biệt ly không ngờ
Người ơi! Phải chăng lạc trong cánh gió?
Đến bên đàn trăng tít mù
Hoá thân ra sao mơ hồ.
Vì sao lìa nhau để theo kiếp số?
Cách xa nhiều quá
Nhờ đêm chiếu cho thêm mịt mù
Dù sao người trên trời cao vẫn nhớ
Biết duyên bạc số Mơ Mộng lyrics on ChiaSeNhac.com
Mà sao vẫn chưa quên tình hờ.
Đột nhiên hạt sao rụng như cánh lá
Thấy tinh cầu ngã
Tưởng là người cũ, là người của mong chờ
Tình ta hoà theo vệt sao bở ngỡ
Tới nơi mơ hồ có một trời hoa
Suốt một đời mơ ước thành tình ta.
(Trong băng nhạc Mây Hồng 4)
2.Đinh Hùng đặt lời Việt với tựa đề Ánh Mắt Liễu Trai
(Reverie /Schumann/Lời Việt Đinh Hùng/Thái Thanh/ Những Ca Khúc Cổ Điển)/Như Mai
Rồi đây thuyền em về muôn hướng gió .
Cánh chim xanh cuối trời thương nhớ cuốn hồn ly xứ tới đâu.
Rồi đây hồn anh là mây lướt thướt,ngón tay còn vương phiếm đàn cố nhân ,nét mi phai dần.
Thuyền đêm hoàng hoa đèn nghiêng bóng nhớ ,đóa sao thương khóc nhòa vai áo kinh đô bùi ngùi.
Thần giao tìm em mười phương mắt biếc,áo thu bay nhớ mùi hương cúc luyến chi bồi hồi.
Ngoài khơi hàng mi vừng trăng viễn cảnh,bến sông mơ bóng người xa khuất,tiếng đàn ngây ngất nhớ thương.
Lòng anh lòng em chờ nhau mấy kiếp, giấc mơ phai hồng hỡi người khuê các, phím đàn tan tác bến nào vọng âm.
3_Dương Thụ đặt lời Việt cho Träumerei với tựa Những Ngày Mộng Mơ (Mỹ Linh)
Mộng mơ một ngày xuân sang nắng ấm
Những con đường lá xoè xanh non
Góc đường nơi anh vẫn hẹn
Mộng mơ ngày nào vui như tiếng hát
Có nụ cười anh có giọng nói anh nghe sao thiết tha.
Mộng mơ, một ngày bên anh ấp áp
Nắng mai về thức vòng tay anh xiết bờ vai em rất êm
Mộng mơ được gần bên anh mãi mãi
Mãi trong vòng tay anh xiết chặt của anh những ngày êm đềm. ..
Một "thử nghiệm" (?) của Dương Thụ và Mỹ linh khiến ta không còn nhận ra bản nhạc cổ điển ở đâu? Chuyện này phải để đích thân nhà phê bình âm nhạc Schumann có ý kiến. Tôi không giám bàn thêm!
Tháng 03 /2016