Lê Ngọc Phượng
Serenade From Les Millions D'Arlequin (Les Millions d'Arlequin) là bài hát của nhạc trưởng người Ý Riccardo Drigo (1846 –1930), trích trong vở nhạc kịch hài Les Millions d'Arlequin của Marius Petipa, được trình diễn lần đầu bởi đoàn Vũ ballet Imperial Ballet, ở Nhà Hát Hoàng Gia (Imperial Theatre of the Hermitage) thành phố St. Petersburg, Nga vào tháng Hai/ 1900
Serenade From Les Millions D'Arlequin (Riccardo Drigo /James Galway) (độc tấu sáo/flute)
Les Millions d'Arlequin (Drigo/Nana Mouskouri hát - James Galway đệm sáo/1976)
Serenade from Les Millions d'Arlequin (Drigo/Marcel Moyse) (Độc tấu )
Serenade from Les Millions D'Arlequin (1916)/Violinist Kathleen Parlow
Les Millions d'Arlequin ( Jack Lantier/1976)
Nhạc :Riccardo Drigo
Lời: Bertal và Maubon.
Je viens de voir Arlequin comme un fou
Il m'a conté ceci pour vous
Un soir, tout vibrant d'espoir,
Avec des millions j'allais pouvoir
Tenir celle qui toujours
M'avait refusé son amour,
Et je lui disais...rêve insensé :
Prends mon coeur, tout mon or pour un baiser.
Toi l'insaisissable je t'ai là...
Viens ! Ne refuse pas,
Te blottir dans mes bras...
Mais ce n'était qu'un songe
D'amour
Ah ! Le divin mensonge.
D'un jour trop court...
Dans un élan fou je croyais la saisir
Frémissant de désir...
O vision troublante,
Ses yeux...
O rêve qui me hante,
Adieu !
Adieu !
Il ne reste rien du bonheur infini
Puisque tout est fini !...
Comme Arlequin faut-il croire un jour
Aux beaux mensonges d'amour...
Mời nghe một cách trình bày bản nhạc theo nhịp điệu khác:
Bài này có một phiên bản lời Việt với tên Hắt Hiu. Đây là tâm sự của Phạm Duy khi (1949) soạn lời Việt cho bài này:
Những ngày được về nghỉ ngơi tại Quán Thăng Long, vì nhu cầu của hai chị em Thái Thanh, tôi soạn ra khá nhiều những lời ca tiếng Việt cho nhạc cổ điển Tây Phương. Lời lẽ trong những bài này cũng phản ánh ít nhiều mối tình của tôi đối với Thái Hằng. Trong bài Dạ Khúc của Schubert, có những lời ca rất an ủi:
Chiều nay hát cho xanh câu yêu đời
Cho người thôi khóc thương ai
Cho niềm yêu đến bên tôi.
Chiều nay lỡ ghé môi trên mi sầu
Ru người qua chốn thương đau
Cho làn nước mắt chìm sâu.
Vì đang tự tay mình xây đắp cho mình một tổ ấm cho nên tôi cũng có những lời ca rất nồng nàn trong bài Les Millions D Arlequin mà tôi đặt cho cái tên Việt là Hắt Hiu:
Gió không buồn, hôn lá trên con đường xưa
Nước không còn soi bóng đôi hoa thờ ơ
Ta lặng nghe cánh chim đang về nơi tổ êm đềm
Mặc cho chìm xuống bóng đêm.
Sau gần sáu tháng đi chung với nhau trong đoàn văn nghệ cũng như ở chung với nhau tại Quán Thăng Long và sau khi đã ôm được nàng vào lòng rồi, tôi chính thức hỏi Thái Hằng làm vợ.
Xin mời nghe:
Hắt Hiu (Les Millions d'Arlequin) - Kim Đa
Nhạc Drigo – Lời Phạm Duy
(re-edited in 2005)
Chiều thu khi khói lam mờ buông
Suối âm u từ nguồn, hương yêu goi buồn
Nhạc lên sao hắt hiu chìm xuống
Và lòng sao thấy não nuột, nhơ ớ ơ thương…
Nghiêng ven bờ…
…thùy dương bóng xế nhạt mầu
Sẽ tan đi cung nhạc nào dưới vừng trăng chiều
Ôi sương mù nhòa rơi trắng xoá nẻo đường
Chỉ còn buồn thương tràn dâng
Lòng người bâng khuâng chiều hoang
Bâng khuâng trong chiều hoang… mang.
Gió không buồn hôn lá trên con đường xưa
Nước không còn soi bóng đôi hoa thờ ơ ơ ờ
Ta lặng nghe cánh uyên đang về nơi tổ êm nào
Để ta còn mãi khát khao…
Tiếng côn trùng hiu hắt ru ta, buồn xa
Khát khao nào, ân ái khi xưa còn lưa ơ ờ
Ta lặng cho bóng đêm ôm chùm ta vào xa vời
Từ âu sầu tới hắt hiu…
CODA
Lòng hắt hiu thương đau, nhè nhẹ thương đau
Người vẫn mang muôn vàn yêu (y) dấu…
Hơn một thế kỷ đã qua kể từ ngày vở vũ kịch hài Les Millions d'Arlequin xuất hiện, và hơn 60 năm từ khi nhạc sĩ Phạm Duy viết lời Việt cho bài hát, bao nhiêu vở Ballet tiếp tục, bao nhiêu bài hát ra đời. Vậy mà nghe lại Hắt Hiu với giọng ca của cô Kim Đa (một ca sĩ mà tôi không biết lý lịch, chỉ biết cô xuất hiện trong Album Dị Khúc, phổ thơ Bích Khê của nhạc sĩ Phạm Duy), tôi vẫn thấy một sự quen thuộc và gần gũi! Nhạc hay, hay lòng người vẫn mãi quyến luyến những "tàn tích" ngày xưa của một thời ta yêu dấu (hic!)
Tháng 01 /2016