Lê Ngọc Phượng
Ở Buenos Aires, Argentina có một điểm du lịch nổi tiếng nổi tiếng thuộc khu La Boca với tên gọi Caminito(Little Walkway/Con đường nhỏ).Con đường nhỏ này,ngày xa xưa là một lạch nước từ sông Riachuenlo.Năm 1866 con lạch bị bồi cạn,và một đường sắt được hình thành dọc theo nó.Đến năm 1898,đến lượt đường sắt đóng cửa và khu vực bị bỏ hoang,biến thành bãi rác thải của những khu nhà ổ chuột xung quanh.
Năm 1950, lấy cảm hứng từ bài "Caminito" nổi tiếng của Argentina, một nhóm cư dân của khu vực, trong đó có nghệ sĩ người Argentina Benito Quinquela Martín, quyết định trùng tu khu vực này.Những ngôi nhà gỗ dọc khu phố được sơn lại với màu sắc sặc sỡ mang lại sinh khí cho con phố nhỏ cũng như khai sinh ra một phong cách kiến trúc đặc trưng Argentina cho toàn khu vực, lôi cuốn rất nhiều khách du lịch.
Năm 1959, chính quyền thành phố quyết định biến khu này thành bảo tàng ngoài trời trong đó có con đường "Caminito", giờ đây cũng đã trở thành nổi tiếng .
Bố trí dọc theo các đường phố bây giờ là tác phẩm điêu khắc của các nghệ sĩ người Argentina với nhiều đề tài thuộc Buenos Aires thế kỷ XIX (công nhân, nhân viên cứu hỏa, gái mại dâm, ma cô, say rượu ...).
Hơn nửa thế kỷ qua,bao nhiêu du khách đã hé thăm bảo tàng đường phố Caminito, hẳn cũng biết và nhớ bài tango bằng tiếng Tây Ban Nha Caminito của Juan de Dios Filiberto ( nhạc / 1923 ) và Gabino Coria Peñaloza (l ời thơ/1926 ).Nhưng có mấy người biết được bài hát này lại là cảm hứng lấy từ khu Caminito (nguyên thủy),thuộc làng Olta, tỉnh La Rioja, Argentina . Nhiều người còn nghĩ là con đường Caminito ở khuLa Boca mới là cảm hứng của bài hát ! (*)
Caminito que el tiempo ha borrado,
que juntos un día nos viste pasar,
he venido por última vez,
he venido a contarte mi mal.
Caminito que entonces estabas
bordeado de trébol y juncos en flor,
una sombra ya pronto serás,
una sombra lo mismo que yo.
Desde que se fue
triste vivo yo,
caminito amigo,
yo también me voy.
Desde que se fue
nunca más volvió,
seguiré sus pasos,
caminito, adiós.
Caminito que todas las tardes
feliz recorría cantando mi amor,
no le digas si vuelve a pasar
que mi llanto tu huella regó.
Caminito cubierto de cardos,
la mano del tiempo tu huella borró.
Yo a tu lado quisiera caer
y que el tiempo nos mate a los dos.
Tango from Buenos Aires (Argentina)
My old video from 2011-11-09
English Lyrics
Little path (Dear Path)
Little path that time has erased
that together, one day, you saw us pass by,
I have come for the last time,
I have come to tell you my pain.
Little path that in those days you were
skirted by clover and flowering rush,
just a shadow soon you will be
just a shadow exactly like me.
Ever since she left,
in sadness I live,
little path, my friend
I am leaving too.
Ever since she left
she never came back,
I'll follow her steps,
little path, good by.
Little path that every afternoon
happy I walked through singing of my love,
don't tell her if she ever comes back,
that my tears watered your soil.
Little path covered with thistles,
the hand of time your trace erased;
next to you i would like to fall
and let time to kill us both
Ever since she left,
in sadness I live,
little path, my friend,
I am leaving too.
Ever since she left,
she never came back,
I'll follow her steps,
little path, good by.
Bài hát là lời tâm sự: Con đường nhỏ ơi,bạn đã chứng kiến ngày xưa ta đã cùng người yêu qua đây!.Nay con đường đã để bỏ hoang,và người yêu đã đi xa.Ta chỉ còn muốn nằm xuống bên người và để thời gian vùi lấp tất cả!
Những hoài niệm kiểu "Bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương" này rất dễ làm nao lòng những người yêu nhau,cộng thêm với giai điệu tango đặc trưng của vùng Nam Mỹ nên bài hát được biết đến rộng rãi khắp Argentina và Uruguay.
Xin mời nghe những bản thu âm của những nghệ sĩ nổi tiếng mọi thời đại:
Libertad Lamarque (1926)
Solo Piano/Played by Shirin
Solo Guitar/Cacho Tirao
Caminito đã được nhạc sĩ Phạm Duy đặt lời tiếng Việt (Còn Yêu Nhau).
Ca sĩ Khánh Ly trình bày bài hát trong album Vũ Nữ Thân Gầy năm 1988.Với bài này,nhạc sĩ Phạm Duy không chuyển dịch nguyên tác,mà viết một "bài bình",hay đúng hơn bài "cảm khái" về nội dung nguyên tác.
Một phiên bản lời Việt khác (Mưa Đêm/chưa rõ tác giả) được biết đến với tiếng hát Ngọc Lan.Bài này mượn phần nhạc để viết lời mới.
Xin mời nghe:
Còn Yêu Nhau (Caminito/LV Phạm Duy/Khánh Ly/Vũ Nữ Thân Gầy )
Rồi vì đâu xa nhau
Người ngồi trong mối sầu
Người tưởng nhớ khi bên nhau
Dù chờ chết cho mau
Rồi còn đây vẫn đây
Như còn thương tiếc ai
Người còn mãi không nguôi ngoai
Tình nồng mãi không phai
Còn yêu nhau hay thương nhau
Xin ghi nhớ câu yêu dấu sẽ qua mau
Xuân vui tươi không bền lâu
Xuân ra đi khi hoa kia đã phai mầu
Ta xa nhau khi xuân xanh trắng mái đầu
Còn yêu nhau hay thương nhau
Xin ghi lấy câu ân ái giữa đêm thâu
Không than van không đớn đau
Ta yêu nhau ta lên cao hay chìm sâu
Ta say sưa ta giăng tơ trong lòng nhau
Còn Yêu Nhau (Caminito/LV Phạm Duy/Carol Kim/Ngàn Lời Ca khác )
Ngoài trời mưa rơi âm thầm ru lẻ loi
Tiếng mưa đêm xót xa
Mưa ơi bao giờ thôi
Nước mắt em long lanh ướt mi dài
Những ngón tay không che hết hao gầy
Người tôi yêu ơi nay còn trông thấy nhau
Hãy chia tôi phút giây thương đau trong mắt sâu
Với tiếng khóc đến hắt hiu đời nhau
Với những tiếng ca mênh mông u sầu
Đ.K:
Cầu cho đêm thôi mưa
Trời xanh đem nắng về
Cầu cho bước chân vu quy
Nhiều mơ ước xuân thì
Cầu đêm nay qua mau
Đừng cho mi vướng sầu
Đời con gái đam mê nhiều
Ngày em bước qua cầu
Buồn làm chi em mai rồi em sẽ quên
Nín đi em sẽ quên
Với trái tim bình yên
Tiếng gió mưa đêm nay sẽ không còn
Tiếng khóc than đêm nay cũng không còn
Từng cơn mưa trên lâu đài, trên phố khuya
Tiếng mưa rơi thiết tha chơi vơi mưa gió ơi
Dĩ vãng ấy sẽ úa theo thời gian
Có mấy cánh hoa thiên thu không tàn
Bài nhạc không hẳn là một tuyệt phẩm so với những bài nhạc Tây Ban Nha khác như La Cumpasita,Bésamé Mucho,...nhưng với tôi, trong tâm trạng của một người Sài Gòn xưa nhìn về dĩ vãng, cảm thấy có nhiều đồng cảm.
Xin giới thiệu cùng các bạn.
Dù các bạn nghe Khánh Ly, hay Ngọc Lan, xin nhớ đến tinh thần của bài hát nguyên thủy! Và các bạn sẽ thấy, như tôi, một tâm sự ...bùi ngùi!
Lê Ngọc Phượng
Tháng 01/2015