Lê Ngọc Phượng

Người nghe nhạc Việt Nam đã quá quen thuộc với bài hát Happy New Year (ABBA/1980) rộn ràng vào những ngày đầu năm mới.

Hôm nay xin viết về một bài hát khác mà tôi rất thích của họ : I Have A Dream, đồng thời điểm qua những thành công của họ trên con đường chinh phục Thế Giới.

I Have A Dream (Abba)

"I Have A Dream"

I have a dream, a song to sing

To help me cope with anything

If you see the wonder of a fairy tale

You can take the future even if you fail

I believe in angels

Something good in everything I see

I believe in angels

When I know the time is right for me

I'll cross the stream - I have a dream

I have a dream, a fantasy

To help me through reality

And my destination makes it worth the while

Pushing through the darkness still another mile

I believe in angels

Something good in everything I see

I believe in angels

When I know the time is right for me

I'll cross the stream - I have a dream

I'll cross the stream - I have a dream

I have a dream, a song to sing

To help me cope with anything

If you see the wonder of a fairy tale

You can take the future even if you fail

I believe in angels

Something good in everything I see

I believe in angels

When I know the time is right for me

I'll cross the stream - I have a dream

I'll cross the stream - I have a dream

"I Have a Dream", mà tựa đề khi đang viết là "I Know A Song" và "Take Me In Your Armpit", là một ca khúc thành công của ban nhạc pop Thụy Điển ABBA. Ca khúc được viết bởi Benny Andersson và Bjorn Ulvaeus, được ghi âm trong album năm 1979 của ABBA, Voulez-Vous. Anni-Frid Lyngstad là người hát chính. Phát hành như là một đĩa đơn tháng 12 năm 1979 (với một phiên bản của "Take a Chance on Me"), "I Have a Dream" là dĩa đơn cuối cùng mà ABBA phát hành năm 1997, thập kỷ mà họ thu được thành công về thương mại nhiều hơn bất kỳ loại hình nhạc khác. "I Have a Dream" là bài hát duy nhất của ABBA không chỉ có giọng hát của bốn thành viên mà còn có cả một dàn đồng ca thiếu nhi phụ trợ. "I Have a Dream" được đưa vào tuyển tập ABBA Gold: Greatest Hits, cũng như là nhạc kịch Mamma Mia!.

"I Have a Dream" là một thành công lớn trên toàn cầu, vươn đến vị trí số 1 ở Áo, Bỉ, Thụy Sĩ và Hà Lan, vị trí thứ 2 ở Anh, nới vị trí thứ 1 thuộc dĩa đơn Pink Floyd Another Brick In The Wall (Part 2). "I Have a Dream" lọt vào Top 5 ở Ireland, Cộng hòa Nam Phi và Tây Đức, và nó cũng vươn lên số 1 trong bảng xếp hạng của tạp chí Adult Contemporary (Canada). Phiên bản tiếng Tây Ban Nha của ca khúc, "Estoy Soñando", vươn đến vị trí thứ 15 ở Tây Ban Nha và nằm trong Top 5 ở Argentina và Mexico.

"I Have a Dream" không được phát hành thương mại tại Hoa Kỳ, nhưng được phát thanh qua sóng của Easy Listening và Adult Contemporary nơi nó trở thành một bài hát được yêu cầu nhiều; ngày nay, nó là ca khúc có mặt ở danh sách nhạc của nhiều đài phát thanh dành cho người trưởng thành. Năm 1981, ca sĩ nhạc Country Gospel, Cristy Lane đã hát lại bài này và nó vươn lên vị trí thứ 15 trong bảng xếp hạng 17 trong Bản danh sách các bài hát đồng quê Hot Country Songs.

Ở vài quốc gia khác, một phiên bản mở rộng của ca khúc "I Have a Dream" xuất hiện trong bộ sưu tập các bài hát của ABBA phát hành năm 2006, Number Ones.

Tại Việt Nam sau 75, nhiều nhạc phẩm trong nước được quy vào "nhạc vàng" cấm hát thì nhạc Abba lại được tự do phát thanh (Có lẽ do Thụy Điển là một nước trung lập chăng?), không lạ nếu bài này cũng như nhiều bản nhạc khác của Abba trở nên quen thuộc với khán_thính giả Việt Nam, đến độ người ta cứ tưởng đây là nhạc "ngày xưa" còn sót lại.

Ban nhạc ABBA của Thụy Điển cùng với The Beatles của nước Anh có lẽ là một trong những ban nhạc nổi tiếng nhất trên thế giới. Với tôi, nhạc của họ dễ nghe và ít điên hơn nhạc The Beatles. Họ hát chững chạc, lôi cuốn và ...chuyên nghiệp. Hầu như bài nào của họ cũng hay, và các thành viên đều đáng yêu!

Dĩ nhiên không phải người Việt Nam nào cũng đủ trình độ về ngôn ngữ để hiểu và khen những bài hát của họ, nhưng chúng ta thử nghe nhạc không lời thì thấy giai điệu những bài hát của họ không chê vào đâu được! Thật tiếc là hết cái thời các nhạc sĩ Việt đua nhau đặt lời cho những bài hát đang độ "hot" như ngày xưa trước 75. Tuy vậy, chỉ riêng bai hát Happy New Year (1980) của họ được các đài truyền hình Việt Nam hát đi hát lại mỗi dịp Xuân về, cũng khiến tên tuổi của họ mãi ở trong lòng người yêu nhạc Việt Nam.

Nhân đây cũng xin nói qua về ban nhạc và con đường mà người Việt tìm đến họ:

ABBA (1972–1982) là một ban nhạc phổ thông (pop) Thụy Điển. Tên của ban nhạc do tập hợp các chữ đầu tên của bốn thành viên tạo thành:Agnetha Fältskog, Björn Ulvaeus, Benny Andersson và Anni-Frid Lyngstad. ABBA là một trong những ban nhạc thành công nhất trong lịch sử âm nhạc. Tính đến nay, ABBA đã tiêu thụ được gần 370 triệu đĩa và mỗi năm họ tiêu thụ được từ 2 đến 4 triệu đĩa.

Agnetha Fältskog (SN 1950) bắt đầu sự ngh iệp ca hát năm 17 tuổi. Bà đặc biệt nổi tiếng với 2 đĩa Jag Var Sa Kar và Utan Dej (bán chạy hơn các đĩa của The Beatles ở Thụy Điển). Bà sở hữu chất giọng cao, trong. Bà là một trong hai ca sĩ chính, là linh hồn của ban nhạc.

Björn Ulvaeus (SN 1945) là cựu thành viên của The Hootenanny Singers (ban nhạc nổi tiếng của Thụy điển). Ông lập gia đình với Agnetha vào năm 1970. Ông là người sáng tác chính của ABBA.

Benny Andersson (SN 1946) là cựu thành viên của The Hep Stars (ban nhạc được coi như The Beatles của Thụy Điển). Ông là người sáng tác các bài hát cho ABBA.

Anni-Frid Lyngstad (SN 1945) (tên gọi thân mật là Frida) bắt đầu sự nghiệp ca hát năm 13 tuổi. Bà đã từng đoạt giải trong cuộc thi Eurovision ở Thụy điển. Bà lập gia đình với Benny vào năm 1979. Khác với Agnetha, bà sở hữu chất giọng trầm và truyền cảm. Bà là một trong hai ca sĩ chính của ban nhạc.

Cuộc thi tiếng hát truyền hình toàn Châu Âu ngày 6/4/1974 đã trở thành giây phút quan trọng nhất trong lịch sử của nhóm Abba khi nhóm đạt giải nhất với “Waterloo”.

Nhưng có lẽ bài hát đầu tiên được người nghe ở VN yêu thích trước 75 là bài SOS (1974). Sau đó là Mamma Mia (1974), I do I do I do I do(1975), Fernando, , Dancing Queen (1976), Take A Chance On Me (1977), Knowing Me Knowing You (1978), Voulez-Vous (1979), và trong thời cực thịnh của họ còn có những Chiquitita , Money, Money, Money , Super Trouper, Take A Chance On Me, Gimme! Gimme! Gimme!, The Winner Takes It All , Little Drummer Boy,...

Trên trang mạng Youtube, một trong những phiên bản của bài hát I Have A Dream đạt trên 9 triệu lượt ngươi xem , Super Trouper đạt 11 t, Money, Money, Money đạt 13 t, Happy New Year đạt 16 t, Fernando đạt 21 t, Gimme! Gimme! Gimme! đạt 25 t, Take A Chance On Me đạt 24 t,The Winner Takes It All đạt 34 t, Chiquitita đạt 31 t ( một phiên bản khác đạt 10 t+Spanish version 11 t), Mamma Mia đạt 52 t, còn Dancing Queen đạt 82 t. Dĩ nhiên còn nhiều phiên bản khác và tùy sở thích người nghe, nhưng con số thống kê cũng nói lên được tầm ảnh hưởng của ban nhạc đối với người nghe. Và người VN nếu rành rẽ về ban nhạc này thì cũng không có chi lạ!

Trong các hit trên, Fernando (21 t), được viết bởi Benny and Bjorn được thể hiện bởi Anni Frid đã vươn lên vị trí số một tại mười bốn quốc gia trên toàn thế giới (bao gồm cả Anh và Đức), riêng ở Úc, ca khúc này đã vượt qua Hey Jude của ban nhạc huyền thoại Beatles để trở thanh ca khúc đứng đầu bảng xếp hạng lâu nhất trong lịch sử của đất nước (14 tuần, trong khi Hey Jude là 13 tuần) và cho đến nay chưa ai vượt qua được kỉ lục này ở Úc và "Fernando" đã trở thành một trong những ca khác thành công nhất của ABBA trong năm 1976 khi nó tiêu thụ được 6 triệu bản trên toàn thế giới và cho đến ngày nay đã tiêu thụ được 10 triệu bản. Cũng trong năm 1976, ABBA vinh dự nhận những giải thưởng âm nhạc đầu tiên "album thành công nhất của năm" cho Greatest Hits và "thu âm xuất sắc nhất trong năm" cho Fernando.

Như sự nghiệp của một cầu thủ, ABBA chỉ hưởng vinh quang trong vòng một thập niên. Càng những năm cuối, họ càng hát hay. ABBA trở thành thần tượng trong lòng công chúng yêu nhạc lúc bấy giờ.

Năm 1982, ABBA tan rã trong sự nuối tiếc của khán giả hâm mộ toàn thế giới. Người ta khao khát sự trở lại của ABBA từng ngày nhưng tất cả chỉ là hoài niệm.

"Chúng tôi là nhóm nhạc duy nhất chưa bao giờ được tái hợp. Tôi nghĩ rằng điều này thật thú vị bởi các bạn sẽ chỉ nhớ tới một ABBA với những con người trẻ trung, đầy tham vọng và tràn trề nhiệt huyết chứ không phải những ông già bà lão yếu ớt, cố cưỡng ép mình phải đứng thẳng để hát", Bjoern Ulvaeus tuyên bố.

Quả vậy! Vào cuối năm 2005, khán giả từ 31 nước trên thế giới đã theo dõi một chương trình đặc biệc được tổ chức tại Copenhagen, Đan Mạch để kỷ niệm 50 năm cuộc thi ca nhạc châu Âu Eurovision. ABBA không tới tham dự nhưng Waterloo được bình chọn là ca khúc hay nhất của Eurovision.

Năm 2000, một thương gia giàu có đã lên tiếng mời ABBA tái hợp và đi lưu diễn vòng quanh thế giới trong 100 ngày trị giá một tỷ USD nhưng cả bốn thành viên đều từ chối.

Tháng 12/2010, Hoàng gia Anh cũng bày tỏ mong muốn mời ABBA tới hát tại lễ cưới hoàng tử William và hôn thê Kate Middleton nhưng sự việc đã không thành.

Và từ đó đến nay đã hơn 30 năm ,họ chưa một lần tái hợp!

Nhưng hình bóng và giọng ca của họ thì còn mãi trong lòng những fan hâm mộ (Không giống nhiều danh ca của chúng ta đến cuối đời còn lên sân khấu,tự hủy hoại hình ảnh huy hoàng của mình ngày nào trong lòng khán thính giả!)

(Với các diễn viên phim Mamma Mia! The Movie , 4 July 2008)

Có một bài khác của ABBA mà tôi cũng rất thích:

Chiquitita * (Tiếng TBN=tiếng gọi thân mật: em gái)

Chiquitita, tell me what's wrong

You're enchained by your own sorrow

In your eyes there is no hope for tomorrow

How I hate to see you like this

There is no way you can deny it

I can see that you're oh so sad, so quiet

Chiquitita, tell me the truth

I'm a shoulder you can cry on

Your best friend, I'm the one you must rely on

You were always sure of yourself

Now I see you've broken a feather

I hope we can patch it up together

Chiquitita, you and I know

How the heartaches come and they go and the scars they're leaving

You'll be dancing once again and the pain will end

You will have no time for grieving

Chiquitita, you and I cry

But the sun is still in the sky and shining above you

Let me hear you sing once more like you did before

Sing a new song, Chiquitita

Try once more like you did before

Sing a new song, Chiquitita

So the walls came tumbling down

And your love's a blown out candle

All is gone and it seems too hard to handle

Chiquitita, tell me the truth

There is no way you can deny it

I see that you're oh so sad, so quiet

Chiquitita, you and I know

How the heartaches come and they go and the scars they're leaving

You'll be dancing once again and the pain will end

You will have no time for grieving

Chiquitita, you and I cry

But the sun is still in the sky and shining above you

Let me hear you sing once more like you did before

Sing a new song, Chiquitita

Try once more like you did before

Sing a new song, Chiquitita

Try once more like you did before

Sing a new song, Chiquitita

Bài này được đặt lời Việt là Đời Buồn Chikitita trong một album Cover nhạc ABBA có thêm lời Việt của nhóm Lê Toàn _Lê Trí_Ngọc Hương. Cũng coi như là một sự đóng góp để làm phong phú thêm nền nhạc Việt!

Các bạn cũng có thể nghe những tuyệt phẩm này trong ABBA Gold Greatest Hits để nhớ đến thời ngồi cà phê hàng giờ nghe dĩa này!

Hãy nghe để hy vọng, để mơ ước, như ngày xưa, dù ta đã già, các bạn tôi!

Và nếu có đọc bài viết về cô ca sĩ tóc vàng của ABBA ngày nào: Agnetha - linh hồn của ABBA, thì cũng đừng lấy làm buồn: Đời là vậy!

Chuyện ngày xưa, chỉ nên nhắc lại để hoài cổ, không nên để nó vận vào người!

Lê Ngọc Phượng

Tháng 7/2015

Xem lại bài cũ

Xem thêm