Lê Ngọc Phượng
"Ngày đó khi Xuân ra đời,
Một trời bình minh có lũ chim vui.
Có lứa đôi yêu nhau rồi
Hẹn rằng còn mãi không nguôi..."
Bài Khúc Hát Thanh Xuân này của Phạm Duy quen thuộc quá,gần gũi quá và rất ...hiện đại.
Nhưng nó lại có một xuất xứ rất là cổ xưa!
Và li kì!
Nó chính là bài "When We Were Young",một bài nhạc được hát trong phim The Great Waltz (Bài Luân Vũ Để Đời),sản xuất năm 1938 tại Hollywood,nói về cuộc đời tình ái và sự nghiệp của nhà soạn nhạc lừng danh người Áo Johann Strauss II (1825_1899),ông vua của nhạc luân vũ (valse_waltz).
Nhạc sĩ thiên tài Johann Strauss sống trong tình yêu vô bờ của Poldi Vogelhuber,một người vợ đằm thắm và cao thượng.Nhưng bên cạnh ông là cô bạn gái Carla Donner xinh đẹp, - ngôi sao của Imperial Opera,người bạn tri kỷ đã cùng ông qua bao thăng trầm và đã giúp ông thăng hoa trong sự nghiệp âm nhạc.Chuyện Johann và Carla yêu nhau là không thể tránh khỏi! Johann soan cho Carla một nhạc kịch mới,và trong đêm khai mạc mà Poldi kẹt không đến dự được, bá tước Hohenfried,người yêu của Carla ghé qua báo cho cô sự thật đau lòng!Cô lấy một khẩu súng lục và chạy vội đến nhà hát.Lúc này vở hát đến hồi kết thúc .Poldi chứng kiến cảnh Johann cùng Carla đang bay bổng và được đám đông cổ vũ, tôn sùng ,cô biết mình đã mất chồng!
Poldi chúc mừng thành công của Johann ,nhờ Carla chăm sóc cho anh,rồi ra về.
Khi Johann và Carla sắp lên tầu đi Budapest,ông nhận ra rằng không thể từ bỏ Poldi.Ông nói lời từ biệt với Carla và ở lại bến tầu suốt đêm đó.
Buổi sáng ở bến sông,ông nhớ về người yêu Carla và những phút giây cùng nàng xuyên rừng Vienna nghe âm thanh của rừng mà làm nên khúc Vienna Woods .Ở đây âm thanh sớm mai trên bến sông làm tâm hồn ông tuôn trào thành một giai điệu ngây ngất của tình yêu,ông hoàn thành tác phẩm xưa còn dở dang và đổi tên thành Dòng Sông Xanh ( An der schönen blauen Donau/Le Beau Danube Bleu/The Blue Danube) .
Vợ
Và người tình
Vợ một bên và Em một bên
The Great Waltz (Original Theatrical Trailer)
Nhưng phim chỉ là hư cấu so với cuộc đời thật của Johann Strauss!
Mục đích phim chủ yếu là để giới thiệu các tác phẩm của ông qua các giai đoạn !(Giống như sau này có phim Cherchez L'Idole giới thiệu những Et Pourtant,La Plus Belle Pour Aller Danser,...)
Có một hư cấu khác về sự ra đời của bản nhạc Dòng Sông Xanh bất hủ này như sau:
Nhạc sĩ Johann Strauss sống trong tình yêu đằm thắm, sâu sắc, dịu ngọt của vợ ông, Henrietta Jetty Treffz, một ca sĩ xinh đẹp lừng danh với giọng mezzo-soprano. Một ngày kia Treffz phát hiện ra chồng mình đang lạc vào tình yêu mới với một cô gái trẻ trung xinh đẹp từ xa tới.
Đau khổ, bà tìm đến khách sạn, gõ cửa phòng cô nhân tình của chồng. Mở cửa, cô gái trẻ đang háo hức tưởng được ngã vào cánh tay cuồng si của Strauss bỗng choáng váng nhìn thấy người vợ nổi tiếng của ông xuất hiện. Cô hốt hoảng chờ đợi những tiếng gào thét ghen tuông giận dữ sẽ xé tan không khí tĩnh lặng của gian phòng…
Nhưng không một lời ca thán, quý bà nói lời cám ơn cô gái đã làm cho chồng mình hạnh phúc và dặn cô hãy chú ý đến bệnh phổi của ông, hãy mặc thêm áo ấm cho ông mỗi khi trời tối. Cô chưa hết sững sờ thì bà đã tạm biệt, đóng cửa rồi đi. Cô khóc, vì yêu, vì xót và vì bao điều khác nữa…
Ra đến cửa khách sạn, nỗi niềm chồng chất dồn nén bấy lâu trong lòng bỗng trở nên quá sức chịu đựng, người nữ ca sĩ vốn đang mang bệnh tim lảo đảo ngã quỵ…
Nhạc sĩ đến khách sạn gặp người yêu, đúng lúc thấy vợ ngất xỉu, ông liền lo lắng đưa vợ đi bệnh viện. Khi tỉnh lại, vợ ông xin lỗi đã đến gặp nhân tình của ông. Bàng hoàng, ông phóng ngay đến khách sạn tìm người yêu nhưng nàng đã ra đi bởi nàng nhận ra tình yêu của mình đang làm tổn thương một người vợ hiền. Ông chạy đuổi theo đến cảng thì vừa lúc con tàu rúc còi rời bến… Strauss đứng như trời trồng, đau khổ đến tột cùng nhưng đồng thời ông cũng cảm nhận được hạnh phúc lớn lao hiếm có, ông đã được hai người phụ nữ tuyệt vời yêu thương, cả hai đều cao thượng, đều tha thứ cho ông và biết hy sinh…
Đứng trên bến sông, những xúc cảm dữ dội trong ông tuôn trào khởi nguồn cho bản Danube Xanh bất hủ sau này, bản nhạc trữ tình được giới mộ điệu vinh danh là Vua của những bản nhạc Valse.
Thực ra Johann Straus có tới 3 bà vợ.Lần thứ nhất với nữ ca sĩ Jetty Treffz vào năm 1862. Mười sáu năm sau, Jetty qua đời vì bạo bệnh, Johann Strauss bước thêm bước nữa với nữ diễn viên Angelika Dittrich. Tuy nhiên, chẳng những hai tâm hồn đã không “đồng điệu”, Angelika lại còn có tật vô ý tứ, thiếu kín đáo, nên chỉ hơn 1 năm sau, Johann Strauss xin ly dị.
Sau đó, Johann Strauss chắp nối với Adele Deutsch, góa phụ trẻ của ông Hoàng Von Meyszner. Cuộc hôn nhân thứ ba này tuy không được Giáo hội Công giáo thừa nhận (vì người vợ trước – Angelika – vẫn còn sống), nhưng lại là cuộc hôn nhân hạnh phúc, tốt đẹp nhất của Johann Strauss. Chính nhờ sự khuyến khích, nâng đỡ tinh thần của Adele mà tài năng, óc sáng tạo của Johann Strauss đã được phát huy tới mức tối đa trong những năm cuối đời.
Về phần các đồng nghiệp, một trong những người ngưỡng phục Johann Strauss là Johannes Brahms. Mặc dù hai người hai khuynh hướng sáng tác khác biệt, họ rất quý mến nhau.
Johann Strauss II qua đời tại thành Vienne năm 1899, thọ 73 tuổi. Theo di chúc, ông được an táng bên cạnh Johannes Brahms, qua đời trước ông 2 năm, tại Nghĩa trang Trung ương (Zentrafriedhof) thành Vienne, cũng là nơi an giấc nghìn thu của Beethoven, Schubert, và… Johann Strauss I – ông bố ngày xưa đã thất bại trong cố gắng tống khứ “con quỷ âm nhạc” ra khỏi người cậu trưởng nam!
Mộ bia của Johann Strauss II là một công trình điêu khắc tuyệt vời. Phía trên là chân dung nổi của ông, rồi tới các thiên thần đàn hát, và phía dưới là tượng nữ thần âm nhạc với cây đàn lia (lyre).
Ba mươi mốt năm sau (1930), Adele Deutsch (người vợ sau cùng của Johann Strauss II) qua đời và được an táng chung một huyệt mộ với chồng.
Ngoài bia mộ, còn có pho tượng mạ vàng nổi tiếng của Ông vua Luân vũ (Waltz King) đang kéo vĩ cầm, đặt tại công viên Stadpark của thành Vienne.
Trở lại với bài nhạc phim Khúc Hát Thanh Xuân,When We Were Young,hay One Day When we Were Young hoặc gọi tắt One Day vốn là giai điệu của bài hát “Who tied the knot?” (Ai đã kết hôn?) trong vở operetta Gypsy Baron (Vị nam tước bụi đời) mà Strauss II viết vào năm 1885.
Trong phim The Great Waltz,ca từ của bài này được viết lại bởi Oscar Hammerstein II với tựa đề One Day When We Were Young,mà chúng ta nghe ngày nay.
One day when we were young
That wonderful morning in May
You told me you loved me
When we were young one day
Sweet songs of spring were sung
And music was never so gay
You told me you loved me
When we were young one day
You told me you loved me
And held me close to your heart
We laughed then, we cried then
Then came the time to part
When songs of spring are sung
Remember that morning in May
Remember you loved me
When we were young one day
Oscar Hammerstein II (1895-1960)
Ông này là chuyên gia viết nhạc phim và nhạc kịc như Carousel, The King and I , South Pacific, nhất là phim The Sound of Music (Richard Rodgers viết nhạc) mà ai trong chúng ta cũng đã từng xem qua.Những tác phẩm này mang lại cho ông 8 giải Tony và 2 giải Oscar cho bài hát gốc hay nhất.
Bài hát trong phim do nhân vật Carla,do Miliza Korjus (1909-1980) thủ vai,ca.Miliza Korjus được xưng tụng là Con họa mi thành Bá-linh (Berlin Nightingale) và nổi tiếng khắp Âu châu. Năm 1938, Miliza Korjus được mời sang kinh đô điện ảnh Hollywood để thủ một vai phụ (và hát bản One Day…) trong phim The Great Waltz, và đã được đề cử tranh giải Oscar cho nữ diễn viên vai phụ xuất sắc nhất.
Miliza Korjus (phát âm Gorgeous)
Miliza Korjus hát Vienna Woods " from "Great Waltz"
Miliza Korjus hát One day when we were young " from "Great Waltz"
Fernand Gravet(vai Johann) hát One Day When We Were Young " from "Great Waltz" .
Những ca sĩ thành công One Day còn có:
One Day When We Were Young _Gracie Fileds (1898 – 1979)/1939
One Day When We Were Young - Jane Zhang (Trương Lương Dĩnh)
"The Blue Danube" được công diễn lần đầu tiên vào 9 tháng 2 năm 1867 trong buổi hoà nhạc của Ban Thánh ca nam thành Viên (Vienna Men's Choral Association). Phần lời ca do Josef Weyl viết dưới cái tên “An der schönen blauen Donau” (On the Beautiful Blue Danube – Trên dòng sông Đa nuýp xanh xinh đẹp).Tuy nhiên lúc này bản nhạc chưa được nhiều người chú ý.
Cũng năm đó, tại hội chợ Quốc tế Paris (World's Fair in Paris). Johann Strauss đã chuyển soạn bài này thành một phiên bản cho dàn nhạc hoà tấu với tên gọi là “Le beau Danube bleu” (Blue Danube Waltz) và đã thành công rực rỡ ngay từ buổi trình diễn đầu tiên. Từ đó về sau bản The Blue Danube soạn cho dàn nhạc hoà tấu, được nhiều dàn nhạc nổi tiếng trên thế giới trình diễn và đã trở thành một trong những tác phẩm âm nhạc được yêu thích nhất. The Blue Danube phần lời nhạc để hát theo do Josef Weyl viết và được chính Johann Strauss II đồng ý cho sử dụng trong Hội Chợ Quốc tế Paris năm 1867. Tuy nhiên sau đó thì phần lời hát đã bị lược bỏ để chỉ còn lại giai điệu, phần lời cũng được biên dịch ra cho nhiều ngôn ngữ khác nhau trên thế giới.
The Blue Danube không chỉ làm cho người nghe mê đắm mà cũng còn là một tác phẩm được ngay cả những nhà soạn nhạc hàng đầu thế giới khâm phục. Nhà soạn nhạc vĩ đại Johannes Brahms cũng đã phải khâm phục khi ghi những trang đầu của sheet nhạc The Blue Danube rằng “Thật đáng tiếc rằng bản nhạc này không phải do Johannes Brahms sáng tác“.
Johann Strauss II - The Blue Danube Waltz
Johann Strauss II - An der schönen, blauen Donau - Walzer, Op. 314
André Rieu - The Beautiful Blue Danube
The Blue Danube (Vienna Philharnonic Orchestra)
Maliza Korjus hát "Blue Danube" trên đĩa nhựa RCA-Victo
Le beau Danube bleu (Mathé Altéry)
Le Beau Danube Bleu {Refrain:}
Danube bleu
Aux flots merveilleux
Fleuve au noble cours
Nous t'aimons d'amour
Nous nous exaltons
Et nous t'admirons
D'une âme touchante d'amour
Lorsque nous te chantons
Dans le clair matin
Elfes et lutins
Se balancent rient et dansent
Au bord de cette eau
Parmi les roseaux
Rient et xxxxx les chansons des oiseaux
Alors au bord des rives
Bientôt par deux arrivent
Garçons et jouvencelles
Venant s'embarquer dans les nacelles
On voit sur le chemin mouvant
Allant tous au gré du vent
Les amants tendrement enlacés
Rêvant sans se lasser
L'amour chaque semaine
Toujours gaiement ramène
Sur tes jolis flots bleus
Le cortège innocent des amoureux
Allons charmants et joyeux diablotins
Allons goûter la douceur du matin
Et sur le Danube enchanté
Aimer rêver chanter
Moi j'ai laissé les beaux jours
xxxxxxxxxxxxx toujours
Écoutez pauvres inconstants
Et profitez de vos vingt ans
Le long des prés monte un parfum de fleurs
Rutilantes aux vives couleurs
Qu'ils sont doux sur le Danube bleu
Les soirs d'été merveilleux
Des baisers très rusés
Sont vite échangés
Mais sans grand danger
Des serments notamment
Font murmurer langoureusement
Mais le soir vient apportant à son tour
La fin du rêve et l'instant du retour
Le jour peu à peu s'évanouit
Le ciel s'assombrit et c'est la nuit
Oh combien de secrets sont posés
Pour des cœurs, répétés pour des cœurs enflammés
{au Refrain}
Oh tes flots merveilleux
Oh beau Danube bleu
Trong băng nhạc Mây Hồng 4 (trước 75),bài Khúc Hát Thanh Xuân do Thanh Lan ca,còn Dòng Sông Xanh thì do Thái Thanh diễn tả.
One Day When We Were Young được Phạm Duy đặt lời Việt vào năm 1942 với tựa Khúc Hát Thanh Xuân. Trong hồi ký của mình, ông viết:
… Tôi khởi sự soạn lời ca tiếng Việt để hát với nhạc Âu Mỹ khi tôi vừa bước vào tuổi 15, 20. Khi đó, ở Việt Nam, phong trào cải lương, cải cách trong văn học nghệ thuật đã ra đời. Thơ Mới đã có mặt với những thi phẩm của Lưu Trọng Lư, Huy Cận, Xuân Diệu v.v…, đồng thời Cải Lương Nam Kỳ cũng đang dần dà xâm chiếm sân khấu của Chèo Cổ, Tuồng Cổ… Về Âm Nhạc, để thay thế cho nhạc cổ, qua những bài ta theo điệu Tây của các nghệ sĩ Năm Châu, Tư Chơi… một nền nhạc mới đang trong thời kỳ chuẩn bị (Nhạc Cải Cách) để sẽ tiến tới thời kỳ thành hình (Tân Nhạc)…
Trong khi các nghệ sĩ kể trên chọn nhạc bình dân Pháp để soạn lời thì tôi chọn nhạc cổ điển Âu Tây để ca hát. Loại nhạc valse của Johann Strauss tuy là nhạc cổ điển nhưng có bài được phổ biến dưới hình thức ca khúc phổ thông. Ngoài bài valse bất hủ là LE BEAU DANUBE BLEU, Johann Strauss có một bài valse khác cũng được nhiều người biết đến là bài WHEN WE WERE YOUNG. Tôi soạn lời ca tiếng Việt để hát chơi trong đám bạn bè. Ðây cũng là lúc tôi phổ nhạc bài thơ CÔ HÁI MƠ của Nguyễn Bính tại Hưng Yên sau khi thôi học tại Trường Cao Ðẳng Mỹ Thuật Hà Nội…
Xin mời nghe:
Khúc Hát Thanh Xuân (Thanh Lan)
Ngày ấy khi Xuân ra đời
Một trời bình minh có lũ chim vui
Có lứa đôi, yêu nhau rồi
Hẹn rằng còn mãi không nguôi
Nhạc lắng hương xuân bồi hồi
Như vì tình ai tiếng hát lên ngôi
Nói với nhau, yêu nhau rồi
Một ngày còn mới tươi môi.
Rồi nắm tay cùng nói vui
Những câu êm êm không rời vai.
Rồi lả lơi, hình dáng ai
Khuất xa biến vào nẻo khơi.
Từ đó khi xuân tái hồi
Cho bùi ngùi thương nhớ tới xa xôi.
Nhớ tới câu thương yêu người
Một ngày tuổi mới đôi mươi.
Bài này Thanh Lan hát chậm,sau này cô song ca với Ngọc Hạ,bài nhạc có nhịp nhanh tươi vui hơn.
Trước và sau năm 1975, Khúc Hát Thanh Xuân đã được rất nhiều ca sĩ trình bày, như Hà Thanh, Mai Hương, Thanh Lan Ngọc Hạ, Thái Hiền, Phương Hồng Quế_Quang Bình, Ái Vân, Trần Thu Hà, Thu Phương…
Trong “Ngàn lời ca khác”, Phạm Duy nói:
“Cho tới năm 1949, tôi lập gia đình với Thái Hằng ở Chợ Neo Thanh Hoá và vì Thái Thanh, lúc đó còn bé lắm, thích hát nhạc cổ điển cho nên tôi soạn lời ca cho những bài Dạ Khúc (Schubert), Dòng Sông Xanh (Johann Strauss), Trở Về Mái Nhà Xưa (Curtiss) v.v... để cho cả hai chị em hát.
Thái Thanh thì lại bảo: “Hồi đó, năm tôi 14 tuổi, anh Phạm Duy cứ dùng tôi làm cái cớ lấy điểm với chị Thái Hằng, chị ruột của tôi. Năm đó Thái Hằng khoảng 21 tuổi. Không lạ gì mà hồi đó đã có bài "Giòng Sông Xanh" nhạc Johann Strauss lời Việt. Ông Phạm Duy đã phải đặt lời Việt cho bài "Giòng Sông Xanh" để cho cô Thái Thanh bé xíu hát thì mới lấy điểm được với bà Thái Hằng.” (Thái Thanh, Giai phẩm Xuân Người Việt Ất Dậu, 2004)
Dòng Sông Xanh (Thái Thanh)
Nhạc J Straus_Lời Phạm Duy
Một dòng xanh xanh, một dòng tràn mông mênh
Một dòng nồng ý biếc, một dòng sầu mấy kiếp
Một dòng trời xao xuyến, một dòng tình thương mến
Một dòng còn quyến luyến, một dòng nhớ
Quay về miền đời lúc mơ huyền
(Kết ở đây)
Ánh dương lên xôn xao, hai ven bờ sông sâu
Cười ròn tiếng người, đẹp lòng sớm mai.
Những cô em tươi môi ngồi giặt yếm yên vui
Thả ý thắm theo người chở gió về suôi.
Hát vang lên cho vui, cô nàng ngồi bên tôi
Đời là khúc nhạc, đời là tiếng thơ
Nước sông reo như ru cuồn cuộn sóng trôi xa
Là tiếng hát mơ hồ mời đón lòng ta.
Sông về sông dào dạt ý
Hát tang bồng theo tầu mà đi
Ai giang hồ sau ngàn hải lý
Lỡ tình duyên nơi đâu đó ghé qua kinh kỳ.
Ôi, mắt em hoe như mây chiều rơi, rơi vàng lòng đời.
Ôi, mắt em xanh như đêm dài, đời người quên kiếp mai.
Sông về, sông cười ròn tiếng
Yêu mối tình bên bờ Thành Vienne.
Đôi giang hồ quay về bờ bến
Ngỡ mình vui trong ánh sáng muôn sao Thiên Đàng.
Ngày ấy, có tiếng ai khoan hò thuyền về.
Ngày ấy, có dáng em soi dòng chiều hè.
Ngày ấy, có tiếng ta hát gọi tình về
Nước sông miên man trôi đi.
Ngày ấy, lúc đến với em một lời thề.
Ngày ấy, lúc nói với em một chuyện gì.
Ngày ấy, lúc vui cuộc sống nhịp tràn trề
Nước sông miên man trôi đi.
. . . . .
A á a a a a a a a a ! Em ơi ! Em ơi ! Yêu đi !
A á a a a a a a a a ! Có sóng nước trên sông ghi.
A á a a a a a a a a ! Em ơi ! Em ơi ! Ra đi !
A á a a a a a a a a ! Nước cũ đón đưa về...
Những bạn yêu thích bài này và đã từng nghe Thái Thanh, Mai Hương… trình bày chắc hẳn không biết một điều rằng: Có một đoạn chiếm gần hết nửa bài đã không đuợc hát lên. Chính Phạm Duy cũng thừa nhận như vậy: “Bài Beau Danube Bleu” còn có một đoạn sau rất hay mà tôi có soạn lời Việt. Tiếc rằng khi Thái Thanh-Thái Hằng và ban Thăng Long lăng xê bài này, họ đã không hát đầy đủ tất cả lời ca”
Người hỡi ! Ánh trăng rụng không tới nước.
Vì đêm rét mướt, dòng sông lắng câm.
Người hỡi ! Giúp nhau mở đôi mắt ướt
Ngắm cầu nhớ sông im cúi gầm.
Đi về đâu ? Đi về đâu ?
Nước lặng khô cứng đờ.
Màn tang buông tuyết phủ.
Người ơi ! Đi về đâu ?
Kiếp tù đầy nước giá
Xót thương cho cây khô nghèo.
Rồi đàn chim xanh từ trời thanh về vờn quanh.
Gió Đông chết ngoài sông mới, mùa Xuân tới.
Ai mơ hồ ngủ kỹ, mau ra đời
Bông hoa đầu rụng rơi trên sông xanh lơ.
Đi ! Ta đi, cùng đi theo sông, vờn sóng nước biếc.
Theo nhịp sóng vui tưng bừng.
Sông vi vu ù u... vui nghe tầu hú... u hú.
Sẽ đưa ta đi nơi xa mờ
Cùng đi, vào Thương với Nhớ.
(Trở lại từ đầu để kết)
Le Beau Danube Bleu thường được trình tấu không lời,nhưng với phiên bản lời Việt của Phạm Duy,Dòng Sông Xanh,ngoài bà hoàng Thái Thanh, nhiều ca sĩ đã không ngại ngần "thử tài nghệ",có thể kể:Mai Hương,Hà Thanh,Sơn Ca,Ngọc Hạ ,Ánh Tuyết,Y Phương,Như Mai,Thu Giang,...
Một phiên bản lời Việt khác của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước được ca sĩ Lê Dung ca cũng mang tên Dòng Sông Xanh.
Ca sĩ Đoan Trang cũng hát bài này:
Dòng sông Xanh (Nhạc J Straus/Lời Dương Thiệu Tước)
Dòng sông xanh lơ, dòng Trường Giang nên thơ
Chập chùng ngàn sóng biếc, màu trời hồng ánh nước
Thuyền tình lượn trên sóng, bập bềnh nhẹ rung bóng
Chập chờn nương cánh gió
Dài quầng chớp đưa thuyền tình về bến xa bờ.
Nước róc rách reo vang lay hồn người lang thang
Kìa cồn cá là, kìa làn sóng lăn
Nắng thông reo âm u, hoà trong gió vi vu
Chiều lắng xuống mơ hồ bao cảnh sắc đầy vơi.
Thấp thoáng bóng giai nhân trên thuyền tình phân vân
Thuyền vững mái chèo thuyền vượt sóng reo
Nước cuốn cuốn băng băng thuyền giỡn sóng tung tăng
Tìm bến vắng ngưng chèo xa rời chốn tình xưa.
Chan hoà chan hoà giọng hát
Nghe bao điều tâm tình say đắm
Ánh sao chiều đưa đường tìm lối
Bến tình xưa khi đôi lứa thiết tha yêu đời.
Mơ hồ mơ hồ làn gió
Nơi bến bờ bên thuyền say đắm
Biết bao tình bao tình đằm thắm
Nghe niềm vui và ân ái thiết tha bao người.
Ôi nhớ bến xưa khi thuyền về mang theo hình dáng người tình
Ôi phút chia tay bao lời thề như dòng sông chứng minh.
Chan hoà chan hoà giọng hát
Nghe bao điều tâm tình say đắm
Ánh sao chiều đưa đường tìm lối
Bến tình xưa khi đôi lứa thiết tha yêu đời.
Dòng Sông Xanh lyrics on ChiaSeNhac.com
Lòng luyến ái thắp nét tươi mộng đợi chờ
Tình luyến ái đắm say một dòng đời
Nhịp sóng réo nhớ tha thiết hàng ngàn lời
Nhớ chăng dòng nước vấn vương.
Thầm nhắn gió hứa với mây một chiều tà
Tìm bến vắng nhớ chăng ai tình mặn mà
Nhịp sóng réo nhớ bao tiếng lời thề nguyền
Nhớ chăng dòng nước bát ngát.
Dòng sông xanh lơ, dòng trường giang nên thơ
Chập chùng ngàn sóng biếc, màu trời hồng ánh nước
Thuyền tình lượn trên sóng, bập bềnh nhẹ rung bóng
Chập chờn nương cánh gió
Dài quầng chớp đưa thuyền tìm về bến mờ sương.
The Blue Danube dùng làm nhạc phim:
MGM Cartoon - The Blue Danube (1939)
Mowgli, Cậu Bé Rừng Xanh (1994)
Nhắc đến Strauss và các bản luân vũ,không thể bỏ qua một tác phẩm nổi tiếng khác của ông: bản Giọng Xuân (Voices of Spring_Frühlingsstimmen),ban đầu Strauss dành cho giọng nữ cao Bianca Bianchi , sau này được nhiều ca sĩ khác thể hiện rất thành công như Maliza Korjus,Lily Pons (1948) Kathleen Battle(1987),Seiko Lee người Nhật,hay Kim Soo-Youn cô danh ca Hàn Quốc,hoặc cô ca sĩ người Duy Ngô NhĩDilber Yunus, ...Dĩ nhiên là phải có solo violon như của Odette Budin ,và các bản hòa tấu,như là củaMantovani,André Rieu,...
Bài này thì chưa có ca sĩ VN nào hát được!Dầu vậy đây là một bài quen thuộc đối với những người yêu nhạc.
Một thế kỉ rưỡi trôi qua từ khi Johann Strauss II cho ra đời giai điệu của những bản luân vũ bất hủ Khúc Hát Thanh Xuân và Dòng Sông Xanh.Và cũng đã 60 năm ,một đời người, từ khi Phạm Duy đem nó đến cho chúng ta với những ca từ bằng tiếng Việt.
Ai trong chúng ta mà không biết hai bài này,nhưng có mấy ai biết ốc gác của nó từ xa xôi tận bên trời Tây,và xa xưa hàng thế kỉ,thổi về đến chúng ta,tận ngày nay.
Khi hát lên những khúc này,người ca sĩ chẳng phải trả bản quyền!Nhưng có biết ai thầm cám ơn những tác giả đã làm nên tác phẩm để đời!
Đó là tối thiểu của sự biết điều!
Là cơ bản của văn minh!
Và là trình độ dân trí của một thời đại.
Xin cám ơn nhạc sĩ Johann Straus II,nhạc sĩ Phạm Duy,nhạc sĩ Dương Thiệu Tước,và những ca sĩ trình diễn.
Xin cám ơn những tác giả có bài viết về đề tài này đã giúp tôi có tư liệu khi tham khảo trên Net.
Tháng 12/2014