Lê Ngọc Phượng

Sau Tình Hận (Dlilah), còn một " bài ca chết người " khác, bài Seasons In The Sun.

Seasons In The Sun được Rod McKuen chuyển thể từ ca khúc Le Moribond (Kẻ Hấp Hối) của ca, nhạc sĩ người BỉJacques Brel, nói về một tử tù sắp chết.

Năm 1974, ca sĩ người Canada Terry Jacks hát ca khúc này và làm nó nổi tiếng không những ở Canada, mà còn ở Đức, Áo, Thụy Sĩ, Mỹ, Anh, Na Uy, kể cả ở Bỉ, nơi đã được nghe Jacques Brel hát Le Moribond.

Bài này của Jacks Terry là một trong số ít ỏi các bản nhạc đơn bán được trên 10 tiệu bản trên khắp thế giới.

Sau này nhiều ca sĩ hát lại Seasons In The Sun cũng rất thành công.

Rod McKuen có đến hàng trăm bài hát, thơ và các bản thu âm. Đặc biệt, hơn 30 tập thơ của ông đầy lãng mạn, tình cảm, tha thiết, tạo nên một thế giới tinh thần mê hoặc những người muốn thoát ly khỏi thực tại chiến tranh, bạo loạn… thời điểm đó. Ông còn có hơn 200 album và hàng chục trong số đó đạt đĩa vàng hoặc bạch kim. Album Cities Lonesome của ông chiến thắng Giải Grammy.

Rod McKuen từng được đề cử Oscar cho ca khúc Jean trong bộ phim The Prime of Miss Jean Brodie năm 1970 và tiếp tục nhận đề cử cho ca khúc chủ đề trong phim hoạt hình A Boy Named Charlie Brown năm 1971. Những ca khúc tiêu biểu của ông và một số bài viết cùng Jacques Brel được biết đến nhiều nhất gồm: Birthday Boy, A Man Alone, If You Go Away…[*]

Về phần nhạc sĩ Jacques Brel (1929-1978), ông không chỉ là một nhà viết ca khúc kiêm ca sĩ, mà còn là diễn viên kịch nghệ, diễn viên điện ảnh, nhà viết kịch bản sân khấu và kịch bản phim, kiêm đạo diễn tài ba bậc nhất của Pháp. Jacques Brel đã thủ vai chính trong 10 cuốn phim, và đạo diễn hai phim, trong đó có Le Far West, được xướng danh tranh giải Cành Cọ Vàng (Palme d’Or) tại Đại hội Điện ảnh Quốc tế Cannes (Pháp) năm 1973.

Về sáng tác, Jacques Brel được xưng tụng là bậc thầy của ca khúc hiện đại Pháp (master of modern “chanson”), và tuy thường chỉ hát bằng tiếng Pháp và Flemish, ông đã tạo một ảnh hưởng lớn nơi các ca nhạc sĩ ở các xứ nói tiếng Anh, như David Bowie, Marc Almond (Anh quốc), Alex Harvey (Tô-Cách-Lan), Leonard Cohen (Gia-Nã-Đại), Rod McKuen (Mỹ)…

Tại Hoa Kỳ, những ca khúc của Jacques Brel được Rod McKuen đặt lời Anh, đã được nhiều ca sĩ hàng đầu thu đĩa, như Ray Charles, Judy Collins, John Denver, ban Kingston Trio, Nina Simone, Frank Sinatra, Andy Williams…

Bài hát Season In The Sun là lời từ giã của một người đàn ông trong thời gian chờ đợi bản hành quyết vì đã giết người bạn thân của mình khi biết được vợ của mình ngoại tình với người bạn thân ấy.

Ngày nay sau phiên bản của Terry Jacks, phiên bản Seasons In The Sun được biết đến nhiều nhất là bản do nhóm Westlife thể hiện.

Thực ra cũng khó có thể khẳng định bản nào hay hơn!

Le Moribond và Seasons In The Sun , cũng vậy, mỗi bài đều có sự đặc sắc riêng, sự thẩm định sẽ tùy thuộc sở thích của người nghe!

Seasons In The Sun được nhạc sĩ Phạm Duy đặt lời Việt dưới tựa Những Mùa Nắng Đẹp, rất quen thuộc với thính giả Việt Nam, qua các giọng ca của Trung Hành, Duy Quang, Don Ho, Lynda Trang Đài, ...

Ca từ:

Season In The Sun

1. Goodbye to you, my trusted friend

We've know each other since we were nine or ten

Together we've climbed hills and trees

Learned of love and A-B-C's, skinned our hearts and skinned our knees

Goodbye my friend! It's hard to die

When all the birds are singing in the sky

Now that the spring is in the air

Pretty girls are everywhere, think of me and I'll be there.

[Chorus:]

We had joy, we had fun, we had season in the sun

But the hills that we climbed were just seasons out of time

2. Goodbye papa! Please pray for me

I was the black sheep of the family

You tried to teach me right from wrong

Too much wine and too much song, wonder how I got along

Goodbye papa! It's hard to die when all the birds are singing in the sky

Now that the spring is in the air

Little children everywhere, when you'll see them, I'll be there.

[Coda:]

Goodbye Michelle, my little one

You gave me love and helped me find the sun

And every time that I was down.

You would always come around and get my feet back on the ground

Goodbye Michelle! it's hard to die when all the birds are singing in the sky

Now that the spring is in the air

With the flower everywhere, I wish that we could both be there.

Jacques_Brel:Le_Moribond

Adieu l'Émile je t'aimais bien

Adieu l'Émile je t'aimais bien tu sais

On a chanté les mêmes vins

On a chanté les mêmes filles

On a chanté les mêmes chagrins

Adieu l'Émile je vais mourir

C'est dur de mourir au printemps tu sais

Mais je pars aux fleurs la paix dans l'âme

Car vu que tu es bon comme du pain blanc

Je sais que tu prendras soin de ma femme

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Je veux qu'on s'amuse comme des fous

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Quand c'est qu'on me mettra dans le trou

Adieu Curé je t'aimais bien

Adieu Curé je t'aimais bien tu sais

On n'était pas du même bord

On n'était pas du même chemin

Mais on cherchait le même port

Adieu Curé je vais mourir

C'est dur de mourir au printemps tu sais

Mais je pars aux fleurs la paix dans l'âme

Car vu que tu étais son confident

Je sais que tu prendras soin de ma femme

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Je veux qu'on s'amuse comme des fous

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Quand c'est qu'on me mettra dans le trou

Adieu l'Antoine je t'aimais pas bien

Adieu l'Antoine je t'aimais pas bien tu sais

J'en crève de crever aujourd'hui

Alors que toi tu es bien vivant

Et même plus solide que l'ennui

Adieu l'Antoine je vais mourir

C'est dur de mourir au printemps tu sais

Mais je pars aux fleurs la paix dans l'âme

Car vu que tu étais son amant

Je sais que tu prendras soin de ma femme

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Je veux qu'on s'amuse comme des fous

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Quand c'est qu'on me mettra dans le trou

Adieu ma femme je t'aimais bien

Adieu ma femme je t'aimais bien tu sais

Mais je prends le train pour le Bon Dieu

Je prends le train qui est avant le tien

Mais on prend tous le train qu'on peut

Adieu ma femme je vais mourir

C'est dur de mourir au printemps tu sais

Mais je pars aux fleurs les yeux fermés ma femme

Car vu que je les ai fermés souvent

Je sais que tu prendras soin de mon âme

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Je veux qu'on s'amuse comme des fous

Je veux qu'on rie

Je veux qu'on danse

Quand c'est qu'on me mettra dans le trou

Những Mùa Nắng Đẹp

Thôi chia tay anh, người bạn thân ơi

Ta quen nhau khi ta mới lên năm hoặc mười

Leo lên cây chơi hay lên đồi chơi

Tình ta mới lớn lên còn non

Và ta hứa góp chung quả tim.

Thôi chia tay anh, đời bao lẽ sống

Đôi ta vui chơi đã quá xa bao ngày mộng

Khi ta hai mươi, chốn vui cùng nhau

Người con gái vẫn xinh đẹp lâu

Thì ta vẫn sống đây phải không?

Và khi xưa đôi ta vui

Biết bao nhiêu mùa trong nắng trời

Mà giờ đây ta leo chơi

Trên bao con đồi đã tàn phai.

Cũng nên nhắc tới bài If You Go Away mà nhạc sĩ Rod McKuen đặt lời Anh ngữ cho bản tiếng Pháp "Ne Me Quitte Pas"(*) của nhạc sĩ Jacques Brel và nhạc sĩ Phạm Duy viết lời Việt với tựa đề Người Yêu Nếu Ra Đi , được Cathy Huệ trình bày trong chương trình nhạc trẻ rất thành công từ trước 75.

Sau này ,nhiều ca sĩ khác chọn bài hát này để trình diễn như Ngọc Lan, Tuấn Ngọc, Bằng Kiều, Lâm Nhật Tiến,Trần Thái Hòa, Nguyên Khang,...

If you go away

If you go away on the summer day

Then you might as well take the sun away

All the birds that flew in the summer sky

When our love was new and our hearts were high

When the day was young and the night was long

And the moon stood still for the night birds song

If you go away, if you go away

If you go away, if you go away

But if you stay, Ill make you a day

Like no day has been, or will be again

Well sail the sun, well ride on the rain

Well talk to the trees, worship the wind

Then if you go, Ill understand

Leave me just enough love to fill up my hand

If you go away, if you go away

If you go away, if you go away

If you go away, as I know you must

Therell be nothing left in the world to trust

Just an empty room, full of empty space

Like the empty look I see on your face

Id have been the shadow of your dog

If I thought it might have kept me by your side

If you go away, if you go away

If you go away, please, dont go away

Read more: Frank Sinatra - If You Go Away Lyrics | MetroLyrics

Người Yêu Nếu Ra Đi

Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao

Xin hãy mang đi theo, cả mây trắng trong veo

Lời chim hót mang đi, cùng tia nắng xôn xao

Ngày ta mới yêu nhau, tình ta mới dâng cao

Ngày sao thấy đi mau, và đêm vắng đêm sâu

Trăng sáng như nâng niu, loài chim hót đêm thâu

Người yêu nếu ra đi

Người yêu nếu chia lìa

Người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó

Sẽ thấy tôi còn đây, yêu nhau như ngày qua

Cùng vầng dương lên, cùng làn mây lả lướt

Nói với lá cây xanh theo làn gió bay quanh

Người mà xa vắng, tôi sẽ vẫn còn

Còn vương vấn hương người

Đây trong lòng bàn tay

Người yêu nếu ra đi

Nhười yêu nếu chia lìa

Người yêu nếu chia lìa

Người yêu nếu ra đi

Người yêu sẽ ra đi

Xin trái đất lang thang

Đừng quay nữa nghe không

Để có lẽ thương tâm

Người yêu sẽ quay chân

Người có biết con tim

Rồi tim sẽ êm êm

Ngừng nghe tiếng trăm năm

Người yêu sẽ xa xăm

Tôi chết êm trong đêm

Chờ nghe tiếng yêu vang

Người yêu nếu ra đi

Người yêu nếu chia lìa

Người yêu nếu ra đi...!?

Đối với cả 2 bài Seasons In The Sun và If You Go Away của Jacques Brel do Rod McKuen viết lời Anh, người ta thấy có sự chuyển đổi cơ bản.

Nếu với Jacques Brel, ca từ là những lời cay cú, mỉa mai (Le Moribond), hay gào rú, khóc lóc (Ne Me Quitte Pas), thì với tâm hồn thi sĩ, Rod McKuen đã làm giảm đi tính cách mãnh liệt của Brel bằng những từ dịu dàng tự sự, xin lỗi mọi người vì những việc làm của mình (Seasons In The Sun), thay vì " kêu gọi mọi người hãy vui mừng và mở tiệc tùng khi ông chết" (Le Moribond) ; hay nhẹ nhàng Em ơi, nếu em ra đi thì...(If You Go Away), thay vì khóc lóc, rên rỉ: Đừng bỏ anh, đừng bỏ anh! (trong Ne Me Quitte Pas)

Nhạc của Brel thể hiện cuộc đời tình ái gập gềnh của ông. Qua Rod McKuen người ta không còn thấy đâu là Brel nữa, mà chỉ là một người bình thương trong tình yêu! Ông Phạm Duy hẳn là phải biết Le Moribond, Ne Me Quitte Pas của Brel vốn rất nổi tiếng qua tiếng hát Juliette Greco, rất quen thuộc với khán, thính giả Việt . Nhưng ông đã chọn phiên bản của Rod McKuen, và ông đã có lý!

Ngày nay người ta vẫn nhớ đến Jacques Brel, nhưng qua Phạm Duy, người ta hát Rod McKuel!

Các bạn có thấy thú vị khi đàng sau mỗi bài hát là một giai thoại ?

Lê Ngọc Phượng

Tháng 5 /2015

Xem lại bài cũ

Xem thêm

Tham khảo