Lê Ngọc Phượng
El Choclo là một bài Tango Argentina nổi tiếng trên Thế giới, và rất quen thuộc với thính giả Việt Nam trước 75! Bài nhạc, được được nhạc sĩ Angel Villoldo soạn năm 1903, vốn không lời, được ban nhạc José Luis Roncallo chơi trong các hộp đêm ở Buenos Aires. Năm 1905, nó được Villoldo đặt lời dưới cái tên El Choclo (Trái Bắp)
Bài hát, ban đầu là một bài tục ca ( kiểu thơ Hồ Xuân Hương, như nhiều bài tango khác, theo truyền thống), đã phải lột xác nhiều lần để có thể xâm nhập vào giới thượng lưu. Nó được đặt lại lời vào những năm 1930 (Juan Carlos Marambio Catan) cho bớt thô tục.Năm1946 Enrique Santos Discepolo chuyển qua nội dung khác mà ngày nay chúng ta biết. Năm 1952, một phiên bản tiếng Anh (Lester Allen và Robert Hill) được Louis Armstrong hát mang tên El Choclo-Kiss Of Fire trở thành bài chính thức từ đó đến nay, và bài này lại được "dịch" ngược lại tiếng Tây Ban Nha để Connie Frasis hát dưới cái tên Beso de Fuego/Nụ Hôn Rực Lửa
Kiss Of Fire
I touch your lips and all at once the sparks go flying
Those devil lips that know so well the art of lying
And though I see the danger, still the flame grows higher
I know I must surrender to your kiss of fire
Just like a torch, you set the soul within me burning
I must go on, I'm on this road of no returning
And though it burns me and it turns me into ashes
My whole world crashes without your kiss of fire
I can't resist you, what good is there in trying?
What good is there denying you're all that I desire?
Since first I kissed you my heart was yours completely
If I'm a slave, then it's a slave I want to be
Don't pity me, don't pity me
Give me your lips, the lips you only let me borrow
Love me tonight and let the devil take tomorrow
I know that I must have your kiss although it dooms me
Though it consumes me, your kiss of fire
I can't resist you, what good is there in trying?
What good is there denying you're all that I desire?
Since first I kissed you my heart was yours completely
If I'm a slave, then it's a slave I want to be
Don't pity me, don't pity me
Give me your lips, the lips you only let me borrow
Love me tonight and let the devil take tomorrow
I know that I must have your kiss although it dooms me
Though it consumes me, the kiss of fire!
Aaah Burn me!
Cũng năm 1952,phiên bản Kiss Of Fire do Georgia Gibbs trình bày nổi tiếng khi đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng Billboard.
Kiss of Fire ( Nụ Hôn Rực Lửa/Georgia Gibbs/1952 )
Tìm thấy trên mạng một bài dịch khá chuẩn
Kiss of Fire (Louis Armstrong)
I touch your lips and all at once the sparks go flying
(Tôi chạm vào đôi môi em và tất cả, cùng một lúc những ánh lửa tung bay)
Those devil lips that know so well the art of lying
(Đôi môi ma mị đó, thứ biết quá rõ nghệ thuật của lừa dối)
And though I see the danger, still the flame grows higher
(và dù tôi biết nguy hiểm, nhưng ngọn lửa vẫn bùng lên cao hơn)
I know I must surrender to your kiss of fire
(tôi biết mình phải đầu hàng trước nụ hôn rực lửa của em)
Just like a torch, you set the soul within me burning
(Giống như một ngọn đuốc, em thiêu cháy tâm hồn bên trong tôi)
I must go on, I’m on this road of no returning
(tôi phải tiếp tục, tôi đang trên con đường không còn đầu lại)
And though it burns me and it turns me into ashes
(và đẫu cho chúng thiêu tôi và chúng biến tôi thành tro bụi)
My whole world crashes without your kiss of fire
(cả thế giới của tôi tan vỡ nếu không có nụ hôn rực lửa của em)
I can’t resist you, what good is there in trying?
(Tôi không thể kháng cự em, điều gì tốt đẹp để tôi phải thử?)
What good is there denying you’re all that I desire?
(Điều gì tốt đẹp để từ chối khi em là tất cả những gì tôi khát khao?)
Since first I kissed you my heart was yours completely
(vì ngay lần đầu tôi hôn em, trái tim tôi đã thuộc về em hoàn toàn mất rồi)
If I’m a slave, then it’s a slave I want to be
(Nếu tôi là nô lệ, vật đó chính là một nô lệ tôi muốn trở thành)
Don’t pity me, don’t pity me
(Đừng thương hại tôi, đừng thương hại tôi)
Give me your lips, the lips you only let me borrow
(Trao tôi bờ môi em, bờ môi em chỉ cho mình tôi mượn)
Love me tonight and let the devil take tomorrow
(Yêu tôi đêm nay và để ác quỷ chiếm lấy ngày mai)
I know that I must have your kiss although it dooms me
(Tôi biết tôi phải có nụ hôn của em mặc cho nó xử tử tôi)
Though it consumes me, your kiss of fire
(Mặc cho nó thiêu đốt tôi, nụ hôn rực lửa của em)
Lời Tây Đào Nha
Con este tango que es burlón y compadrito,
se ató dos alas la ambición de mi suburbio.
Con este tango nació el tango y como un grito
salió del sórdido barrial buscando el cielo.
Conjuro extraño de un amor hecho cadencia
que abrió caminos sin más ley que su esperanza,
mezcla de rabia, de dolor, de fe, de ausencia
llorando en la inocencia de un ritmo juguetón.
Por tu milagro de notas agoreras
nacieron sin pensarlo las paicas y las grelas,
luna en los charcos, canyengue en las caderas
y un ansia fiera en la manera de querer…
Por tu milagro de notas agoreras
nacieron sin pensarlo las paicas y las grelas,
luna en los charcos, canyengue en las caderas
y un ansia fiera en la manera de querer…
Chỉ nghe không thôi (không để ý đến ca từ) thì bài El Choclo do Julio Iglesias hát là hay nhất, đúng là một bài tình ca "thanh tao"
Năm 2000, một phiên bản mới do Helmut Lotti đặt lời được phổ biến cho đến ngày nay, như là một bản chính thức:
I hear the music in the streets of Buenos Aires
And I go down the road to find where people play it.
When I arrive I see the lovers dance a tango
And what I never heard before, their bodies say it.
I feel the music and I see the lovely lady -
The kind of music that can make a man go crazy -
She’s dancing all her cares away:
She’ll dance forever and a day;
For every tango tells the story of her soul.
Because the tango, it moves like burning fire:
It shows the secret passion, the power of desire.
And when she dances, it will always take her higher -
The tango rhythm is the rhythm of her heart.
I want to to tango . . . . . .
The dance of fire . . . . .
To feel the beating of the heart of Argentina
I have to dance with that senorita.
I want to tango . . . . .
Tango Argentino . . . .
One single tango with the lovely senorita -
A souvenir of Argentina in my heart.
Với tiếng Việt, ta có bài Tình Như Mũi Tên của Anh Bằng:
Tình Như Mũi Tên (Anh Bằng/Nguyên Khang)
Cuộc đời chỉ để mà buồn sao em mưa đêm gió oán than
Còn gì đâu em khi thu lại về với lá rơi ly tan
Còn gì đâu em lời thề trăm năm chỉ là dĩ vãng thôi
Nay tình đã vắng như vở kịch đời giữa bóng đêm buông màn
Còn gì đâu em vì tình ra đi bay theo những bóng chim
Cho ta nhức nhối đau hơn một lần khi tan rã trái tim
Hạnh phúc đã héo khô giữa đôi tay như nụ hoa thời gian
Có nghe đêm này tuợng đá khóc hơn mưa ngàn
Thôi thì đành quên nhau như lá chôn đi mùa đông,
như nắng phai đi hình bóng,
cho chết đi khung trời mơ mộng
Thôi thì đành quên nhau cho tắt đi khung đàn đớn đau,
sân khấu yêu đuơng muôn đời mang theo vạn câu gian dối
Chiều tím vây chân trời, người đã đi xa người
Ngày tháng yêu nhau chỉ còn lại trong ta bao nhiêu xót xa
Thôi ta cố quên đi buồn nào rồi cũng phai mờ
Đuờng phố đêm xa mù
Thành phố quên lên đèn
Một thoáng đam mê trả lại đời em mang đi như mũi tên
Ôi tình yêu mũi tên ngập sâu vào đáy tim
**
Cuộc đời chỉ để mà buồn sao em mưa đêm gió oán than
Còn gì đâu em khi thu lại về với lá rơi ly tan
Còn gì đâu em lời thề trăm năm chỉ là dĩ vãng thôi
Nay tình đã vắng như vở kịch đời giữa bóng đêm buông màn
Còn gì đâu em vì tình ra đi bay theo những bóng chim
Cho ta nhức nhối đau hơn một lần khi tan rã trái tim
Hạnh phúc đã héo khô giữa đôi tay như nụ hoa thời gian
Có nghe đêm này tuợng đá khóc hơn mưa ngàn
Như hồn ta mang vết thương đời
Kiếp này thôi trót lỡ duyên rồi
Ngày tháng yêu nhau chỉ còn lại trong ta bao nhiêu xót xa
Thôi ta cố quên đi, buồn nào rồi cũng phai mờ
Ta nhìn ta cây lá sang mùa
Quãng đời ta tăm tối u phiền
Một thoáng đam mê trả lại đời em mang đi như mũi tên
Ôi tình yêu mũi tên ngập sâu vào đáy tim.
Từ một bài tục ca trở thành một bài tình ca không hẳn là ước muốn của người khai sinh ra nó.Ông Phạm Duy đã có bao nhiêu bản tình ca rất hay, nhưng vẫn cố "bắt" thiên hạ nghe thêm mấy bài tục ca (rất tục).Vậy nếu chỉ là một bài tục ca như thuở ban đầu, liệu El Choclo không được các ca sĩ tìm đến để cho chúng ta nghe một bài tango như ngày nay? Hay cái bài mà chúng ta được nghe đây chỉ còn là cái xác,trong khi cái hồn (tục) của nó (mà tác giả gửi gấm) đã bị người ta cắt bỏ mất rồi! Phải hiểu rằng, thơ Hồ Xuân Hương chỉ hay khi nó tục!
Tháng 4/2015
Đọc thêm : El Choclo, tango gối mộng Của quý đàn ông (Tuấn Thảo)