หน้าแรก

                                                                                                            หน่วยการเรียนรู้ที่ 3  ประวัติความเป็นมาและพัฒนาการของไทย

สมัยรัตนโกสินทร์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1

เรื่อง  พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยรัตนโกสินทร์

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3     เวลา 3 ชั่วโมง

 

1.   สาระสำคัญ

            นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงสถาปนาราชวงศ์จักรี และตั้งกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีแห่งใหม่ของไทย ใน พ.ศ.2325 จนกระทั่งปัจจุบัน ประเทศไทยได้มีการพัฒนาการที่สำคัญมาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านการเมืองการปกครอง ที่มีพัฒนาการสำคัญเกิดขึ้นมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการปฏิรูปการปกครองสมัยรัชกาลที่ 5 การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย เป็นต้น ซึ่งส่งผลต่อการเมืองการปกครองมาจนถึงปัจจุบัน

2.   จุดประสงค์การเรียนรู้

            1.    อธิบายปัจจัยทางภูมิศาสตร์และสังคมที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ได้

            2.    สรุปพัฒนาการทางการเมืองการปกครองไทยสมัยรัตนโกสินทร์ได้

3.  สาระการเรียนรู้

            1.    ปัจจัยทางภูมิศาสตร์และสังคมที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์

            2.    พัฒนาการทางการเมืองการปกครองไทยสมัยรัตนโกสินทร์

4.   กิจกรรมการเรียนรู้  (วิธีสอนแบบบรรยาย)

 

 


            1.    ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้และให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 3

            2.    ครูนำภาพเกี่ยวกับกรุงเทพฯ ในอดีตให้นักเรียนดู เช่น

                    -      ภาพแผนที่กรุงเทพฯ ในอดีต (สมัยกรุงรัตนโกสินทร์)

                    -      ชุมชนของชาวกรุงเทพฯ ในอดีต (สมัยรัตนโกสินทร์)

                    -      การดำเนินชีวิตของชาวกรุงเทพฯ ในอดีต (สมัยรัตนโกสินทร์)

            3.    ครูกระตุ้นให้นักเรียนเกิดประเด็นคำถามจากภาพที่ได้ดู  เช่น

                    -      นักเรียนคิดว่าพื้นที่หรือสถานที่สำคัญที่ปรากฏในแผนที่กรุงเทพฯ ในอดีต เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับแผนที่ยุคปัจจุบัน มีความแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร

                    -      ภาพชุมชนและวิถีการดำเนินชีวิตที่ปรากฏในภาพ สามารถสะท้อนให้เห็นพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ได้อย่างไรบ้าง

            4.    ให้นักเรียนศึกษาเรื่อง ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ในสื่อสาระการเรียนรู้พื้นฐาน สัมฤทธิ์มาตรฐาน ประวัติศาสตร์ ม.3 จากนั้นให้นักเรียนทำแบบฝึกทักษะฯ ตอนที่ 3

 

 


            1.    ครูอธิบายปูพื้นฐานให้นักเรียนเข้าใจถึงการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อ พ.ศ.2325 ว่า เพราะเหตุใดพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จึงทรงย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีมาสร้างราชธานีแห่งใหม่ที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา จากนั้นให้นักเรียนทำแบบฝึกทักษะฯ ตอนที่ 2 กิจกรรมที่ 2.1

            2.    นักเรียนช่วยกันเรียงลำดับพระนามของพระมหากษัตริย์ที่ปกครองกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงปัจจุบัน

            3.    ให้นักเรียนศึกษาเรื่อง ลักษณะการเมือง การปกครองในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น (พ.ศ. 2325 2394) ในสื่อสาระการเรียนรู้พื้นฐาน สัมฤทธิ์มาตรฐาน ประวัติศาสตร์ ม.3 ซึ่งแบ่งเป็นการปกครองส่วนกลางและการปกครองส่วนภูมิภาค

            4.    ให้นักเรียนทั้งชั้นเรียนช่วยกันจัดทำแผนผังแสดงการเมืองการปกครองของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้น โดยมีครูเป็นผู้ให้คำแนะนำ

            5.    นักเรียนทำใบงานที่ 1.1 การเมืองการปกครองไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

            6.    ครูอธิบายสถานการณ์บ้านเมืองช่วงปลายรัชกาลที่ 4 ต่อต้นรัชกาลที่ 5 ซึ่งเป็นช่วงที่ชาติตะวันตกเข้ามาในประเทศไทย และหวังที่จะเอาประเทศไทยเป็นอาณานิคม โดยเชื่อมโยงให้นักเรียนเห็นว่าจากสถานการณ์ดังกล่าวเป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทำเนินการปฏิรูปประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการปกครอง เพื่อให้มีความทันสมัยทัดเทียมชาติตะวันตก ซึ่งเป็นการปูพื้นฐานมาสู่รัชกาลต่อๆมา ที่ดำเนินแนวทางในการปฏิรูปการเมืองการปกครองสืบต่อจากรัชกาลของพระองค์

            7.    แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละเท่าๆ กัน โดยให้แต่ละกลุ่มศึกษาเรื่อง ลักษณะการเมือง การปกครองไทยสมัยใหม่

            8.    ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเล่นเกรู้รอบตอบได้ โดยครูอ่านข้อความที่เกี่ยวข้องกับการเมือง การปกครองไทยสมัยใหม่ (รายละเอียดอยู่ในเอกสารเพิ่มเติมสำหรับครู) แล้วให้นักเรียนตอบว่า ข้อความนั้นตรงกับรัชกาลที่ 5, 6 และ 7 โดยคัดเลือกกลุ่มที่ตอบถูกมากที่สุดเป็นผู้ชนะ

            9.    ให้นักเรียนทำแบบฝึกทักษะฯ ตอนที่ 2 กิจกรรมที่ 2.2

            10.  ครูนำภาพเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 เช่น ภาพคณะราษฎร์ผู้ดำเนินการเปลี่ยนแปลงการปกครอง หรือเปิดภาพยนตร์เกี่ยวกับเหตุการณ์การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย เช่น เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ.2516 เหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ.2519 และเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ พ.ศ.2535 ให้นักเรียนดู

            11.  ครูตั้งประเด็นคำถามให้นักเรียนช่วยกันอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพหรือภาพยนตร์ที่ได้ดู เช่น

                    -      เหตุการณ์ที่นักเรียนได้ดู มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ไทยอย่างไร

                    -      จากเหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลต่อประวัติศาสตร์ไทยอย่างไร

            จากนั้นให้นักเรียนทำใบงานที่ 1.2

            12.  ครูอธิบายเหตุการณ์สำคัญทางการเมืองการปกครองไทย สมัยประชาธิปไตยตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 จนกระทั่งปัจจุบันตามหัวข้อในสื่อสาระการเรียนรู้พื้นฐาน สัมฤทธิ์มาตรฐาน ประวัติศาสตร์ ม.3

            13.  ให้นักเรียนทำแบบฝึกทักษะฯ ตอนที่ 2 กิจกรรมที่ 2.3

 

5.   สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

            1.    ภาพเกี่ยวกับกรุงเทพฯ ในอดีต

            2.    ภาพเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 หรือภาพยนตร์เกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

            3.    สื่อสาระการเรียนรู้พื้นฐาน สัมฤทธิ์มาตรฐาน ประวัติศาสตร์ ม.3

            4.    ใบงานที่ 1.1 เรื่อง การเมืองการปกครองไทย สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น

            5.    ใบงานที่ 1.2 เรื่อง เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองการปกครอง

 

6.   การวัดและประเมินผล

        6.1      วิธีการวัดและประเมินผล

                    1.    ตรวจความถูกต้องของใบงาน

                            -  ใบงานที่ 1.1

                            -  ใบงานที่ 1.2

                    2.    ตรวจความเรียบร้อย ถูกต้อง ครบถ้วน ของแบบฝึกทักษะพัฒนาการเรียนรู้

                    3.    ประเมินการนำเสนอผลงานกลุ่ม

                    4.    สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

           

 

        6.2      เครื่องมือวัดและประเมินผล

                    1.    ใบงานที่ 1.1

                    2.    ใบงานที่ 1.2

                    3.    แบบฝึกทักษะพัฒนาการเรียนรู้

                    4.    แบบประเมินการนำเสนอผลงานกลุ่ม

                    5.    แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

            6.3  เกณฑ์การวัดและประเมินผล

                    1.    ใบงานที่ 1.1  ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 50

                    2.    ใบงานที่ 1.2  ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 50

                    3.    แบบฝึกทักษะพัฒนาการเรียนรู้ ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 50

                    4.    แบบประเมินการนำเสนอผลงานกลุ่ม (รายละเอียดอยู่ในแบบประเมิน)

                    5.    แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม (รายละเอียดอยู่ในแบบประเมิน)