Sách ơi là sách!

SÁCH ƠI LÀ SÁCH!     

Nguyễn Quang Thân

Chuyện tuy gọi là hy hữu nhưng lại đang xẩy ra dồn dập. Sau cuốn “Phát triển toàn diện trí thông minh cho trẻ” NXB Dân Trí có in hình lá cờ Trung Quốc trước cổng trường (do chính một em bé 5 tuổi phát hiện), người ta mới tìm ra thêm ít nhất là ba ấn phẩm khác nhiễm “bệnh” trương cờ Trung Quốc. Đó là tập 2 bộ sách “10 phút cho bé trước giờ đi ngủ” của NXB Mỹ Thuật, cuốn “Bé làm quen với chữ cái" (NXB Sư Phạm) và cuốn sách học tiếng Hoa (NXB Tổng hợp TPHCM) ngoài chuyện in bản đồ Trung Quốc lại còn in kèm hình bản đồ có "đường lưỡi bò" 9 khúc phi pháp!

Chưa hết, không chỉ lỗi in “cờ 5 sao Trung Quốc” in trong sách dạy trẻ con, người ta lại xuất bản dành cho bé tập viết một cuốn vở trong đó có một nội dung gây bàng hoàng: “Lý Thường Kiệt đánh quân Nam Hán, cắm cọc mai phục thuyền chiến giặc trên sông Bạch Đằng và Lý Thường Kiệt, sau khi thắng trận đã lên làm vua!” Chỉ còn biết kêu Trời, sách ơi là sách!

Tai nạn trong nghề xuất bản thường xẩy ra là có thể thông cảm vì cuốn sách phải đi qua nhiều chặng đường từ tác giả, người đánh máy, người rà soát bản in v.v. Nhưng “tai nạn” kiểu này lại xẩy ra dồn dập, cùng chung một bệnh ( trương cờ TQ và đường lưỡi bò phi pháp vi phạm nghiêm trọng chủ quyền đất nước) thì quả thật khó được thông cảm hay bỏ qua. Dư luận có quyền đặt ra nhiều câu hỏi.

Tại sao cuốn vở với kiến thức lịch sử kỳ cục ấy lại do nhiều “đại gia” trong ngành giáo dục tham gia, hùn vốn: Tuy NXB Hà Nội cấp giấy phép công khai nhưng thực ra bên trong là “tác phẩm”của ông trưởng phòng Giáo dục tiểu học thuộc Sở GD&ĐT tận thành phố HCM (chủ biên), đơn vị liên kết lại là Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội trực thuộc NXB Giáo dục Việt Nam. NXB Giáo dục hoàn toàn có thẩm quyền cấp giấy phép sao lại phải núp bóng NXB Hà Nội? Đường loanh quanh như tranh họa đồ đầy ẩn khuất để xuất bản một cuốn vở tập viết cho trẻ con nói lên rất nhiều điều về chuyện kiếm tiền từ túi học sinh.

Tại sao những cuốn sách dạy trẻ con quá đơn giản như “Phát triển trí thông minh cho trẻ”, như “10 phút trước khi đi ngủ” hay “Bé làm quen với chữ cái” đâu cần phải kiến thức sâu xa gì mà các tác giả trong nước không viết được lại phải mua bản quyền của NXB Trung Quốc cho nên mới có “tai nạn” cờ 5 sao? Phải chăng vì bản quyền được cho không hay giá rẻ để “khuyến khích” và quảng bá ngầm? Phải chăng chủ quyền đất nước phải nhường bước cho lợi nhuận của người làm sách?

Tại sao một quan chức giáo dục, một công ty trực thuộc NXB Giáo dục và một NXB ở thủ đô lại có thể nhớ nhầm lịch sử khi dạy cho trẻ rằng Lý Thường Kiệt chứ không phải Ngô Quyền đánh quân Nam Hán và cắm cọc mai phục trên sông Bạch Đằng? Người ta nói nhiều về sự sao nhãng học sử nước nhà, về vai trò lấn lướt của phim lịch sử TQ trên truyền hình, về thảm trạng môn sử đang “chết” trong nhà trường, nay đã có dẫn chúng hùng hồn và khó tưởng tượng nổi về hậu quả tai hại của nạn dốt sử.  

Tuy nổi tiếng là có một nền xuất bản với mạng lưới chìm nổi kiểm soát chặt chẽ, mỗi NXB đã ém sẵn một ông giám đốc được trao quyền kiểm duyệt, nhưng có vẻ như người ta chỉ chú trọng đến chuyện soi mói khắt khe với những tác phẩm văn chương khẩu chứng vô bằng, gây khó cho sáng tạo văn học nhưng lại quá dễ dãi và khinh suất với những chuyện nhỏ mà hậu quả lớn khác. Những lỗi tầy đình gây sửng sốt vừa xẩy ra đã cảnh báo tình trạng mất kỷ cương, lười biếng, có quá nhiều lỗ hổng kiến thức chết người của tác giả viết sách giáo dục lẫn quan chức của ngành xuất bản. Nhưng không chỉ có thế. Chúng ta cần nhấn mạnh một khía cạnh đáng buồn khác. Ngoài sách giáo khoa hầu như mỗi năm phụ huynh bắt buộc phải mua mới một lần, sách “tham khảo”, “đọc thêm” đang lạm dụng tinh thần hiếu học, tình thương yêu và sự lo lắng cho tương lai con em của phụ huynh để hốt bạc. Động cơ “lợi nhuận tối đa” là cha đẻ của lối làm ăn chụp giật, cẩu thả, từ việc sử dụng tác giả đến việc mua rẻ hay xin bản quyền nước ngoài, nhất là với Trung Quốc, khi họ đang có một chiến lược dùng sức mạnh mềm để chiếm trọn phi pháp Biển Đông.

 PNTPHCM 15/03/2013

Comments