hikmetasil5


HİKMETLER

 Türkistan Türkçesi Metin

1-144 HİKMETLER

HİKMET-97< xml="true" ns="urn:schemas-microsoft-com:office:office" prefix="o" namespace="">

 

On sekkiz ming âlemde hayrân bolğan âşıklar

Tapmay ma'şuk çerâğın sersân bolğan âşıklar

 

Her dem başı örgülüb közi halkka telmürüb

"Hu-Hu" teyü çürgülüp giryân bolğan âşıklar

 

Küyüp yanıp kül bolğan ışkıda bülbül bolğan

Kimni körse kul bolğan merdân bolğan âşıklar

 

Yol üstide hâk bolğan sîneleri çâk bolğan

Zıkrin aytıp pâk bolğan nâlân bolğan âşıklar

 

Himmet kurın bağlagan yürek bağrın dağlagan

Feryâd urup yığlagan giryân bolğan âşıklar

 

Gâhi yüzi sarğarıp gahi yolıda ğarib

Tesbihleri yâ Habib cevlân bolğan âşıklar

 

Ahmed sen hem âşık bol sıdkıng birle sâdık bol

Dergâhıge lâyık bol cânân bolğan âşıklar

 

HİKMET-98

 

Yol üstide olturup yolnı sorgan dervişler

Ukbâdın haber eştip yolğa kirgen dervişler

 

Asâları elkinde himmet kurı belinde

İzim yâdı tilinde Allâh degen dervişler

 

Hırkaları kir çefan könglide yüz ming ayân

Bilingiz ikki cehan közge ilmes dervişler

 

Derviş Haknıng manzurı zikri turur gülzârı

Haknı yâdı esrârı hub edebliğ dervişler

 

Yazukum köp yolatmas ashâb dârûsın tapmas

Közde yaşın kurutmas yaşı akğan dervişler

 

Sırrı birle sözlerler tilge hikmet tüzerler

Işk birle cân kezerler rengi sarığ dervişler

 

İt nefsini öldürür kızıl yüzin soldurur

Hâce Ahmed kul turur satıp yesün dervişler

 

HİKMET-99

 

Hakk kulları dervişler hakikatnı bilmişler

Hakk'a âşık bolğanlar Hakk yolığa kirmişler

 

Hak yolığa kirgenler Allâh teyu yürgenler

Erenler izin izlep memleketdin keçmişler

 

Alem fahrı Mustafa andağ aydı merhabâ

Mi'râc tüni aytıp fakr yolını almışlar

 

Köngül bermey dünyâğa şurû' kılmay harâmğa

Haknı süygen âşıklar halayıkdın keçmişler

 

Dünyâ mening degenler cehân mâlın alğanlar

Kerkes kuş dek boluban ol haramğa batmışlar

 

Molla müfti bolğanlar yalğan fetva bergenler

Aknı kara kılğanlar ol tamuğga kirmişler

 

Kâzı imâm bolğanlar nahak da'va kılganlar

Ol himâr dek boluban yük astıda kalmışlar

 

Haram yegen hâkimler rüşvet alıp yegenler

Öz barmakın tişleben korkup turup kalmışlar

 

Tatlığ tatlığ yegenler türlüg türlüg kiygenler

Altun taht olturganlar tufrak astıda kalmışlar

 

Mü'min kullar sâdıklar sıdkı birle turğanlar

Dünyâlığın sarf etip uçmağ hûrın kuçmışlar

 

Kul Hâce Ahmed bilmişsen Hak yolığa kirmişsen

Hak yolığa kirgenler Hak didârın körmişler

 

HİKMET-100

 

Huş gaibdin yetüşti bir cemaa dervişler

Batınıda Hû derler sırr-ı pinhan dervişler

 

Tınmay revan yürerler tınsa tekbir ayturlar

Tabsa sohbet kurarlar huş sohbetliğ dervişler

 

Cendeleri pür selah tesbihleri "illallah"

Hizmet kılur her sabah belahordur dervişler

 

Cendeleri kir çepan könglide yüzming erman

Uşbu dünya bipâyanközge ilmes dervişler

 

Cendeleri egnide asaları elkide

İzin yadı könglide Allah teyu dervişler

 

Aslı fakir bolsalar vücud şehrin kezseler

Zahir-batın tüzseler seadetliğ dervişler

 

Meşayihler sır asrar hizmetide bol zinhâr

Peygamberdin yâdgâr kalgan turur dervişler

 

Kul Hace Ahmed miskin bol miskinlerdin mana sor

Dervişlikni bil huzur Hu kuşıdur dervişler

 

HİKMET-101

 

Garibliğde garib bolgan garibler

Garibler halini bilgen garibler

 

Sebeb birle yırak yerge barıban

Karındaş kadrini bilgen garibler

 

Suvsaganda suvga muhtaç bolgan

Tirikide zâr bolub ölgen garibler

 

Kişi bilmes garibler hali nedür

Meğer bilgey garib bolgan garibler

 

Garibliğ kattığ işdür ey azizim

Kim ul bikadr olar miskin garibler

 

Kel imdi Ahmeda özingge bakgil

Garibsen sen garib miskin garibler

 

HİKMET-102

 

Sübhân İzim fermân kılsa kudret birle

Aşıkları gavğa kılıp yürür bolğay

Mahşergâhda efğân kılıp yaşın töküp

Elge özin gümrâh kılıp yürür bolğay

 

Halk içinde resvâ yürür özin bilmez

Nâdânlarnı sohbetidin kaçıp bilmez

Ol sebebdin erenlerni bûyı kelmez

Közde yaşın nevâ kılıp yürür bolğay

 

Aşıklarnı Hak kaşıda yüz nâzı bar

Na'ra tartsa zerre hergiz kalmaz yanar

Ruze namâz tesbihleri Perverdigâr

Bâtınların göyâ kılıp yürür bolğay

 

Vahşi yanglığ çöller ara kılğay vatan

Sahrâlarda hemrâhları zâğ u zâğân

Hâcet ermes âşıklarğa bağ u çemen

Hızru İlyas hemrâh kılıp yürür bolğay

 

Aşıklarnı köz yaşıdur bağ u bostân

Bunda sayrar aled-devam hezar destan

Zâhirlerin buzup yürür hâne veyran

Hak kudretin inşâ kılıp yürür bolğay

 

Bi-hud bolup küyüp yürer mest ü hayrân

Allah teyu közde yaşı bağrı biryân

Na'ra urup feryâd etip kılur efğân

Allah yâdın senâ kılıp yürür bolğay

 

Kâdir İgem kudret birle sulh eylese

Cennet içre kirer âşık emr eylese

Na'ra tartıp feryâd etip vird eylese

Mey nûş etip semâ kılıp yürür bolğay

 

Keçe kündüz yığla dâim bir dem tınmay

Tildin Allah yâdın aytıp harıp kalmay

Közde yaşı akmas hergiz bağrı küymey

Yaşın alıp güvâh kılıp yürür bolğay

 

Muhabbetni Burâk'ını minip yürgen

Andağ âşık tarikatda cevlân kılgan

Sır şarâbın içip ezel rûhı kangan

Işk bâbıda nida kılıp yürür bolğay

 

Duzah içre kirse âşık pervâ kılmaz

Körüp bilip mâl mülkini kolğa almaz

Hûr u kusûr ğılmânlarnı közge ilmez

Feryâd etip gavğâ kılıp yürür bolğay

 

Kahhâr İgem kudret birle nidâ kılsa

Didâr üçün küygenlerim kel, kel dese

Köz yaşını akkuzuban feryâd kılsa

Akl u huşum dânâ kılıp yürür bolğay

 

Rahman İgem rahmi birle nida kılgay

Asi câfi ümmetlerni halın sorgay

Rûz-ı mahşer didârını atâ kılgay

Cân u dilni fedâ kılıp yürür bolğay

 

Rahmân İgem rahmı birle nidâ kılgay

Hazin nidâ eştip aşık cânı kirgey

Saffan saffan bolup âşık baş kötergey

Işk özin yektâ kılıp yürür bolğay

 

Hakknı tapgan divâneler bihûş sözler

Derd-i hâlet peydâ kılıb yürür bolğay

Makamları bülend makam Arşnı közler

Halka özin resvâ kılıb yürür bolğay

 

Eldin kaçıb tağ çölini kılğay vatan

Çöller ara hemrâhları zağ u zağan

Keter bolsa çörek dikeni angâ kefen

Türlük vahşi hemrâh kılıb yürür bolğay

 

Mundağ bolmay can maşukın tabıb bolmas

Bu yollarnı ukbası köp şib bolmas

Candın keçmey vahdet meydin içib bolmas

Mey nûş etib sema kılıb yüriır bolğay

 

Cânânnı tapgan kişi özin bilmez

Alem halkı tâlib bolsa kaçıb kelmez

Yüzming nâsih bolsa anıng pendin almaz

Elge özin rüsva kılıb yürür bolğay

 

Yüz ming âşık yansa küyse bolur hürrem

Hakk yâdını her kim aytsa bolur hemdem

Rûz-ı mahşer didârığa bolur mahrem

Cân u iman fedâ kılıb yürür bolğay

 

Allah üçün canın bergen zâyi kalmaz

İki âlem anga bostan hergiz ölmez

Çın âşıknı sırrı pinhân halk bilelmez

Közyaşını güvah kılıb yürür bolğay

 

Aşık ölmes kurâ bolmas ışkı civan

Halk içinde ağzı handan küyer pinhan

Çöller kezib yollar yürüb "Hakk Lâ mekan'

Hakk ışkını senâ kılıb yürür bolğay

 

Işk bağını kezgen âşık özin bilmez

Keçe kündüz mest ü hayran özge kelmez

Köz ister halâyıka ülfet bolmas

Hakk vaslını renah kılıb yürür bolğay

 

Çın derdlikler biderdlikni közge ilmez

Zâhid âbid meslekleri tilge almaz

Fayda körse ışksızlarnı nazar kılmaz

Çın derdlikge devâ kılıb yürür bolğay

 

Aşıklarnı bilgenlerin halk bilelmez

Hur ğılman cümle melek hayl kilelmez

"Sekahüm Rabbihüm"ni arzu kılmaz

Didârığa vefa kılıb yürür bolğay

 

Hûr ğılman "entahur"dın alıb kelgey

Rıdvan melek kadeh sunub tazim kılgay

Aşıkları közin yumub bihuş bolğay

Va üstüka deb içinde yürür bolğay

 

Hakk temaşa kılıb anga rahmet kılğay

Gor içinde pertev salıp şefkat kılğay

Yetmiş ferig melaikni ülfet kılğay

Lutfu kerem âtâ kılıb yürür bolğay

 

Aşık küyer candın küyer Hakk'nı süyer

Allah üçün dünya ukbın talak koyar

Bağrın teşib başdın ayağ kanğa boyar

Aşık uruban yekta kılıb yürür bolğay

 

Eya dostlar ışk ehlini samanı yok

Deva sormang ışk derdini devası yok

Bu yollarda aşık olsa tavanı yok

Cannı tendin cüda kılıb yürür bolğay

 

Teni cüda otda koygan canı özge

Hikmet okur talib bolub yetse sözge

Kimni körse izin alıb sürer közge

Akl u huşın dânâ kılıb yürür bolğay

 

Bul hevesni teni küyse canı küymez

Ol sebebdin ışk kadriğe yetib bolmas

Erenler sohbetiğe kaçıb kelmez

Zikr dua riya kılıb yürür bolğay

 

Bu alemdin süva kılğan Allah özi

Ey ümmetler Hak Mustafa aytgan sözi

Ruz-ı mahşer ruşen bolğay Hakka yüzi

Din dillay ruşen kılıb yürür bolğay

 

Aşıklarnı tirik ölgen canı cüda

Pervaz kılıb uçay dese saklar Hüda

Din dillazı ruşen tutub bolsa bina

Aşıkları hayran bolub yürür bolğay

 

Aşık bolup hikmet aytdı Kul Hâce Ahmed

Sıdkı birle işitkenge yüz ming rahmet

İmân atâ kılğay Tengrim tâc u devlet

Aşık dilin safâ kılıp yürür bolğay

 

HİKMET-103

 

Muhabbetni şevki birle yâr istegil

Roze, namâz Oğanımnı farzı bolğay

Mahşergâhda adli birle sorar bolsa

Aşıklarnı bir Hudâyğa arzı bolğay

 

Arzı şuldur Hudâyığa ming dâd eter

Hâlim kör dep yaşın saçıp feryâd eter

Nara tartıp mahşergâhnı âbâd eter

Aşıklarnı âh-ı dili karzı bolğay

 

Çın âşıklar dâim ürik ölgen emes

Ervâhları yer astığa kirgen emes

Zâhid âbid bu manânı bilgen emes

Çın âşıklar halâyıknı Hızrı bolğay

 

Yazuklardın korkup özin yığlap turar

Rûz-ı mahşer netermen dep kanlar yutar

Sırat atlığ güzergâhda başı katar

Hâcesiğe şikesteliğ arzı bolğay

 

Zerre ışkı kimge tüşse nâlân kılur

Köz yaşını akkuzuban ummân kılur

Her ne tapsa Hak yolığa ihsân kılur

Bahillerni adâveti buğzı bolğay

 

Aşıklarnı yaş ornığa kanı akkay

Melâyikler her tarafdın nûrlar yakkay

Gâfil bolsa hâzır bol dep özi bakkay

Çın âşıklar bu dünyânı çuğzı bolğay

 

Ehl-i dünyâ ahiretdin pervâsı yok

Rûhı tenhâ iman islâm hemrâsı yok

Tarikât yol adaşkan hiç pervâsı yok

Bendemen der tili birle ağzı bolğay

 

Keçe Allah, kündüz Allah tınmay yürer

Allah şemi pervâne dek özin urar

Leyli Mecnun Ferhâd Şirin devrin sürer

Hak Te'âlâ âşıklarnı suzı bolğay

 

Aşık küyse hâs ma'şukı birle küygey

Mecâziler küymey turur cândın toygay

Çın âşıklar küygen sarı pür-nûr bolğay

Ol sebebdin maşukığa nâzı bolğay

 

Otka salsa otdın yanmaz âşık kişi

Yer ü kökni bostân kılğay akkan yaşı

Allah dese bişek yarur içi taşı

Küymek yanmak âşıklarğa bâzı bolğay

 

Cümle aşık yığılıp bargay dergâhığa

Yaşın saçıp efgân kılıp bargâhığa

Yetti duzah takat kılmaz bir ahığa

Rahman İgem aşıklarga kadı bolğay

 

Sulh eylese, âşıkları kabul kılmas;

Hur u ğılmân cennet berse közge ilmes

Didâr tilep başlarını yerdin almas

Aşıkları didâr körüp râzı bolğay

 

Aşıkların yetti kökke yeter âhı

Allah dese yeksân bolur her günâhı

Aşıklarnı Rahmân İgem tekyegâhı

Aziz başı halâyıknı nezri bolğay

 

Aşıklarnı köp küydirgen Hak didârı

Anıng üçün tınmay yığlab kılur zârı

Va'de kılğan âşıkları körer ânı

Hak cemâlı köz yaşını müzdi bolğay

 

Aşıkları Hakka bakıp na'ra tartar

Melâyikler tuhfe kılıp Hakka aytar

Şevk şarâbın içgen âşık şevki artar

Şor u efgân halâyıknı tuzı bolğay

 

Mey-i cânbahşı içken âşık anda sultân

Anıng üçün Hak yolıda cânı kurbân

Tangla barsa didârığa kılur mihmân

Zemistânda mey içürse yazı bolğay

 

Pinhân yürür kimni körse âşık kılur

Lutf eylese kezzâblarnı sâdık kılur

Hakdın korkkan dergâhığa lâyık kılur

Zâhir amâ bâtın içre közi bolğay

 

Aşık yanar halkdın tanar Allah râzı

Aşıklıknı ârzu kılğan şehid gâzi

Hâcet ermes âşıklarğa köb ü azı

Katre yaşı Hak mevlâmnı nezri bolğay

 

Cünun içre başın yarğan kanı câri

Zikrin aytsa Allah özi Bir ü Barı

Seherlerde kan yığlamak kâr u bârı

Aşıkları her kün yüz ming gâzi bolğay

 

Kul Hâce Ahmed mâlı yoktur nezri başı

Tangla barsa Hâcesiğe tuhfe yaşı

Acz ü niyâz şikesteliğ kılğan işi

Eşk-i surh ruy-ı zerdi özri bolğay

 

HİKMET-104

 

Şeriatda mürşid bolğan garib kullar

Şeriatdın alar menzil alur bolğay

Namâzığa şuru kılgan mü'min kullar

Uçmağ üyin ümid tutub turur bolğay

 

Melekü'l-mevt fermân birle cânım alsa

Ağa-ini barça yığlıb küyüb yansa

Yetti kadem baskandın song kalur bolsa

Münker Nekir kirib seval sorar bolğay

 

Münker Nekir kirib sevâl sorar bolsa

Ul amud-ı otluğ birle urar bolsa

Başım küyüb canım tenim otka yansa

Kıynab canım tar lahedde küyer bolğay

 

Tört yüz kırk tört peygamberi, mürsel, nebi

Kalmadı bu cehandın ötti barı

"Küllü nefsin zâikatü'l-mevt" ayeti

Kur'an içre andın haber berür bolğay

 

Şeriatdın tarikatdın beyân boldı

Hakikatdın Kur'an sözi kelâm boldı

Bu cehanga Muhammedni nurı toldı

Ul nur birle ikki cehan yarur bolğay

 

Muhabbetning bazarıda cevlân kılur

Aşıklar sevdâ kılıb yürür bolğay

Mahşergâhni bozmasun dep tuğyan kılıb

Hudâyiğa gavğa kılıb yürür bolğay

 

Allah aytur eğer ki bendem kılsa kılsun

Her ne kılsun melâikler ikrâm kılsun

Işksız âdem ışk makâmın körüb yürsün

Hakk kudretin ifşa kılıb yürür bolğay

 

Çın âşıklar kıyamet kün sorgay devlet

Hakk kaşıda aziz olan körgey izzet

Hur ğılmân kol kavşurup kılğay hürmet

Can u dilin şeyda kılıb yürür bolğay

 

Hoş devletdür vilayetde padşah bolsa

Adil bolub bir mü'minni kadı kılsa

Oşal kadı barça halknı râzı kılsa

Râzılıkdın uçmah üyin alur bolğay

 

Mü'min kullar namaz okub bolsa fariğ

Oşal kulnı rengi bolğay mundağ sârığ

Ul hizmeti Hakk karşıda bolsa lâyığ

Hur kızları karşu kelib kuçar bolğay

 

Cahil kişi namaz kadrin kaçan bilür

Her namazda imân başdın tâze bolur

Salât dese gafıl başın burkâb uyur

Gafillikdin ömrin yelge satar bolğay

 

Kul Hâce Ahmed kulmen deseng tâat kılğıl

Kıyametni kelmeğini yakın bilgil

Hakk'a yavuk bolay deseng tâat kılğıl

Ta'at kılğan Hakk'a yavuk bolur bolğay

 

HİKMET-105

 

Azrail bir kün kelür şiddet birle

Issığ tendin aziz cannı bermek kerek

Beş künlük nakd ömrini koldın berib

Çare tapmay ahir bir kün ölmek kerek

 

Oğul-kızıng yığlab kalsa feryâd urub

Malu mülking munda kalsa hayran bolub

Düşmenlering kuvanuşur seni körüb

Boyun sunub uzalıban yatmak kerek

 

Miras deban baş ayağıng bağlagaylar

Issığ suvnı başdın kuyub çaykağaylar

Tört tarafdın astâ-astâ uşlagaylar

Altı karış bozdın kefen kılmak kerek

 

Cenazengni uluğ-kiçik köterseler

Gorıstanğa karab seni yürütseler

Yetmiş yerde seval sorsa ferişteler

Bir-bir anı cevabını bermek kerek

 

Halâyıknı mezarıda imâretni

Körüng anda türlük-türlük alâmetni

Lahed atlığ dervaza-ı kıyâmetni

Siyasetliğ üyge barıb kirmek kerek

 

Kirib körseng karanğuluk yokdur çırağ

İçi tola hasret erür otlığ firak

Ol kün senge kim kılgusı anda yerak

Ta kıyamet tang atkunça yatmak kerek

 

Ümring ahir bolğusıdur bir kün tamam

Bu iş birle barsang eger darü'sselâm

Helal koyub yegen bolsang dâim haram

Azabını barıb anda tartmak kerek

 

Kul Hace Ahmed tevbe kılgıl ölmesburun

Kızıl yüzüng gorda yatıb solmasburun

Yılan çiyan gorıng içre tolmasburun

Kaza kılsa rızâ bolub turmak kerek

 

HİKMET-106

 

Kara kündür oşal sâat ki dünyâdın sefer kılsang

Zen ü ferzend mâl u mülking barısındın güzar kılsang

 

Seni koymas ecel hergiz neçe hükming revân bolsa

Hükümet birle âlemni eger zer ü zeber kılsang

 

Muhassıldur halâyıkka ecel misl-i sipâhlar dek

Gazab birle alur cânıng neçe ma zârılar kılsang

 

Bolupdur barçağa fermân ölümni şerbetin içmek

Kaçıp andın kutulmassan neçe andın hazer kılsang

 

Halâyıknıng mezârığa barıp bir bir temâşâ kıl

Ölüglerdin alıp ibret kerek bağrıng kebâb kılsang

 

Hemişe yahşılık kılğıl ketersen uşbu dünyâdın

Kıyâmet âb-rûyığa kerek hûn-ı ciger kılsang

 

Hudâ fermânını tutğan bolur ol evliyâlardın

Bolursan evliyâlardın riyâzet köprak kılsang

 

Kuvanma mâl ü mülkingge kurıtur bu ecel âhir

Kara yerge kirürsen ahir neçe ma kâr u ferr kılsang

 

Hâce Ahmed masiyet birle hayâtıng kılmağıl zâyi

Bolursan lâyık-ı Hazret eger tâat seher kılsang

 

HİKMET-107

 

Keling dostlar barça turub aytaylık

Yadı bizni yaruğlukka tartar ermiş

Yadı birle şuru' kılğan aşıklarnı

Niyazları kündin künge artar ermiş

 

Kimki aytsa Hakk yadını bağrı küyüb

Köz yaşını bârân kılıb rengi solub

Öz yakasın yangıldım dep özi tutub

Andağ aşık sır şarabın tatar ermiş

 

Uşbu yolnı mezesini bilmegenler

Öz yakasın tutub tövbe kılmaganlar

Dünyasığa mağrur bolub yürügenler

Hayvan erür belki andın better ermiş

 

Işk sevdası kimge düşse hane veyrân

Keçe kündüz didâr tileb yürür hayran

Işk yolıda közi yaşlığ bağrı biryân

Şeydâ bolub özin izleb yürer ermiş

 

Eyâ dostlar kabsab keldi karanğuluk

Ümidim bar ol İzimdin hem yaruğluk

Tarikatnı bazarıdur hem kuruğluk

Niyazlık kul kirib sevda eter ermiş

 

Kul Hace Ahmed ibret alğıl sed hezardın

Niyazsızlar behre almas ul bazardın

Fazıllıkda kuruğ kalur ul nazardın

Nâdân ömrin puçek pulga satar ermiş

 

HİKMET-108

 

Keling yığlıng zâkir kullar zikr aytaylık

Zâkirlerni Hudâ bişek süyer ermiş

Işksızlarnı imânı yok ey yârânlar

Duzah içre tınmay dâim küyer ermiş

 

Muhabbetliğ âşıklarnı Hudâ süydi

Anıng üçün dünyâ ukbin talak koydı

Cândın keçip yaşın saçıp âşık boldı

Rûz-ı mahşer didârını körer ermiş

 

Aşıklarnı çın dostığa cânı kurbân

Şevki birle anı izlep kılur efğân

Işk sevdâsı başka tüşse hâne veyran

Şeydâ bolup anı izlep yürer imiş

 

Aşık bolsang keçe kündüz tınmay yığla

Pir-i muğan hizmetiğe beling bağla

Küyüp bişib derdi bile köksing dağla

Dağda ketken visâlini körer ermiş

 

Haknı söygen âşıkları taptı murâd

Yalğan âşık bolup yürme tangla uyat

Kılıçdın tiz, kıl köfrügni atı sırât

Yalğan davâ kılğan ötmey kalar ermiş

 

Aşık bolsang yalğan da'vâ kılma zinhâr

Yalğan da'vâ kılğanlardın Hudâ bizâr

Kahhâr İgem kahr eylese atı Kahhâr

Kıyâmet kün yüzi kara kobar ermiş.

 

Aşıkları keçe yığlab seher kobar

Sır şarâbın içken âşık sırnı yapar

Her kim sögse belki tepse kolın öper

Andağ erenler feyz ü fütuh alar ermiş

 

Muhabbetdin haber algan cânnı bilmes

Başı ketse tâ yârı yok cânnı bilmes

Işk kelâmı zevk taâmı nânnı bilmes

"Hu-Hu" teyü zikrin aytıp yürer ermiş

 

Aşıklarnı közi giryân bağrı biryân

Pervâsı yok nâmusı yok yürer üryân

El közige tufrakdın kem sırrı pinhân

Cânı birle yâdın aytıp yürer ermiş

 

Toğrı yürgen âşıklardın Hudâ râzı

Aşık işi âsân emes kılma bâzî

Yalğançılar âşıkmen der Allah kazı

İmânını püçek pulğa satar ermiş

 

Aşıklıknı âsân işi baş bermeklik

Mansur-sıfat özdin keçip cân bermeklik

"Mûtû kable en temûtû" hâk bolmaklık

Aşıkları ölmes burun öler ermiş

 

Sevda kılsan ahiretni sevdasını

Başka alma dünyanı gavgasını

Amel kılgıl cennet algıl masivasını

Cennet algan didarını körer ermiş

 

Allah nûrı kabring için rûşen kılğay

Firdevs cennet güli açılıb gülşen kılğay

Melaikler tigresidin özün koyğay

Bu âlemning rûşeninden keçer ermiş

 

Barça ervâh yığlıb kelgay mübârekga

Meşgul bolğay tebârekgâ

Duâ kılıb kayıtğandın song kalğay yegâ

Cümle ervâh sonub bir bir kaçar ermiş

 

Yetti kadem koyğandın song Münker Nekir

Heybet birle kirib kelgey kılıb kahr

İki közi otdek yanıb tarfa yanır

Nûrın körüb ta'zim kılıb kaçar ermiş

 

Kul Hâce Ahmed âşık bolsang cândın keçgil

Andın songra şevk şarâbın toya içgil

Günâhıngnı sebük kılıp munda uçgil

Aşıkları uçmah içre uçar ermiş

 

HİKMET-109

 

Tarikatga şeriatsız kirgenlerni

Şeytân kelip imanını alur ermiş

Uşbu yolnı pirsiz davâ kılğanlarnı

Sersân bolup ara yolda kalur ermiş

 

Tarikatga siyasetliğ mürşid kerek

Ol mürşidge itikâdlığ mürid kerek

Hizmet kılıp pir rızâsın tapmak kerek

Mundağ âşık Hakdın uluş alar ermiş

 

Pir rızası Hak rızâsı bolur dostlar

Hak Teâlâ rahmetidin alar dostlar

Riyâzetde sır sözidin bilür dostlar

Andağ kullar Hakka yavuk bolur ermiş

 

Uşbu yolğa ey birâder pirsiz kirme

Hak yâdıdın lahza gafil bolup yürme

Mâsivâğa âkil erseng köngül berme

Şeytân-lain öz yolığa salar ermiş

 

Eyâ dostlar hiç bilmedim men yolumnı

Saâdetka bağlamadım men belimni

Mâsivâdın hiç yığmadım men tilimni

Nâdânlıgım meni resvâ kılur ermiş

 

Şeriatnı tarikatnı biley deseng

Tarikatnı hakikatge ulay deseng

Bu dünyadın dürr ü gevher alay deseng

Cândın keçken hâsları alar ermiş

 

Aşık kullar keçe kündüz hergiz tınmaz

Bir sâati Hak yâdıdın gafil bolmas

Andağ kulnı Sübhân İgem zâyi koymaz

Duâ kılsa icâbetliğ bolur ermiş

 

Vâ deriğâ keçti ömrüm gaflet birle

Sen keçürgil günâhlarım rahmet birle

Kul Hâce Ahmed senge yandı hasret birle

Öz özige özi yanıp küyer ermiş

 

HİKMET-110

 

Kudret birle fermân kıldı Mevlâm bizge

Yerde kökde cânlık mahlûk kalmas ermiş

Kâbız kıldı Azrailni âlem üzre

Aziz cânnı almağunça koymas ermiş

 

Yaşım meni yaş bolur dep aytur erdim

Her ne hâsıl bolsa az dep aytur erdim

Türlük türlük da'vâ işler kılur erdim

Emdi bildim men aytgan dek bolmas ermiş

 

Dünyâ meni mülküm degen sultânlarğa

Alem mâlın sansız yığıp alğanlarğa

Ayş u işret birle meşğul bolğanlarğa

Ölüm kelse biri vefâ kılmas ermiş

 

Mağrur bolmang ey dostlarım işret etip

Keçe kündüz yalğan aytıp bi-hûd yatıp

Cân alğuvçı kelür ermiş bir kün yetip

Mundağ yerde gafil yürse bolmas ermiş

 

Kul Hâce Ahmed öleringni bilekörgil

Ahiretni yerağını kıla körgil

Barurmen dep yol başımda yürekörgil

Melekü'l-mevt kelse fursat koymas ermiş

 

HİKMET-111

 

Bu dünyâda yaratılğan mahlûklarğa

Emdi bildim tiriklik bolmas ermiş

Bu ölümning şerbetidür aççığ şarab

Cümle âlem içmey andın kalmaz ermiş

 

Yolğa kadem koysang dostlar azuk alıp

Ecel kelse azık kelmez sakal yolup

Bu dünyânı mâllarını hâzır kılıp

Rüşvet berseng melekü'l-mevt almaz ermiş

 

Kervân eger köçer bolsa azuk alur

Sud u ziyân bolğanını anda bilür

Azıksızın yolğa kirgen yolda kalur

Yükün yüklep yolğa kirgen kalmaz ermiş

 

Yükün yüklep yolğa kirgen merdân bolur

Kılavuzsız yolğa kirgen hayrân bolur

Yol başçısı yolnı körgen kervân bolur

Yolnı körmey kervân kadem koymaz ermiş

 

Ecel kelse azık kelmes sakal yolsang

Ong u solga cânıng pâre pâre berseng

Dünyâ üçün azîz ömrüng edâ kılsang

Melekü'l-mevt kelse fursat koymaz ermiş

 

Bu dünyâda pâdşâhmen dep kögsin kergen

Hem aldıda kürsi koyup hayme urğan

Nece yıllar hayl u heşem çerik salğan

Ecel kelse biri vefâ kılmaz ermiş

 

Neçe mingler çerik yığğan hanlar kanı

Bu sözlerning her birisi manâ kânı

Vefâsı yok bî-vefâdur dünyâ tanı

Gafil âdem körüp ibret almaz ermiş

 

Bu dünyâda yügrik atka mingüvçiler

Harb künide mübârizlik kılğuvçılar

Elmas polâd kılıç kurnı çapkuvçılar

Ecel kelse beg ü hannı koymaz ermiş

 

Bu dünyâda tabibmen dep davâ kılğan

Davâları bâtıl erür sözü yalğan

Halâyıklar illetige dârû kılğan

Ecel kelse dârûsını bilmez ermiş

 

Bende neçe yaş yaşasa ölmegi bar

Körer közge bir kün tufrak tolmagı bar

Bu dünyâda sefer kılğan kelmegi bar

Ahiretge sefer kılğan kelmez ermiş

 

Tiriglikde din nevbetin yahşi urğıl

Ahiretning esbâbını munda kurğıl

Kul Hâce Ahmed imân üzre tâyib bolğıl

İmân birle barğan kullar ölmez ermiş

 

HİKMET-112

 

"Küllü men aleyha fan" ayetide

Bir Hüdadın özge mahluk öler ermiş

İsrafil Sûr'un alıb hurganında

Gordın yengi tirgüzüben küyer ermiş

 

Ellik ming yıl gor başında turganında

Andın keyin arasatga sürgeninde

Yalang baş u yalang ayağ yürgeninde

Adem oğlu bihûş yanglığ bolar ermiş

 

Evvel hisab eylegey taharetdin

İkkinçi hisab eyler namazıngdın

Üçünçi hisab eyler helâl haramıngdın

Men men degen hayrân bolub kalar ermiş

 

Hisab eyleb yürütgeyler mahşer sarı

Halayıklar kadem urgay nâçar barı

Mu'ayene anda körgey duzah narı

El-aman deb okruşuban turar ermiş

 

Cümle ümmet yüzyiğirme ming saf bolgaylar

Etrafıdın ferişteler saf tüzgeyler

"Eyne'l mefer" nidâsını yetkürgeyler

Kaçıb kutulub bolmas deban aytar ermiş

 

Ul vaktde nidâ kelgey "Vemtazül yevm"

Oşal künde destgir bolğay namaz u savm

Akl u huşıng ketib anda kalmagay fehm

Tillal bolub sözleyalmay kalar ermiş

 

Barça halklar Adem Ata sarı bargay

"Ey atamız emdi bizni kollang" degey

"Nâfermanlığ mendin ötti ferzend" degey

"İbrahimge baraluk" deb aytar ermiş

 

İbrahimge barıb aytgay Adem Ata

"Şefaat kıl bularnı sen barı hata"

Ol hem aytur "sizden kurb Adem Ata

"Musa sarı baraluk" dep aytar ermiş

 

Musa degey "Rabbi erini" dedim ul kün

Hecaletdin çıkkanım yokta uşbu kün

Baraluk Muhammedga bolub vacgun..."

Barçaları Hazret sarı barar ermiş

 

Musa degey "Ya Muhammed urgıl kadem

Ümmetlering duzah içre boldı adem..."

Muhammed hem iba kılıb turgay ul dem

Musa koymay ikkavları barar ermiş

 

Tacın alıb kısab salıb arş astında

Na'ra tartıb yığlab turgay oşal künde

"Ya Kadira ya Gafura" degeninde

"Ya Habibim baş köter" dem aytar irmiş

 

"Alıb kelgil ümmetingni derğahımğa

Bağışlayım barçasını men sizlerge

Dahil kılay cümlesini cennetimge"

Mundağ deban Hakdın nida kelir ermiş

 

Zahid, abid, has kullardın ulemânı

Alıb kelgey dergahığa uşbularnı

Tengrim aytğay "Ya Muhammed asi kanı?"

"Asi layık emes" deban aytar ermiş

 

"Asi, cafi layık degey rahmetimge

Dahil etey men ularnı cennetimge

Günahların bağışlayım barın senge..."

Resul hurrem bolub yügrüb keler ermiş

 

Musa birle Rasûlullah yürüb kelgey

"Asi, cafi ümmetlerim yürüng" degey

Günahlarıng afveylebdi Kadiri Hayy

Behişt içre aldın salıb kirer ermiş

 

Kul Hoca Ahmed kıyametdin aytdı munı

Hikmet kılıb halâyıkka yaydı munı

Uluğ-uluğ kitablardın aytdı munı

Okuğandın dua tama kılar ermiş

 

HİKMET-113

 

"Lailahe İllallah" degen kulnı ağzıdın

Bir yeşil kuş boluban uçar ermiş

Kanatları tokuğluk dür yakutdın

Pervaz kılıb arşdın arşga uçar ermiş

 

Ul kuşka kudret birle ming til bergey

Barça tilde oşal kulnı Hakdın kulgay

Rabbaniğe çengelini urub yulğay

Tüni küni yarlıka dep aytar ermiş

 

Eya dostlar oşal kuşnı ayanını

Men aytayım siz tinglengiz beyanını

Köp nâdânlar bilmez ul kuş pâyânını

Kolung tutub behişt içre kirer ermiş

 

Ul kuş aytur hergiz tınmay men bir zaman

Ta bermese Kadir menge darü'l-eman

Heç kalmagay bu könglide zerre gümân

Andın songra karar tapıb konar ermiş

 

Roze tutub namaz okub tevbe kılğan

Seher turub Allah teyu kulluk kılğan

Meşayıhlar hidmetini tamam kılğan

Andağ kullar Hak didârın körer ermiş

 

Bu Yesevi Miskin Ahmed hayran kalıb

"La İlahe İllallah"nı tilge alıb

Hak zikrini canu dilge vâsıl kılıb

Uç kuşını lâmekânda körer ermiş

 

HİKMET-114

 

Allah yâdı nurın kimge atâ kılsa

Nefs u heva menmenlikdin kalur ermiş

Bende eger zâkir bolub Allah dese

Tutmış köngül zengârını açar ermiş

 

"Fezküruni ezkürkum" iştib nidâ

Zikrin aytıb emrin tutub müşahedâ

Kirib gorga tartıb türlük mücahedâ

Aşık canlar sır şarabın içer ermiş

 

Aşıklarğa bolub Haknıng inâyeti

Bâtın içre açulur keşf u kerâmeti

Dillerige saçıb her dem Hak rahmeti

Fenâ bolub mâ'sivadın keçer ermiş

 

"Keşfü'l esrâr" bolub bâtın közi açıb

Hak âşıkı bu dünyanı taşlab kaçıb

Nefs u hevâ közin oyub resen kesib

Zail bolub şeytan andın kaçar ermiş

 

Bildi emdi Kul Hace Ahmed ışkdın anglab

Candın keçib uşbu yolğa köngül bağlab

Darığ ömrüm zayi ötti yatu yığlab

Nedâmetning hevâsıdın uçar ermiş

 

HİKMET-115

 

Arif aşık şevki birle kıyamet kün

Hüdâyığa bahs ü cevab kılar ermiş

Bu alemde tartğan cevru cefaların

Köksin yarub Hak kaşığa salar ermiş

 

Bu âlemde kıldıng meni halkga resva

Didârımnı körsetey deb kıldıng şeydâ

Alem halkın düşman kılıb saldıng gavğa

Hüdâyığa barıb erza bolar ermiş

 

Didârımnı arzu kılsang keçe yatma

Bu dünyanıng to'masıdın zerre tatma

Haldın sorsa nâdânlarga sırnı satma

Mundağ erler feyz u fütuh alar ermiş

 

Didârımnı taleb kılsang arşğa bakğıl

Arş üstide ahıng birle otlar yakğıl

Ümmet bolsang Muhammed'ge kapuk kakğıl

Sübhan İgem çın aşıknı sınar ermiş

 

Eşitib aşık raks u sema' urğay

Yetti kökdin melaikler yığlıb kelgey

Arş u kürsi levh u kalem dâd eylegey

Yer tebrenib Hakka zâri kılar ermiş

 

Ey yer u kök aşıklardın hazer kılıng

Otlığ ahı çıkar bolsa hâzır bolıng

Kökge bakıb na'ra tartsa korkub turıng

Bir âhh ursa alem yeksan bolar ermiş

 

Çın aşıklar zaif bolub selâm kılgay

Kudret birle perde içre alık alğay

Didâr üçün küygenlerim kel-kel degey

Lütfın körüb çın aşıklar tiler ermiş

 

Saffen saffen aşıklarga nidâ kelgey

Yüz yigirme ming aşık tigin safı bolğay

Cennet kir dep İlahımdın nidâ kelgey

Cennet kirmey didârını körer ermiş

 

Nidâ kelgey melâikge zencir salgıl

Zencir salıb mahşergâhda alıb yürgil

Didâr üçün küygenlerim ma'lûm kılgıl

Aşıkları bi-hud bolub yürer ermiş

 

Aytganların kılğay aşık didâr körgey

Vâsıl bolub mahşer-ara devrân sürgey

Efgânıdın yetti duzah ortab yanğay

Melek kelib anga ta'zim kılar ermiş

 

Aşıklarnı haybetidin melek kaçğay

Korkub barıb duzah içre otlar saçkay

Vehm birle zeher zakkum toya içgey

Kudretiğe hayran bolub kalar ermiş

 

Meleklerdin aşıkı köp, ey bi-haber

Bir âhh ursa alem bolur zer ü zeber

Zahid abid saliklerin ışk better

Işksız adem vallah yolda kalar ermiş

 

Kul Hace Ahmed didâr izleb geda bolgıl

Keçkil ehl-i ayalingdin cüda bolgıl

Allah hakı bular düşmen süva bolgıl

Cüdâ bolgan didârını körer ermiş

 

HİKMET-116

 

Her kişi körse cemaling dünya işin berbâd eter

Keçe kündüz tınabilmes Hüdâyını yâd eter

 

Kim anıng köyide bolsa Hak anıng könglidedür

Her sarı barsa oşal yarı birle pervaz eter

 

Keşki men daim sening yadıng birle bolğay edim

Bakışıng yüz ming meningdek bendeni azâd eter ;

 

Ma'rifet meydanı içre bu köngülni şâd etib

Dünyasın terk eylegenler Hak birle sevda eter

 

Arif uldur bolsa aşık halkada cevlan etib

İsti'anetni tileb ol pirni kalkan eter

 

Huş acâib u garâib bu Hüda'nıng işleri

Birisin göya kılıban birisin gungkâr eter

 

Körgil uşbu dünya üçün köb cefalar eyleseng

Ahiri heç uşbu dünya yer birle yeksan eter

 

Keçe kündüz arzu kılsang anıng didârını

Saf kılgıl bu köngülni bir küni derbâr eter

 

Ey Kul Ahmed sen yürüb gamgin köngülni avlagil

Ehl-i dil bolgan kişi gamgin köngülni şad eter

 

HİKMET-117

 

Melâmetğe hamr içgen didâriğa battı ya

Pir kolıdın mey içgen envârığa battı ya

 

Akman birle karaman köb körüb edi devran

Himmet kılıb atağa it suvretlik boldı ya

 

İbrahimğa şek kılğan ot yakıb gül açılğan

İnanmasang kelib bak körüb bilib aytdı ya

 

Şeytan yolığa kirgen Ahmed'ge taşlar atğan

Tahtes-sera tekinde demdâr bolub yatdı ya

 

Evliyâğa yetgenler dünyasıdın ötgenler

Ihlâslık kul halk içre muradıga yetdi ya

 

Kul Hace Ahmed özing bil günahıngnı hazır kıl

Gaflet birle yatmağıl şeytan mendin kaçtı ya

 

HİKMET-118

 

Hâcet ermes ışk derdiğe devâ sormak

Veyran etib ketgen ermiş devâsı yok

Canıng kıynab yaşıng akıb huşıng ketib

Işk derdidin dostlar kattığ belası yok

 

Her kim küyer canga alar ışknı otın

Canı küyse azâsıdın çıkar tütün

Bağrı anı sâd-paredür yoktur bütün

Halkğa zâhir körünüb turgan yarası yok

 

Candın keçmey tabmas her kim canâneni

Körüb himmet kılmak kerek pervâneni

Körüb bilib otka urdı öz canını

Sûd u ziyan birle hergiz pervâsı yok

 

Ança yürdüng ança turdung ey bi-haber

Nefs u şeytan işleridin kılğın hazer

Bizdin burun tilim kervan kılgan sefer

Ayta ketgen bu dünyanıng vefası yok

 

Aytıb ötgen erenlerdin yolnı sorgıl

Seherlerde erte kobup çârzarb urgil

"Hû" sohbetin kurğan yere özüng urgil

Yolğa kirgen erenlerni hevası yok

 

Kul Hoca Ahmed aytdı dostlar işting munı

Kaf tağı dek taşlar tegse çıkmas üni

Kimge aytıb kimge yığlay ışk derdini

Vallah-billah ışk derdini devası yok

 

HİKMET-119

 

Ey köngül kıldırıg günâh hergiz püşeyman bolmadıng

Sufimen deb laf urub tâlib-i cânan bolmadıng

Hayf ömrüng ötti bir lâhza giryân bolmadıng

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufiliğ şundağ mudur dâim işing gaflet birle

Dâne-i tesbih kolungda tillering ğıybet birle

Selle-i çilpeç urarsen nefsi bed izzet birle

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi bolsang saf bolğıl cürm ü isyân bolmasun

Tâat u takvâ kılıb könglüng perişân bolmasun

Cân u dilde yığlağıl mahşerde yalğan bolmasun

Sofı nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufilik şartıdurur tünler kobub kan yığlamak

Her cefağa sabr etüben belni mehkem bağlamak

Tâlib-i Allah bolub her yahşi sözni sözlemek

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi ya taat kılursan bârçası ucb u riya

Cân u dil dünyâğa mağrûr tilleringde âh ü vâh

Cân berürde bolğung nûr-ı imândın cüdâ

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi bolmay neylesün üyde kılurğa işi yok

Sofıliğ da'va kılur halkga berürge âşı yok

Ah ü vâh derler yene közide katre yaşı yok

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi bolub nefs üçün her dem eşikge bakasen

Nezr alıb keldi mu deb her dem kişige bakasen

Allahnı la'netin boynungga her dem takasen

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufimen deb laf urarsen söz ü efğanıng kanı

Aşkı surh u roy zerdü çeşmi hunbarıng kanı

Mürşid-i kamil-i mükemmel rah-ı merdanıng kanı

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi ya biğam yürersen dane-i tesbih alıb

Dünyağa mağrur bolub din işini arka salıb

Korkgıl emdi korkgıl emdi Hüdağa yalbarıb

Sofı nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi bolub malıkes almak üçün kıldıng cedel

Zâhiring sufinemâdur bâtınıng dûn ü dağal

Ey bi-haber, ey bi-haber şermendesen ruz-ı ezel :

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Dâne-i tesbih alıb el közige hob sufisen

Nefs-i bedni aldıda tersa, cuhudni tovfisen

Bendeliğ kılıng Hüdâğa yoksa segi kufisen

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi ya öz tavrınga yalğız Hüdağa bendesen

Aslınga baksang eger alem içinde kendesen

Pür-günâh ü pür-hatar hem asiyu şermendesen

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi ya kıldıng muhabbet da'vasın divâne bol

Malu mülk ü hanümândın keçgil u bigâne bol

Kim Hüda deb sözlese ming örgülüb pervâne bol

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Sufi ya da'vayı ışk kıl bârçadın bîzâr bol

Uykunı eyleb haram tünler kobub bîdâr bol

Derdi yok biderdni körseng kaçgıl u âzâr bol

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

Ahmedâ sen sufi bolsang sufiliğ âsân emes

Hak Resul sufi bolub dünya malın süygen emes

Dünyânı süygen kişi bişek biling insân emes

Sufi nakş boldung veli hergiz müsülman bolmadıng

 

HİKMET-120

 

Aşıklıknı da’vasını kılgan kişi

Ma'şukıdın zerre gâfil bolganı yok

Işk gevheri tibsiz derya içre pinhân

Candın keçmey ol gevherdin alğanı yok

 

Gevher alur gevvas eger candın keçse

Şeydâ bolub ışk şarabın her kim içse

Neçe aylar neçe künler eger ötse

Işknı güli açılıb hergiz solğanı yok

 

Aşık bolub tapay deseng Hakknı yolın

Asragın sen ışk bağıda esrar gülin

Mihnet birle sınar ermiş yahşi kulın

Çın aşıknı andın köngli kalğanı yok

 

Mihnetni deryasıda mevc urğusı

İlm u amel kiylu kâller şevk ölğüsi

Bu tengizge kim kiriban kim çıkğusı

Aşık kullar ma'şukıdın kalğanı yok

 

Kul Hace Ahmed kabul kıldı eymağlıknı

Kabul kıldı ışk otığa küymeğlikni

Cannı berib satkun aldı küymeğlikni

Çın sözümdür hergiz anı yalğanı yok