อาหารสำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคไตวายเรื้อรัง

 

1. จำกัดอาหารโปรตีนสูง ได้แก่ เนื้อหมู เนื้อวัว เนื้อควาย ไก่ เป็ด และอาหารทะเล ปกติแล้วไตจะขับถ่ายยูเรีย ซึ่งเป็นของเสียที่เกิดจากการเผาผลาญอาหารประเภทโปรตีน ในผู้ป่วยไตวาย ไตจะไม่สามารถขับยูเรียออกได้เท่าคนปกติ ดังนั้นจึงควรจำกัดอาหารโปรตีน เพื่อไม่ให้ยูเรียคั่งในร่างกาย ควรทานอาหารที่มีโปรตีนต่ำ ได้แก่ ปลาน้ำจืด เต้าหู้
 
2. จำกัดปริมาณเกลือ ไม่ควรทานอาหารรสเค็ม หรืออาหารที่มีปริมาณเกลือมาก ๆ ได้แก่ เนื้อเค็ม ปลาแห้ง กุ้งแห้ง หมูแฮม หมูเบคอน ไส้กรอก ปลาริวกิว หมู่สวรรค์หมูหยอง หมูแผ่น ปลาส้ม ปลาเจ่า เต้าเจี้ยว ปลากระป๋อง เนื้อกระป๋อง ตลอดจนอาหารบรรจุกระป๋องทั้งหลาย เพื่อป้องกันไม่ให้มีของเหลวคั่งในร่างกาย หรือบวม เพราะจะทำให้การควบคุมความดันโลหิตเป็นไปได้ยาก ควรทาน อาหารที่มีรสจืด ไม่ต้องถึงกับงดเกลือโดยสิ้นเชิง แต่ไม่ควรกินเกลือเพื่อปรุงรสเพิ่ม
 
            3. จำกัดปริมาณน้ำดื่ม ผู้ป่วยโรคไตวาย จะมีปัญหาด้านการขับน้ำออกจากร่างกาย ดังนั้นจำเป็นที่จะต้องจำกัดปริมาณน้ำ อย่าดื่มครั้งละ
            มากๆ แต่ให้ค่อยๆ ดื่มบ่อยๆ เรื่อยๆ ถ้าดื่มน้ำแล้วไม่มีอาการพะอืด พะอม หรือมีอาการอืดแน่นในท้อง และสามารถปัสสาวะออกได้
            เองอย่างเต็มที่ไม่ติดขัด ท่านก็ยังคงดื่มน้ำได้สบาย ๆ และถือว่าท่านยังโชคดี กรวยไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ
            และท่อปัสสาวะยังใช้งานได้อยู่ท่อลำเลียงน้ำเสียในร่างกายยังไม่อุดตัน ให้ท่านพยายามดื่มน้ำบ่อยๆ เรื่อยๆ อย่าปล่อยให้หิวน้ำแล้วจึงดื่มน้ำ
            พยายามสังเกตสีปัสสาวะ ถ้าสีใสเหมือนน้ำจะดีมาก แต่ถ้าเมื่อใดเวลาดื่มน้ำแล้วมีอาการอืดแน่นพะอืดพะอม และเวลาปวดปัสสาวะเกิด
            อาการขัดออกได้น้อย ท่านจะต้องดื่มน้ำจิบทีละน้อย บ่อยๆ เรื่อย ๆ เพื่อมิให้น้ำลายเป็นยางเหนียว เพราะพิษในเลือดจะมาก อวัยวะภายใน
            จะร้อน จะทำให้ผิวแห้งแข็งเกรียม และอายุขัยจะสั้นลงอย่างรวดเร็ว
 
4. จำกัดปริมาณโปตัสเซี่ยม ผู้ป่วยโรคไตวาย จะขับโปรตัสเซี่ยมออกได้ไม่ค่อยดี และถ้าหากมีโปรตัสเซี่ยมในร่างกายมากเกินไป จะทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงกับชีวิต อาหารที่มีปริมาณโปรตัสเซี่ยมสูง และไม่ควรรับประทานได้แก่ กล้วย ส้ม ถั่ว มันฝรั่ง มะเขือเทศ
 
5. จำกัดปริมาณฟอสฟอรัส ผู้ป่วยเป็นโรคไต จะขับฟอสฟอรัสได้น้อย ดังนั้นระดับฟอสฟอรัสในเลือดจะสูงขึ้นส่งผลให้เกิดการสูญเสียแคลเซี่ยมในกระดูก ทำให้กระดูกผุ และบาง นอกจากนั้นก็ยังเร่งการเสื่อมของโรคไตวายเรื้อรังในรุนแรงมากขึ้น และทำให้เกิดโปรตีนรั่วทางปัสสาวะมากขึ้นด้วย อาหารที่มีฟอสฟอรัสสูงมักจะพบในอาหารที่มีโปรตีนสูง อาหารที่ไม่ควรทานได้แก่ เนื้อสัตว์ ไข่แดง นม น้ำอัดลม เมล็ดพืชต่าง ๆ เช่นถั่วลิสง เม็ดทานตะวัน เม็ดมะม่วงหิมพานต์ เมล็ดอัลมอนด์
 
6. ไม่ควรทานอาหารที่มีคลอเรสเตอรอลสูง เช่น ไข่แดง เครื่องในสัตว์ทุกชนิด นม เนย ทุเรียน เนื้อ หมูติดมัน อาหารทะเล กุ้ง หอย ปลาหมึก
 
หมายเหตุ
            ผักที่ผู้ป่วยไตวายเลือกทานได้ด้วยความสบายใจได้แก่ ผักโขม ผักกาดดอก ผักบุ้ง ยอดฟัก ยอดบวบ ยอดพริก ผักสลัด
ผักน้ำ ใบตั้งโอ๋ มะเขือชนิดต่างๆ ใบคื่นช่าย ผักกวางตุ้ง ฟักเขียว ผักกาดหอม บวบ ผักตำลึง น้ำเต้า ผักชี สายบัว แตงโมอ่อน ใบกระเพรา 
ใบโหรพา ต้นหอม  พริกหนุ่ม ใบสาระแหน่ ฟักทอง