Bệnh tiêu chảy cấp

Đây là hiện tượng đi tiêu ra nhiều phân lỏng hoặc nhão từ 3 lần trở lên trong ngày, tuy dễ khỏi, nhưng có thể liên quan tới những căn bệnh khác nghiêm trọng hơn. Bởi vậy chúng ta không nên coi nhẹ và cần phải tìm biết nguyên nhân đã gây ra bệnh.

Việc đi tiêu chảy là một phản ứng tự vệ của ruột nói chung hoặc đại tràng nói riêng được biểu lộ bằng 2 hiện tượng sau:

- Các cơ của thành ruột có những co thắt dồn dập để tống nhanh những chất độc hại, có chứa vi trùng trong ruột ra ngoài. Việc này làm rối loạn việc hấp thụ các chất dinh dưỡng và gây đau bụng.

- Thuốc ruột tiết ra nhiều nước hơn bình thường do bị viêm hoặc bị các chất có chứa độc tố, vi-rút vi trùng kích thích, hoặc có phản ứng để dễ thải các chất độc hại ra ngoài. Bình thường, khi phân đi qua đại tràng sẽ được đại tràng giữ nước lại, chỉ để một ít nước cho phân vừa đủ mềm. Nhưng trong trường hợp phân bị tống ra nhanh nên việc này không thực hiện được, khiến phân lỏng hoặc nhão.

- Các cơ của thành ruột có những co thắt dồn dập để tống nhanh những chất độc hại, có chứa vi trùng trong ruột ra ngoài. Việc này làm rối loạn việc hấp thụ các chất dinh dưỡng và gây đau bụng.

- Thuốc ruột tiết ra nhiều nước hơn bình thường do bị viêm hoặc bị các chất có chứa độc tố, vi-rút vi trùng kích thích, hoặc có phản ứng để dễ thải các chất độc hại ra ngoài. Bình thường, khi phân đi qua đại tràng sẽ được đại tràng giữ nước lại, chỉ để một ít nước cho phân vừa đủ mềm. Nhưng trong trường hợp phân bị tống ra nhanh nên việc này không thực hiện được, khiến phân lỏng hoặc nhão.

- Thuốc ruột tiết ra nhiều nước hơn bình thường do bị viêm hoặc bị các chất có chứa độc tố, vi-rút vi trùng kích thích, hoặc có phản ứng để dễ thải các chất độc hại ra ngoài. Bình thường, khi phân đi qua đại tràng sẽ được đại tràng giữ nước lại, chỉ để một ít nước cho phân vừa đủ mềm. Nhưng trong trường hợp phân bị tống ra nhanh nên việc này không thực hiện được, khiến phân lỏng hoặc nhão.

Người ta phân biệt 2 trường hợp đi tiêu chảy: trường hợp phân lỏng do nhiều nước, thành ruột chỉ bị kích thích nhưng không có chỗ nào bị thương tổn và trường hợp phân lỏng có máu và chất nhầy do đoạn hồi tràng hoặc kết tràng (cuối đại tràng) có chỗ bị viêm, bị nhiễm trùng, bị loét như khi bị kiết lỵ. Trường hợp sau nghiêm trọng hơn.

Tác hại nhất của bệnh tiêu chảy là làm cơ thể mất nước và thiếu nước.

. Triệu chứng

Triệu chứng rõ ràng nhất là người bệnh thấy nhu cầu đi tiêu nhiều lần và đi ra phân lỏng. Nhiều người không thấy đau bụng nên không để ý tới hiện tượng này.

Chứng đi tiêu chảy thường kèm theo hiện tượng đau bụng ở một điểm hoặc đau ran cả bụng, đôi khi người bệnh còn bị sốt buồn nôn hoặc nôn ói.

. Cần phải làm gì?

Cần nhận xét những đặc điểm của phân để nói cho bác sĩ biết về: màu, mùi, đặc hay lỏng, có máu và mũi (chất nhầy) không?

Bệnh nhân cần nằm nghỉ, lấy nhiệt độ (cặp sốt), uống nước từng ngụm nhỏ (nước lọc, nước suối đóng chai, nước trà…) uống thuốc chống co thắt hoặc Paracétamol trong trường hợp bị đau bụng nhiều. Nếu không cầm được việc đi tiêu, cần tới bác sĩ để khám bệnh.

Nếu người bị tiêu chảy còn kèm theo sốt, phân có máu và chất nhầy (như lòng trắng trứng), cần tới bác sĩ để khám bệnh ngay.

Với người già, hiện tượng bị tiêu chảy nhiều, đi tiêu nhiều lần trong ngày thì dù không có hiện tượng khác kèm theo cũng cần tới bác sĩ ngay.

  Chẩn đoán và điều trị

Căn cứ vào số lần đi tiêu trong ngày, phân nhiều hay ít, đặc điểm của phân, dấu hiệu biểu lộ việc cơ thể bị mất nước (như huyết áp thấp, thấy rất khát, da khô sau khi véo vẫn giữ nếp nhăn), bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân phải ở lại bệnh viện để được chăm sóc thường xuyên, nhất là trẻ em và người già.

Khi khám bệnh, bác sĩ sẽ chú ý tới tình hình chung về sức khỏe của người bệnh, sau đó có thể sẽ khám hậu môn và yêu cầu chiếu X-quang hoặc siêu âm vùng bụng, đại tràng và xét nghiệm phân để xác định nguyên nhân gây bệnh.

Có một số dược phẩm có thể làm người uống bị phản ứng tiêu chảy như: thuốc chống ung thư, thuốc bổ thần kinh, thuốc trợ tim như Digitaline, thuốc điều trị các tuyến nội tiết, v.v… Ngoài ra, hiện tượng tiêu chảy còn thường xảy ra sau một đợt uống thuốc kháng sinh, thuốc điều chế từ thực vật, nhất là đối với người vốn đã yếu sức. Việc chú ý tới khả năng bị viêm đại tràng cấp tính là điều cần thiết.

Bị đi tiêu chảy kèm theo các hiện tượng đầy hơi, đau bụng nhưng không sốt, thường là do co thắt đại tràng vì bị lạnh hoặc stress.

Bị tiêu chảy, đau bụng, sốt có thể do: viêm ruột (viêm trực tràng, tụ huyết hoặc xung huyết trực tràng), loét và có nang khác thường ở kết tràng, viêm vòi trứng, rò ống tiêu hóa, v.v… Nhưng đa số trường hợp là do đường tiêu hóa bị nhiễm khuẩn (khuẩn cô-li, khuẩn cầu chùm staphylocoque, salmonelle…) hoặc nhiễm vi-rút. Cần phát hiện thức ăn đã gây bệnh, thường là trứng, mứt, kem, nước đá, các loại thịt ướp, đồ nguội, thức ăn lưu trữ ở tủ lạnh. Những thức ăn còn thừa phải được mang đi xét nghiệm nhất là nếu trường hợp ngộ độc, nhiễm trùng do thức ăn xảy ra ở một bếp ăn tập thể. Phải cảnh giác với bệnh thương hàn có thể xảy ra. Ở các nước vùng nhiệt đới rất dễ bị bệnh kiết lỵ.

Ngộ độc thức ăn do ăn nấm phải đưa đi cấp cứu ngay . Người hết bị tiêu chảy lại bị táo bón có thể là do dùng nhiều thuốc nhuận tràng quá, nhưng cũng có thể do có khối u ở kết tràng cần phải chụp X-quang đoạn ruột già này để biết rõ.

Tác hại nhất của bệnh tiêu chảy là làm cơ thể mất nước và thiếu nước.

Trong trường hợp này ta nên dùng: kẹo xơ, tảo xoáy. Chúng có tác dụng điều chỉnh chức năng dạ dày, đường ruột.
Comments