laatste bewerkingsdag: 15 aug 2016



Hemmerdes kerkplein met vakwerkhuizen 

Hierdens aanwas, prent-briefkaart om en bij 1903

Op de plek van boerenhofstede 'Hulsengoed'
staat na de overstroming en landafslag van 1916
het hoofdgebouw van Camping Bad Hoophuizen


 Een kleine familiekroniek

door Frits Stoffels

Omstreeks 1730-1740 vestigt Henderik Stoffelsen uit het Duitse Hemmerde,

Hemmerde bij Unna in Westfalen, omstreeks 1910

zich in Noordrijnland, te Hierden bij Harderwijk.
Al zal hij als (seizoens)boerenknecht
naar Nederland zijn gekomen, hij weet hier toch te trouwen met de bepaald niet armlastige
landbouwster en jonge weduwe Gerritien Cornelis Verhoeff en
kweekt met haar een aanvankelijk nog zeer klein gebleven nageslacht. Samen bestieren ze in Hierden met succes hun eigen boerenhofstede, 'De Vinkencamp'.

Ook zoon Stoffel Hendriksen wist een aardige bruid naar de kerk te dragen: Evertjen Heijmenstelg uit het zeer oude Noordveluwse geslacht Felice.
 
Tegen 1800 gaat Henderiks kleinzoon Heijmen Stoffels in Elburg wonen. Hij laat een 
belangrijke erfenis op land-bouwgebied, het Hulsengoed te Hoophuizen, pal aan zee, op land-bouwgebied voor wat die is, breekt met het boerenbestaan en wordt een letterlijk en fi-guurlijk welvarende schipper. Met zijn vrouw Fennigjen Eibers Oostendorp krijgt hij drie kinderen: EijbertEvert en Hijmientje Stoffels. Ook Heijmens nakomelingen ne-men stedelijke beroepen ter hand.

 In de achttiende eeuw waren de familieleden boeren, met uitgestrekte
landerijen langs de Zuiderzee. In de negentiende eeuw werden Stoffelsen
schipper of schoenmaker. Nog een eeuw later raakten ook die beroepen in de familie
uitgestorven, al zijn ze taai geweest.

      

Schoenmaker Evert Stoffels en Metta Everharda van Leeuwen,
 mijn betovergrootouders, op een zeer oude foto, in 1867 te Elburg 
vervaardigd door fotograaf Koschmann en zijn opvolger Dekker. Dat wil zeggen:
Dekker maakte de foto, Koschmann was kort tevoor overleden, maar
beider namen worden nog genoemd op de foto.
Aan de stand 
van Everts schoenen zie je dat hij gewend was een leest 
tussen de knieën te klemmen


Deze schoenmakersleest komt, volgens een oud verhaal in de Familie Zwart, uit Elburg; ze werd bewaard door M. W.
 
Zwart (1903-1988). Zwart was een zoon van Marinus Willem Zwart (1862-1943) uit Elburg. De laatste was getrouwd met een
kleindochter van Evert Stoffels (foto boven). Daar Evert en Marinus ook afgezien van de familieband veel met elkaar 
optrokken, is het bepaald niet uitgesloten dat we hier de leest van Evert Stoffels zien afgebeeld. De meeste
schoenmakers in Elburg behoorden toch al tot de Familie Stoffels.

Met dank aan Henk Jan Zwart voor zijn verhaal en de foto.


In de loop der negentiende eeuw breidt de familie Stoffels zich flink uit. In deze en
de twintigste eeuw zwermen Stoffelsen uit, vooral naar Amerika. Een grote
familietak belandt na 1880 in Paterson bij New York. Tegen 1970 woonden
er voor het eerst sinds 1795 geen Stoffelsen meer in Elburg.

Nogal wat leden van de familie kwamen terecht in kunstzinnige beroepen,
maar ook in onderwijs en wetenschappen. De familie bracht een aantal
kunstenaars voort, die de laatste jaren een groeiende belangstelling genieten:

- kunstschilder en keramist Hendrik Hengeveld (1861-1927; vriend
en compagnon van Egbert Estié, die in Gouda het bekende aardewerkatelier
'Zuid-Holland' oprichtte),

- diens neef en evenknie Eduard Stoffels (1874-1951), wiens ambitieus
gestarte aardewerkfabriek 'De Ereprijs' in Amersfoort echter na een ongeluk
(een medewerker stootte een petroleumlamp om), omstreeks 1908 in vlammen opging,

                                 

 - bekend werd ook journalist E. Jan Stoffels (1900-1994), die in de
Tweede Wereldoorlog als correspondent in het hol van de leeuw zat - Berlijn - en
hier samen met Noordewier trachtte Nederland van het gevaar van Hitler te overtuigen;
na de oorlog versloeg hij de processen van Neurenberg; in de jaren vijftig en zestig
was hij de sterjournalist van De Telegraaf:

middenvoor: E. Jan Stoffels, staand rechts: H. Jan Noordewier, in Berlijn

- Art-Nouveaukunstenaar Cornelis Stoffels (1878-1952; in 2002
tentoonstellingen in Assen en Den Haag, bekend van 'Tussen kunst & kitsch')

 

klok van mijn oudoom Cornelis Stoffels, over wie een boek verschenen is:

 

te bestellen op http://www.waanders.nl/default/johannes-cornelis-stoffels.html

- ciseleur Heimen/Hijme Stoffels (1877-1958, vervaardiger
van het beeldje De Lezende Monnik in de Kloostergang van de Utrechtse Dom)

- tekenaar en illustrator Klaas Pijlman (1917), vooral bekend van de
kinderbijbel van Mej. Ingwersen, maar ook van samenwerking met andere
 auteurs, zoals K. Norel:

 - vader en dochter Peter de Rijcke (1945) en Mirjam de Rijcke, beiden
schilder met internationale aspiraties.

Andere familieleden raakten verzeild in de muziekwereld en de architectuur.
Jongste ster aan het firnament is de geliefde jongerenschrijfster Maren Stoffels (1988):

     

Van oudsher heeft de familie de protestantse traditie vastgehouden,
met als kernwoorden: trouw, persoonlijke stijl en beleving,
en af een toe een vleug mystiek... Eerst in de Hervormde Kerk, later gingen delen
van de familie over naar hetzij gereformeerde/bevindelijke Kerken, hetzij naar
de 'vergadering van gelovigen'. Nog steeds neemt godsdienst een
belangrijke plaats in. Sommigen werden predikant in de
Gereformeerde Kerken of zochten een beroep in deze sfeer.

Frits Stoffels, 25 september 2008


Het fraai gerestaureerde Hemmerde met z'n kerkje, en z'n kerkplein met vakwerkhuizen

Bekijk hier vier prachtige korte filmpjes van Martin Trojca over Hemmerde:
1 Winter in Hemmerde
2 Frühling in Hemmerde
3 Sommer in Hemmerde
4 Herbst in Hemmerde



Het woonhuis van Heijmen Stoffels en Fennigjen Eijberts Oostendorp aan Vischpoort-straat 14 te Elburg; het paar ging hier omstreeks 1800 wonen