Hijme over Hijme

laatste bewerkingsdag 8 mei 2016


Hijme Stoffels, zelfportret, 1939

Stoffels, Hijme

door Hijme Stoffels (1877-1958)

bevattende:

1 Hijme Stoffels: 'Stoffels, Hijme' - eigen-levensbeschrijving uit 'Geslachtsregister' (1947)
2 Hijme Stoffels: 'Dagboekje Amerika' - beschrijving van de reis naar Amerika en het leven in New York (1907)

1 De tekst van 'Stoffels, Hijme' is zo veel als doenlijk letterlijk overgenomen uit 'GESLACHTSREGISTER van de Familie STOFFELS' door Heimen/Hijme Stoffels, door 
hem geschreven in de tweede helft van de jaren veertig, en nu en dan bijgehouden in de jaren vijftig; de zwarte tussenkopjes staan in feite in
de kantlijn, en tonen de woonadressen. Heimen/Hijme schrijft zijn eigen levensverhaal in de derde persoon enkelvoud. Enkele on-
juistheden in de tekst, alsmede enkele omissies, zullen door mij nog worden rechtgezet. De onjuistheden zijn niet ernstig, meestal een
verkeerde datering of een niet-correcte schrijfwijze. De twee belangrijkste omissies zijn: 
  - de rol van 'grote' neef Hendrik Hengeveld in de jeugdjaren van de broers Eduard, Heimen/Hijme en Cornelis bij
de ontwikkeling van hun kunstzinnig talent
  - de vervolgopleiding die Heimen/Hijme deed aan de Amsterdamse Teekenschool vaoor Kunstambachten
, een tijdvak dat aan het eind van
leven kennelijk uit zijn geheugen was weggezakt

2 De tekst van 'Dagboekje Amerika' is een herziene en verbeterde transcriptie van die, welke door mijn oom Flip Stoffels is vervaardigd. Maar zonder diens
ingespannen arbeid had ik deze preciezere weergave niet kunnen bewerkstelligen. Volmaakt is het nog steeds niet: op kleinere punten (interpunctie, hoofd-kleine letter, enkele namen en woorden) kan nog getwist worden. Mijn zoon Heimen Stoffels corrigeerde op zijn beurt mijn transcriptie. Hier afbeeldingen uit het leven van Heimen/Hijme Stoffels.
Frits Stoffels, jun 2009/aug 2010

Reeks zelfportretten van Hijme Stoffels, vervaardigd in de loop van vele jaren; foto: 1989, Frits Stoffels


'Stoffels, Hijme'

door Hijme Stoffels

Enkhuizen

De spelling van de naam Hijme is foutief opgegeven of verstaan, en moet feitelijk Heimen zijn
(zoon van E.J. Stoffels en Joh
a Buis)
geb. 22 Dec. 1877 te Enkhuizen

Van Jan 1878 tot    1880 of 1881 - met het Ouderlijk vrachtschip door geheel Nederland

gedoopt tegelijk met Johannes Cornelis,
zijn broer, in de Wena kerk te R'dam
verm. in Jan, 1879. Deze zijn late
doop zal wel verklaard moeten
door de omstandigheid dat zijn
vader 
Evert Jan Stoffels, als
schipper daartoe niet zoo ge-
makkelijk gelegenheid vond.

Amsterdam - Klapmuizengang

Op zijn 3 jarige leeftijd kwam
hij met zijn Ouders in Amsterdam
te wonen, in de Klapmuizengang [lees: Klapmutsengang - FST]
(niet meer bestaande) dwarsgang
van de Smaksteeg, dwarssteeg
van de Nieuwendijk. Hij ging op
de             bewaarschool aan de
Prinsengracht, tegenover de Noor-

Dit lijkt het door Hijme bedoelde (oude school-)gebouw te zijn aan de Prinsengracht
tegenover de Noordermarkt

foto: 1983, Frits Stoffels


dermarkt. Met zijn 7de
 jaar ging

Jonkerstraat

hij naar de Openb. School No 10 aan
de Rapenburgerstraat, hfd 
Leonard.

Toen hij ongev. 10 jaar oud
was, werd hij met anderen

Ridderstraat

overgeplaatst naar de Openb.

Buiten Bantammerstraat.
Buiten Bantammerstraat

School No 49 Doklaan (Plantage)
Hoofd denhr W. v. Eggelte.

"Mijn 1''' tekenleeraar,
aan de Avondtekenles
van school No 49 Doklaan, Amsterdam
Hij hield van zijn leerlingen, hij trac-
teerde hen
meer dan eens
op poffertjes,
als eenmaal per jaar poffertjes-
tenten en 1 draaimolen
op het Rapenburgerplein
stonden. Door mijn
aangeboren aanleg voor
tekenen deelde ik in
zijn bizondere gunst."
(onderschrift Heimen/Hijme bij identiek knipsel als boven)


Heimen/Hijme Stoffels, Zelfportret, omstreeks 1893

Amsterdam Schipperstraat 5

Op 25 Febr. 1892 verliet hij deze
school met "loffelijk ontslag".
Van school ging hij naar het
schildersatelier van denhr
 Estié, [Egbert Estié]
alwaar zijn oudere broer Eduard
reeds werkzaam was. Door een
ongeluk met 'n koffer met
schilderfoto's, die in 't water terecht
kwam, werd hij ontslagen en kwam
door schoolconnectie van zijn jon-
gere broeder, 
Johannes Cornelis,
op het atelier van zilverdrijfkunst
van den hr Hoeker, aan de Heeren-


gracht hoek Koningsplein, A'dam.


Door Heimen/Hijme bewaarde foto van het atelier van Hoeker uit
1894 of 1895, met hierop zijn collega's Verhoef en Schilstra

Aan het atelier van den Heer Hoeker (A'dam) was
ook als teekenaar en ontwerper verbonden de Heer
Karel Sluiterman later Prof. te Delft
.
[teken voor 'overleden' - FST]


Karel Sluyterman (1863-1931), Vaas Marker dracht, 1911

Utrecht

In Jan 1897 verwisselde hij dit
atelier met dat van den heer
J.H. Brom aan den Spring weg
te Utrecht, onder een 10jarig con-
tract. In Sept. 1900 heeft hij
'n paar dagen in Brussel door-
gebracht ten einde daar, hoe-
wel tevergeefs, als ciseleur,
emplooi te vinden.



Het atelier van Brom, vermoedelijk omstreeks 1905; rechts, vooraan: Heimen/Hijme Stoffels

Utrecht - Kanonstraat

Op 31 Juli 1902 trad hij te Utrecht
in het huwelijk met 
Johanna
Sophia Catharina Pieters
, geb. 23/11/'80 [datum onjuist, lees: 21 november 1881 - FST]
te Nijmegen, dochter van
Johan Frederik Pieters geb. [25 juni 1844 te Nijmegen; overl 20 april 1915 te Utrecht - FST]
gepensioneerd Wachtmeester der Veld-

N. Koekkoekstraat

Artillerie, Klerk Metaalhandel Osti (Utr)

Hagelstraat
en 
Johanna van Soeren
geb. [7 januari 1846 te Amersfoort - FST]   overl. [7 juni 1930 te Amersfoort - FST]


Kosthuizen
van Febr 1897 tot 
±                            1898 in de Zuilenstraat Utrecht
bij fam. Foccetti, met hen verhuisd naar Groenestraat       ,,
                                  ,,             ,,           ,,          Vaartschestraat  ,,
bij de fam W. van Rheenen in Boorstraat van                ,,
bij de fam             Voorbeytel in de Grietstraat
met hen verhuisd naar de Kwartelstraat en vandaar     ,,
uitgetrouwd.

[de kosthuizen bevatten enkele onjuistheden - FST]

Kerkelyke Huwelijks-inzegening

Kort vóór zijn 1ste huwelijk heeft hij zijn lid-
maatschap van de Oud-Geref. Kerk te Amsterdam
vrijwillig opgezegd en heeft hij zich naar de
lang door hem gekoesterde begeerte, bij de Geref.
Kerk van Utrecht aangesloten. In welke kerk
zijn 7 kinderen uit zijn eerste huwelijk zijn
gedoopt, tot welke kerk zijn vrouw J.S.C.
Pieters zich in't najaar 1907 vrijwillig had
gevoegd als lidmate. Met innigen dank



Heimen/Hijme Stoffels, portret van zijn vrouw Cathrien, 1907

aan den Here zijn God gedenkt hij aan de
vele zegeningen in die kerk ervaren, hoe
hij onder de ontdekkende en heerlyk uitnoo-
digende prediking van, met name, D
s P.W
Klaarhamer, zijn hart de Heere geschon-
ken heeft. Zijn huwelijk is door uitste-
digheid van Ds K. Fernhout, ingezegend
(volgens afspraak zou Ds K. Fernhout mijn huwelijk met Joh
a Sophia
Catharina Pieters inzegenen)
door Ds.      Buitenhuis van Vreeswijk, op
31 Juli 1902 in de Oosterkerk te Utrecht.



In 1902 werd Heimen/Hijme toegelaten tot het Schilder & Teekenkundig
Genootschap 'Kunstliefde' te Utrecht


25 V 1907 Vertrek van R'dam naar
NEW-YORK U.S.A.
431 Firth Avenue
[lees First Avenue]

Uit dit huwelijk werden geboren:
Evert Jan                        op 12 Mei 1903
Johanna                           ,, 24 Juli 1904
Hijme                               op 5 Sept. 1907
Johanna Sophia Catharina    23 Mei 1909
Johan Frederik   7 Febr. 1911, overl. 19 Oct. 1945
Sophia Maria                        30 April 1913
Eduard                               21 Nov. 1917
Na beeindiging van het 10jarig
contract met de firma G.B. Brom
te Utrecht emigreerde hij mei 1907 met zijn
vrouw en twee kinderen, Jan en Jo-
hanna naar New-York, U-S-A.



Heimen, Cathrien, Jan en Jo kort voor hun vertrek naar Amerika (1907)

Oorspronkelijke zou hij met
zijn oudere broeder Eduard samen
naar Amerika trekken, doch op
het laatste oogenblik trok deze
zich van het gezamenlijk opge-
maakt plan terug en ging hij
als gevolg van reeds gevoerde
correspondentie met M [=M. of Mr 'Mister'? -FST] Gerard van
de Kieft, 'n gewezen collega in
Holland van zijn broeder Johan-
nes Cornelis Stoffels, zonder
zijn broeder Eduard naar
Amerika per "Noorddam"



De 'Noordam', eigenlijk met één d, omstreeks 1907

van de Holland-Amerikalijn,
op 25 mei 1907 en heeft daar
gewerkt tot op Maart 1908.
Zijn vrouw ging met de
kinderen, zes weken na aan-
komst te New-York, weer naar
Holland terug. Zij kon daar (New-York)
niet wennen.



New York, Fifth Avenue, 1907

[hier voeg ik in Heimens/Hijmes dagboek van de reis naar Amerika
noot: de voortdurende onpasselijkheid van Cathrien aan boord moet mede worden gezien als een uitvloeisel van haar zwangerschap - FST]

Dagboekje van Hijme Stoffels [klik voor afbeeldingen]

passagier van de Noordam

hut 421 bed 424

vertrek 25 mei 1907

Woensd. 22 mei:
In Riouwstraat 73.
Den dag meê door gebracht
met Oom Heimen, Metta en
Chris Hengeveld, haar man.
's Middags naar 
Amersfoort.
Laatste visite bij Eduard.
Afscheid, denkelijk voorgoed,
van Tante Wijntje van Meppel.
Afscheid van Boukje aan 't
Station Amersfoort.
's Avonds bij de Koff.
Koffers naar Rotterdam
verzonden per "Estafette".
Dond. 23
Doodstijding van mej. Muller-Bomhof.
Met Rosenbaum (Amst.st.weg) in 't
lokaaltje naar 
Zeist. Gewandeld
door 't park. Bij Fritz gegeten
Afscheid van Alida
            ,,     ,,    fam. Henninkveld
       ,,    ,,        ,,   Wagenaar
      ,,        ,,       ,,    Carley
           ,,     ,,         ,,     Hollander
23-35 MEI 1907
Dond. 23 MEI
Afscheid van Ds. Fernhout
Politiebureau, Wykmeester om het
bewijs van goed gedrag, 's avond half elf.
Vrijdag 24 mei
Afscheid van fam. Bomhof

  ,,     ,,    ,,  Akkermans
,,    ,,        ,,      Pels
   ,,    ,,        ,,   de Jong

s midd. Politiebureau
Afscheid bij dhr [?] Brom
                                 ,,     van Cor (Diaconessenhuis)
                  ,,          Achterberg
             ,,        mej. N. Kok
        ,,   fam Scholt
'savonds    ,,  ,,   de Koff
,,  ,,       Kamman
,,   ,,    Nijland
8 uur ,,    ,,  Pieters



Heimen/Hijme Stoffels, Portret van Mevrouw Kamman, verm. omstreeks 1902

Zaterdag 25 Mei
10 min voor half 9
Afscheid aan het station (Centr.)
van Rosenbaum, Kasteel, van Ginkel
fam Bomhof
van mej. Zoeteweg [Soeteweij?] een brief van haar man ontv.


Uit dit taalboekje leerde Heimen/Hijme onderweg Engels
Oefenzinnen uit het boekje:
"HOLLANDSCH Ik ben schoenmaker van beroep, maar ik heb er niets op tegen hout te hakken voor behoorlijk loon. - Zeer goed, je kunt morgen beginnen.
ENGELSCH I am a shoemaker by trade, but I would not mind chopping wood for you if I could earn fair wages. - Very well, you can start to morrow morning.
UITSPRAAK Ei am e sjoemeeker bei treed, but ei woud not meind tsjopping woed for joe if ei koed urn feer weedsjes. - Werrie wel, joe kan start toe morro morning"

Op reis naar Rotterdam met
Eduard, Gerdine en Jan en Chris.
Met de electrische tram vergezeld
van Vader, Ed. Gerd. Jan Corn. Joh en Dick
en Chris naar het Westplein



25 Mei '07
Zaterd. 25
Met een bootje de Maas over
naar de Wilhelminakade.
Storting v.h. resteerende pas-
sagebedrag. Navraag naar
Bagage. Met fam. aan
boord van de NOORDAM



Rotterdam, Holland-Amerikalijn, 1908

Vertrek na half 12.
Boot omgezwaaid. In 't want
geklommen; de geheele fam
bij elkaar op de kade
toewuivend. Boven verwach-
ting kloekheid van Cathrien
Reis door de Waterweg
Aan tafel zittende de "Berlin"
gepasseerd. Heerlijke maal-
tijd. 's Avond 6 uur supper.
De avond tot ongeveer half elf in de
Salon doorgebracht. Een brief ontv. van D. v. Schie Daarna
aan dek, terwijl de boot stilligt
voor Boulogne. Een kleine jol
nadert de boot op zijde en
een als zeeman gekleed persoon

25 Mei 07
betreedt den valreep.
De boot zet zich nu weer in bewe-
ging de kleine jol bijna uit
zee trekkend; na een poos
wordt de lijn gevierd en jol
losgegooid, die handig van
de boot wordt afgehouden,
Vlak tegenover Boulogne Sur
Mer wordt gestopt, de boot
geeft een stoomsignaal en
blijft geruimen tijd op de
maatsch. boot van Boul. wachten
die eindelijk, na meer dan
een uur wachtens (circ.
een uur) arriveerd. Door een poort van
bakboordzij wordt van Boul. boot
loopplank ingehaald en ongeveer
60 à 70 passagiers komen aan
boord. Vervolgens worden de
balies der looppl. neergesla-
gen en de loopppl. om-

Zaterdag 25 - Zondag 26 Mei '07

gekeerd; met razenden
snelheid wordt nu door
matrozen der beide booten
de bagage op de Noordam
overgebracht. Na Nogmaals de
plank gekeerd te hebben
verlaten de Fransche agent
en andere heeren de Noordam.
Nu zet zich de Noordam
weer in beweging, en begeef
ik mij (na 1 uur) te bed.
ZOND. 26 Mei
Om vier uur reeds wakker
doch na eenig dommelen even vóór
zessen er weer uit.
Ik deel mijn hut (421)
met nog drie andere
Hollanders (jonge vrijgesels)
bed 421 M
r A. Rees (... naar Pitsburg)
,, 422 ,, W. Fagginger Auer
,, 423 ,, H. Wesselius
,, 424 ik zelf

Zondag 26 Mei '07

Voorkomende, opgeruimde
ontwikkelde jongelui.
In hut 425 liggen de echtge-
noot van mej. Geereart (bed 428)
en een draaier van Smulders
uit Utrecht met name de
Groot ('n overdreven, van
geen uitscheiden wetende
lolmaker.)
We kleeden en wasschen
ons om [verbeterd uit: op] de beurt [doorgehaald: af] daar
de ruimte tusschen de bedden
te klein is en wy maar één
waschtafel hebben.
De geheele dag hoofd-
pijn, ook Cathrien denkelyk
van de zware lucht, hoe-
wel dit by mij uit een ge
vatten kou voortkomt.
Om twaalf uur (scheepstijd)
zijn wij byna 5 graden

Zondag 26 Mei 07

Westerlengte van Greenwich.
Dus nog in het Kanaal.
'S Avonds begint Cathrien
onwel te worden en over
te geven. Ook ik heb n poos
daarna een weinig last
daarvan en ga tamelyk
katterig naar bed.
's Morgen tusschen breakfast
en dinner zijn veel
menschen in de salon.
Een Engelsche dame (denk.)
van het Leger.d.Heils) heeft
aan de Kaptein (den Heer G. Stengen [?] )
verlof gevraagd om een Gods-
dienstige byeenkomst te
houden hetgeen niet toege-
staan wordt. Evenwel
werd, begeleid door een
Holl. Heer en mij op de
piano, toch door de

Zondag 26 Mei '07

aanwezigen geestelyke
liederen gezongen.
's Avonds at 9 o'clock
concert in de Salon, t welk
door mij en Cathrien (de
kinderen zijn om 6 uur naar
bed) wordt bijgewoond.
Aan tafel wordt door Cathrien
een muzikant herkend welke
zij ook s Zaterdags in de wacht-
kamer van Utrecht had gezien.
Met name de Rue.
Deze wordt onze vaste
steward de geheele reis over.
De zee die de geheele dag
vlak was geweest wordt
tegen den avond bewogen
en bant vele passagiers,
meestal vrouwen van
het dek.

Maandag 27 Mei '07

Ook nu weer vroeg
uit de veeren.
Cathrien blijft in de hut
en ik ga met Jan en Jo
alleen ter breakfast.
Wyl het slingeren
er niet beter op gewor-
den is, wordt ik onder
br.f. onpasselijk, doch
eet, na even te hebben over-
gegeven, een flink deel van
het menu. Ik knap
hoe lang zoo meer op.
De geheele dag blyft Cathrien
in de hut.
s Middags om 12 uur
(sch.t.) zijn wij ongev. 12 Gr. W.L. van Grw.
en iets boven 5 Gr. N.BR. en
is de "Distance" 358
Tegen de middag wordt
het weêr wat beter of liever
de zee iets kalmer.

Dinsdag 28 Mei

Den geheelen dag schoon
weer, tegen de avond
wat regen, Cathrien
weer uit bed en aan dek
en aan tafel.
Om twaalf uur (sch.t.) zijn
we ongev. 21½ W.L van Grw,
en 44½ gr. N.BR. en is de afge-
legde afstand 390 (alles
volgens de "ABSTRACT OF LOG",



De Noordam omtrent 1903

Woensdag 29 Mei
De zee is bewogen
en wordt hoe later op
den dag hoe roeriger.
Cathrien wordt weer on-
gesteld. Tegen den avond
gaat Cathrien met
Mejuffr. v. Benthem
bakboordzij midscheeps
zitten tot vrij laat.

Woensdag 29 Mei 07
we zijn 32 gr. W.L. en ongev. 48 gr N.BR.

Daarna in de Salon zitten
praten met de dames
Barnas & Bakker, en
naar hazardspel ge-
keken in de rookkamer.

Donderdag 30 Mei
s Morgens kalm weer
en dito zee. Zonneschijn.
Tegen den middag meer
wind, en voorts onafgebroken
regen. Een passagierboot
gepasseerd, met 1 pijp en
4 Masten en Marc. Telegr.
op ongeveer 400 M. afstand.
Ook op de vorige dagen zeil-
schepen en stoombooten gezien
O.a. een zeilen voerend stoom-
schip gesleept door een groote
stoomboot. Ook een stoom-
trawler die, wijl hij zoo klein

Donderdag 30 Mei

was hevig slingerde.
At 9 o'clock 'n amusant
concert (strijkorkest)
tot 10. (Alleen,) Daarna
een gezellige kout in
de rookkamer.
Vrijdag 31 Mei

Reeds 'smorgens vroeg
by 't ontwaken onstuimige
zee, en velle wind die
tegen den middag hoe
langer hoe heviger wordt.
Ook nu als vroeger met
aandacht naar de golven
gestaard, die nu als berg-
ruggen van bakboordzy op ons
komen aanrollen en de boot
als 'n kurkje opheffen of door
er onder uit te loopen
een groote afstand tusschen

Vrijdag 31 Mei.

de patrijspoort en het
water te weeg brengt
Prachtig magnifiek
gezicht, 't lijkt vaak
of aan het rijzen van
een golf geen eind zal
komen. De vrouw, die
de geheele morgen op 't
salondek is geweest,
gaat voor het middag
maal ter kooi waar zij
haar eten gebruikt, ligt
verders onafgebroken te
bed, niet wetend waar
zich te bergen. We
liepen nu 373 dus 5
minder dan gisteren.


Jonge vrouw op scheepsdek, 1912

s Middags om    uur, ge-
durende een flinke regen-

Vrijdag 31 Mei

bui zag ik gedurende [verbeterd uit: voor] eenige
minuten een regenboog
van weêrgalooze kleur-
sterkte. Deze boog werdt
niet door de horizon afgesne-
den, maar zette zich voort
tot aan 't schip toe.
Tegen den avond wordt
de wind heviger en begint
het schip heftig over te
halen. Den geheelen dag geen schip
gezien.
Zaterdag 1 Juni

We zijn nu al 'n
week op zee. Het weer
is er niet beter op geworden.
Het zeewater sloeg op
1 ste klas sloependek en
kletste vervolgens met
groot geraas en kracht
tegen het wind kleed v/h

Vrydag [sic] 1 Juni

salondek IIde Klasse.
Ook nu komt Cathrien
niet uit bed en heeft
'n paar malen overgegeven,
en heeft het vervolgens
zeer pijnlijk.
s Middags slingert het
schip hevig en schudt
telkens, doordat de schroeven
bloot komen. Het schuim
dat zich op de koppen
der golven vormt, wordt
[doorgehaald: door] onmiddelyk door
de felle N.W. wind weg-
gevaagd en zwiept [doorgehaald: alles]
vinnig als regen tegen
de patrijspoorten.
Voor 't eerst aan boord
de slingerlatten op tafel
aangebracht ten einde het
verschuiven van tafelgerei

Vrydag 31 Mei 07

te voorkomen. Gisteren
en vandaag Amerik. sp[oor].w[eg].
gidsen gratis verkryg-
baar. Op 'n enkele uit-
zondering na, allen groote
[doorgehaald: groote] spoorw. boeken.
Ik heb er minstens
10 verschillende soorten
in mijn bezit.
Donderdag is er tame-
lijk grof gespeeld in
de rookkamer. Een Isra-
ëliet verloor meer dan
25 Gulden.
In den namiddag, met
de 1ste supper passeert
een vrachtboot van de
White Starline
Volgens scheepsopgave
storm weer.

Zondag 2 Juni 07

s Avond 9' o clock concert.
Daarna begint er eenige
kalmte te komen.
Zaterdag 1 Juni Den geheelen dag
storm. De slingerlatten
Zondag 2 Juni   op tafel.

's Morgens heerlijk
weer; de storm bedaard.
De boot slingert niet
meer. Voor 't eerst Cathrien
weer aan tafel. Het muziek
op het 1ste klas dek speelt
gezangen o.a: Nu danket allen Got
en:   Een vaste burcht is onze God
en   Jezus neemt de zondaars aan
's Middags "DINNER D'ADIEU"
'n vorstelijke tafel, waaraan
gelukkig ook Cathrien aan
heeft deelgenomen.
Het menu met zilveren
letter gedrukt was aldus
saamgesteld:

Zondag 2 Juni 1907
[getekend: vlag met letters NASM]
HOLLAND-AMERICA LINE

R.M.S. "NOORDAM"
Dimanche, le Seconde Juin 1907
Diner d' Adieu
Seconde Classe
-----------------
Potage Polette. Consommé Julienne
Croquettes à la Villeroi
Carrelet Sauce Hollandaise
Aloyau de Boeuf à la Tyrolienne
Pommes Royal
Roynons Sautés Sauce Madère
BAVAROISE AU KIRSCH
Poulet rôti
Compote de Prunes
Salade de Laitude
Gateau Sableu
Glace
Fruits        Dessert
F
[r]omage ['verbeterd' uit: Fommage]
Mocca

Zondag 2 Juni 1907.
's Middag ontving ik v/d 2e kl. Hofm. een geele kaart
die bij aankomst aan den Reg. ambten. moet
worden getoond
´s Avonds om 9 uur concert.
Van passagierswege wordt door 'n
paar meisjes gecollecteerd
voor de muzikanten.
Ook nu even als alle andere
avonden, 'n gezellig uurtje.


Maandag 3 Juni

Van morgen nog tamelyk
winderig; het schip haalt
af en toe sterk over.
Volgens onze hutsteward
heeft het schip vannacht
hevig geslingerd.
Het regende, onweerde,
weerlichtte en het heeft
gemist om ongev. 10 uur
passeeren we het eerste
vuurschip. Nog resten ons 12 uur varens.

Maandag 3 Juni 1907

's avonds omstr. 8 uur het
tweede lichtschip en aan
de zelfde kant het
licht van Long Island.
Even daarna een weinig
links van de boot hel
licht van Sandy hook.
Dit is een gestadig rond-
draaiend zoeklicht.
Van Long Island is het
licht maar even zicht-
baar om daarna weer
voor langeren tijd te ver-
dwijnen. Om 9 uur het
laatste concert aan
boord tot 10 uur.
Onmiddelijk daarna
alle hens aan dek.
Reeds zijn verscheidene
lichten zichtbaar en zijn
wij de vuurtoren van Sandy

Maandag 3 Juni 1907

hook op zij (n.l. in de verte)
'n Witte salonboot
nadert de NOORDAM.
Een jol met de loods
daarin komt op de
Noordam aan. Langs
de valreep komt hij aan
boord en onmiddelijk
zet de boot, die n min.
of 10 heeft stil gelegen
zich in beweging om
na een uur stoomens
voor anker te gaan tot
s'anderen daags zes
uur wanneer de dokter
is aan boord gekomen.
Over 12 naar bed,
Dinsdag 4 Juni 1907

's Morgens kwart over 3 [?]
uit kooi. Op 't sloependek

Dinsdag 4 Juni 1907

gekomen 'n nevelachtig
vergezicht op de omge-
ving. Links van ons
ligt een fort.
Uit mijn patryspoort
zie ik op ongev. 300 M.
een schuine hooge met
gras begroeide wal,
waarop hier en daar villa's.
Een spitze griijze kerkoren.
Verscheidene stoombooten
van allerlei vorm en natie
liggen om ons verspreid.
Deze Morgen is breakfast
om 5 tot 6 uur.
Het weer is buitengewoon
schoon; we zien, kunnen we
zeggen, weer eens voor t eerst
de zon. Op het dek is alles
present in paaschbest.

Dinsdag 4 Juni 07

Even na 6 uur komt de
Gouvernementsdokter aan
boord en neemt de keuring
der klasse een aanvang ter-
wijl de boot nog steeds
bij het fort stil ligt.
Mooie villa's liggen aan
een kant, en lange op palen
gebouwde pieren steken rivier-
waarts. Aan de horizon van N.Y.
kan men niets zien.
Links: Staten Island.
Rechts: Long    ,,   .



New York, Staten Island, 1897

We zijn de dokter gepasseerd
die ons enkel in de ogen
keek, van daar naar de emi-
gratiecommissie en vervolgens
naar de douanen. 't Vreemde
van alles is dat hoewel ik
overal op gerekend had wat
betreft geld, verhuisbiljet

Dinsdag 4 Juni 07
bewijs van goed gedrag en
wat dies meer zij, niets
heb ik behoeven te toonen.
Wy passeeren het Statue
of Liberty. Enorm groot.
Het gezicht op de groote
booten, stijgers en spoorwagen
vaartuigen en ferries is
indrukwekkend, t welk
niet weinig verhoogd
door de hemelhooge
sky-scrabers op de achter-
grond. Eindelijk naderen
we de Holl.Am. pier.


New York vanaf het water, 1902
 
De reizigers zeggen elkaar
vaarwel en wenschen het
beste. De Amerikaansche
burgers verlaten het eerst
de NOORDAM; vervolgens
de 1st klasse passagiers, daar-
naar die der 2de classe

Aan de voet der lange
loopplank, die van de
boot tot middenin de loods
reikt, staat v/d Kieft
ons reeds op te wachten.
Na geruime tijd wachten
hebben we onze koffers
welke weinig of niet door
de douanen worden door-
zocht. De baal waarin ons
beddegoed is verpakt
wordt niet geopend.



Pieren van de Holland-Amerika-Lijn in Hoboken, omtrent 1905

Kieft zorgt voor de ver-
zending onzer bagage, waar-
na wij ons naar de ferry
begeven welke ons van
Hoboken naar de 23ste
straat brengt; onderweg
zien wij de Kaizer Wil-
helm II van Nord Deutsche
Lloyd vertrekken naar

Dinsdag 4 Juni, 07

Hamburg. Van de ferry
stappen we op de
streetcar die ons naar
de 1ste Avenue brengt.


New York, First/1st Avenue (1935); Heimen, Cathrien en de kinderen Jan en Jo ('Zus')
woonden hier samen met de Familie Van de Kieft op nummer 431

Het huis in het midden: 431 First Avenue in Manhattan, omstreeks 1912
met dank aan Elly Stoffels door wier speurwerk deze foto hier geplaatst kon worden

Om elf uur komen we
op de woning van Kieft
aan (431 1st Avenue)
Ook door mejuff. v/d Kieft
worden wij welkom in
NEW York geheeten.
Onderweg hebben we reeds
kennis gemaakt met
Mr Jan de Boer, broeder van
mejuff. v/d Kieft.
Woensdag 5 Juni   's Morgens ga ik
met Kieft mee naar
een Ciseleurs werkplaats
in de 23ste straat.
De patroon, Mr Kelch,
een Duitscher, is niet

Woensdag 5 Juni, 07

aanwezig; de foreman
schrijft mijn adres op.
s Middags ligt er een
briefkaart van Mr Kelch
onder in de trap. Ik begeef
mij er heen om net (?) over vijven
en word aangenomen om
de volgende dag, Donder-
dag, te beginnen.

Donderdag 6 Juni.

Om 7 uur wordt begonnen
tot 12 uur. n Half uur
voor brood eten. Dan onaf-
gebroken tot 5 uur.
Het werk is vreemd
voor mij en past eerder
voor 'n monteur dan
voor een ciseleur of
in t Engelsch, Chaser.
De werkplaats

is 'n kleine. Hoofdzakelyk
worden er gietmodellen en
moulds voor stampwerk
gemaakt. Door de onbe-
kendheid met het werk
wordt ik Woensdag 12
Juni afgelegd, na met
alles te samen 11 dollar en 16
cents gebeurd te hebben.
Donderdag 13 Juni 07

Op 'n advertentie als
"artist" word ik in de
125 straat door Amer.
lady aangenomen om
kaarten te teekenen met
allerlei liefdes aardig-
heden erop. Hiermee
verdien ik 
$2.60.
Donderdag 20 Juin

Op 'n advertentie in de
"World" wordt ik als
Signpainter op de hoek
van 12e(n?) straat en de A avenue
aangenomen tegen $
 7,50
per week doch krijg
Zaterdag 15 Juni gedaan
omdat ik niet genegen
ben om op Zondag te wer-
ken. Ook hier heb ik na
hard werken 'n Dollar of
3 verdiend.
Woensdag 26 Juni '07.
Door bemiddeling van
'n reisgenoot van de NOOR-
DAM, Peters genaamd,
kom ik op 'n houtzagery
van Erich in de 11 str,
's Maandags werd ik niet
aangenomen wijl de foreman
en ik elkaar niet konden 

Woensdag 27 [
lees: 26] Juni '07

verstaan. In diezelfde
week heb ik bij verschil-
lende shops geweest om
werk doch nergens was
'n Chaser noodig.
Op die houtzagery
doe ik den ganschen
dag niets dan plankjes
zagen van 's morgens 7 tot
's avonds half zes.
Op Na van 7 uur tot
1 uur te hebben toegekeken
word ik aan 't werk ge-
zet. Peters komt nu
in 'n andere afdeeling
en ik sta nu naast
M
r Focke, eveneens 'n
reisgenoot, van de NOORDAM.
Donderdag 27 Juni '07
Ook nu nog heb ik
M
r Focke tot buurman
in de Zagerij.
Vrijdag 28 Juni 07.

Mr Peters en Focke
zijn afwezig en zijn dien
dag naar Hoboken geweest
met het voornemen om
Maandag daaraanvolgend
als bootwerker trachten
werk [verbeterd uit: werken] te vinden.
Zaterdag 29 Juni 07,
's Avonds half zes
komen Peters en Focke
hun geld halen, en ik
zelf beur $3.50 het
loon van Woensd. Donderd. en
Vrydag.
Zaterdag 30 Juni 07
Reeds is er 'n dag of
3 staking, onder de
straatvuilophaalders


New York, straatveegwagen, om en nabij 1910

Zondag 30 Juni 07

Overal liggen stapels
vuil als mesthopen,
hier en daar verspreid,
voornamelijk in de 11th straat,
alwaar o.a. de
groente en fruitmarkt
is, liggen kolossale ber-
gen vuil en afval, wel-
ke 'n verpestende stank
verspreiden.
Den geheelen dag is de
1st Avenue buitengewoon
door politieagenten bezet
om de arbeidswilligen
en onderkruipers tegen
aanvallen der stakers
te beschermen. Van de
25s
t tot de 27ste straat
tel ik minstens 30
agenten. Af en toe
trekken 10 geladen of

de staking in de krant

Zondag 30 Juni 07

geloste vuilniskarren
aan beide zijden door
agenten geflankeerd
langzaam voorbij. Doch van opstoot-
jes geen sprake. Hoewel
daags te voren de stakers
duchtig met agenten en
"onderkruipers" hebben
gevochten.
Om kwart voor elf in de
Christian Reformed Chuch
in Bankstreet. Dezelfde
predikant van Zondag 16 Juni
leidt de dienst. Ook nu
wordt aan het slot de melo-
die van Psalm 134 aangeheven.
De kerkgangers, ongeveer
10 of 12 in getal zijn vrien-
delijke menschen die mij
aansporen om terug te ko-
men.
     
Linkerfoto: het gebouw rechts is de kerk aan 21 Bank Street die Hijme bezocht. De gevel geeft anno 2015 nog steeds de oorspronkelijke staat van 1893 weer, toen de kerk, wegens teruglopend ledenaantal, werd gebouwd in de vorm van een woonhuis. Rechts: detail van de gevel. Van 431 1st Avenue naar de kerk aan de Bank Street was een wandeling van ongeveer 3 kilometer.
Bron: Forgotten NY, met dank aan Heimen Stoffels.

Zondag 30 Juni 07

's Middags komen
Kieft en Jan de Boer
thuis met twee Holl.
matrozen van H.M. Oorlog-
schip de "Gelderland", waar-
van de eene, 'n vroegere
makker van Kieft uit
het weeshuis te Haarlem,
Korporaal is, Klinkenberg
genaamd.
Maandag 1 Juli
Weer in de Zagerij
tot 's avonds laat op de roof bier
gedronken.

Dinsdag 2 Juli
Volgens afspraak niet
gewerkt. Op 'n advertentie voor
Chaser af, naar Bondstreet,
in flowers op haarkammen.
Naam en adres opgenomen niets
meer gehoord. Met Kieft en
van Doorn, de barbier van de "Gelder-
land" de stad doorkruist.



New York, Fifth Avenue op zondag, 1902


smiddags ponzen gemaakt.

Woensdag 3 Juli
Weer aan de Zaagmolen.
-- De barbier weer ten onzent, niet
veel zin hebbend naar boord
terug te keeren. Hij koopt met
Kieft 'savonds 'n Mandolina
P.S. Dit is abusievelijk 'n dag te laat
alzoo op Dinsdag 2 Juli -- [dus stukje tussen "--" hoort eigenlijk bij 2 juli - FST]
's morgens brengt Kieft den
barbier v. Doorn naar de subway

 

Van links naar rechts:
1 de ingang van metrostation 23rd Street, het voor Hijme dichtstbijzijnde, zo'n 11 minuten lopen, foto uit 1905
2  metrostation City Hall, foto uit 1906
3 nogmaals metrostation 23rd Street, foto uit 1904, het openingsjaar

sindsdien hebben we hem niet
weer gezien. Ongeveer 50 man van de Gelder
land gedeserteerd
Donderdag 4 Juli
Feestdag van de Amerikanen.
Den geheelen dag klappers en
voetzoekers. Dien dag wordt
niet gewerkt. 's Avonds overal
in 't rond, op de daken uit de
ramen en op straat vuurwerk
Dien dag is de brandweer 90
maal gealarmeerd.

Vrijdag 5 Juli

Weer aan 't zagen.
M
r Focke en Muller
zijn inmiddels naar Rock
away Beach gegaan, en
respectievelijk als stableman
en waiter klaar gekomen.
M
r Peters naar 'n mine-
raalwaterfabriek in 15 street
West. 's Avonds is er 'n briefkaart
terug van Bart Stoffels uit
Paterson N.J. dat hij ons zal
opzoeken, en schikkingen heeft
getroffen om te logeeren
Zaterdag 6 Juli
Dien dag wordt tot 12
uur gewerkt. Gebeurd $ 4.65
'SMiddags ongeveer 4 uur
komen Willem Hengeveld en
zijn Grietje en hun zoontje

Willy en neef Bart ten
onzent. Ze verzoeken om mee
naar Paterson te gaan. We
besluiten in dien zin en komen
eindelijk 'savonds om half
elf in de woning van W. Hen-
geveld aan.
Van af Chamberstreetferry
'n prachtig gezicht bij avond
op Hoboken. Duitzenden lichten,
groot en klein, rood, blauw en
geel. Ook veel lichtletters,



New York, Brooklyn Bridge, omstreeks 1897


Als ERIE, Pensilvania,
Hamburg America line
North German Lloyd.
In de trein zijn geen ver-
schillende klassen. Even onder-
weg zijnde, gaan we door 'n
tunnel. Van te voren zegt



New York, Hudson Tunnel Curve [officieel North River Tunnels], omtrent 1910


de conductor "All windows
shut", vanwege de gas die

Zaterdag 6 Juli

zich in de tunnel bevindt.
We maken kennis met de
twee dochters van Willem H
benevens diens oudste zoon
Hendrik plumber van beroep.
Zijn zoon Heimen is van af
Donderdag 4 Juli met kame-
raden aan 't spelevaren.
Zondag 7 Juli
s Morgens met W.H.
en zijn oudste dochter naar
het houten kerkgebouwtje
van D
s Dekker.


[First Holland Reformed Protestant Dutch Church of Paterson "Eerste Nederduitsche Gereformeerde Gemeente van Paterson" (org. 3 Oct 1864 - disbanded 1971); renamed First Reformed Church of Paterson, New Jersey in 1956 – first site at Clinton and North First Sts. 1864-1912; second site at 163 North First St. 1913-.  Services in Holland language through 1920s.  Ministers: James Huyssoon; P. B. Bahler 1866-68; James Huyssoon 1868-92, D. L. Betten 1894-97; Frederick G. Dekker 1897-1910; Wm. Pool 1911-1914; Herman Tanis 1914-1916; P. Siegers 1917; J. Van Der Werp 1918; H. Bouma 1919-1922; A. W. De Jonge 1923-43; J. Bolt 1943-47; …; bron: http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~njdutch/churches.htm]

Tekst Jer. 6:27.
Prachtige preek
[doorgehaal: genoten] genooten, temeer
daar ik sinds 12 Mei geen
Holl. preek meer gehoord
heb. Op dien dag kennis
gemaakt met een zoon van
Fam van Goor, van Goor zelf

Zondag 7 Juli

en zijn vrouw Aal.
Bij Bart thuisgeweest
Betje ontmoet met haar
kinderen. Onderweg Evert
tegengekomen die juist bij
W.H. geweest. Met Evert en
zijn zoontje en met Bart naar
het huis van Ev. Stoffels.


Links: waarschijnlijk Evert Stoffels (1855 Nunspeet-1923 Hawthorne), neef van Heimen/Hijme, foto gemaakt te Little Falls
Midden: Grietje Stoffels (1857 Elburg-1934 Paterson), nicht van Heimen/Hijme, met haar man Willem Hengeveld en kinderen, foto omstreeks 1892 te Paterson
Rechts: Lubbertus Stoffels (Bart; 1870 Elburg-1910 Zuna bij Nijverdal), neef van Heimen/Hijme, gehuwd met Elisabeth Margaretha ('Betje') Bodenhausen


Dit ligt buiten de stad
tegen 'n heuvel. Zijn vrouw
is afwezig, ter kerk. (Baptist)
Met Evert en Bart naar

Paterson, 116 North Eighth Street in 2016, het woonhuis van Hijmes neef Evert Stoffels

East side park geweest. ge-
nooten van de schoone omge-
ving - 's Avonds brengen W.H.
en Evert mij naar de trein.
Om 10 uur thuis.
Maandag 8 Juli
Weer naar ERICHS.
s Middag in mijn pink ge-
zaagd.



Paterson, East Side Park from the Ball Grounds, N.J. omstreeks 1907

Woensdag 10 Jul

Dinsdag 9 Juli
In de Zagerij.

Woensdag 10 Juli
Aanzichtkaarten ver-
zonden naar Cornelis,
fam. Pieters, Klaas Stoffels
en naar Cathrien in Paterson.
's Avonds na 't zagen
ligt er een aanzicht van
Boukje uit Buiksloot
benevens een brief van
het Am. buireau der Holl.
Am. lijn (van Broadway),
in 't Engelsch.
Meldende dat er een
ticket voor transportation
per "NOORDAM" naar Holl.
op het Kantoor ligt.
Kieft voor 10 dagen afgelegen.

Donderdag 11 Juli 07

Kieft en ik 's morgens naar
Broadway 39 (H.A.LIJN). Daar
vernemen we dat per cable
gemeld is dat voor 2 volwassenen
en 2 kinderen transportation
is betaald. Vandaar naar
Paterson. Cathrien melding
gedaan. Bijtijds weer per
ElectricCar terug. Onderweg
prachtige vergezichten.
Vrydag 12 Juli

's Morgens weer naar
Broadway 39 en plaats
besproken voor Cathrien,
Jantje en Zus op de NOORDAM
te vertrekken op 17 Juli 10 uur.


New York, Lower Broadway, 1907

Zaterdag 13 Juli

Zaterdag 13 Juli

Om 12 uur naar de
zagery van Erichs om
loon van 3½ dag te halen
D 4.10. voor 12 uur naar [doorgehaald: de]
Plaut's Chandilierfactory geweest en
klaar gekomen voor 15 Doll. per week

Zondag 14 Juli
Den geheelen dag
thuis. 's Middags om 4
uur Juffr. v/d Kieft en Cahtrien [sic]
naar mejuff. Schoenmaker
op Brooklyn Division Avenue
60. Bij donker terug.

Maandag 15 Juli

's Morgens om 7 even aan
't 
werk. Verschrikkelyk
hurry up geveild aan
blaadjes. 's Middags
tusschen 12 uur en half een

Maandag 15 Juli

thuisgeweest om brood
te eten. Bij 't thuis komen
zien Cathrien en de kinderen
[doorgehaald: mij] uit 't raam mij aan-
komen. 's Avonds [doorgehaald: tot] eerst
een Express Comp. besteld
de bagage te vervoeren (D. 2-)
Daarna bed ingenaaid en
de zwarte koffer gepakt.

Dinsdag 16 Juli

Naar de job van Plaut.
Weer 's middags thuis
brood gegeten. Om 7 uur 's mor-
gens wordt reeds de baga-
ge afgehaald -. De laatste
nacht dat Cathrien met
de kinderen in NEW YORK
slaapt. 's Middags aan de
foreman vrij gevraagd en verkregen
voor de volgende dag

Woensdag. 17 Juli

Snikheete dag. Bijtijds
op - 23rd streetcar naar
9th Ave. per Elevator
naar Christoffelstreet
per ferry naar Hoboken
na 12 à 15 min loopens
op de NOORDAM, welke
diep geladen is. Veel men-
schen aan boord. In een
gang ontmoeten we Neef en
Nicht Hengeveld met
hun twee dochters en Willy
hun zoontje. Om 10 uur
geeft de stoomwissel
der NOORDAM het teeken
van: alleen pasagiers en
scheepsvolk aan boord.
Overal afscheid. om ons
heen. Jan en Zus, vooral
Zus scheinen niet te be-
grijpen het onaangename
van het achterblijven van
hun Vader. Cathrien houdt
zus en een matroos houdt
Jantje in de hoogte.
Vreselijk hard voelt
zoo'n scheiding, wijl we
niet weten, wanneer elkaar
weer te ontmoeten. Nadat
Cathrien aan ons oog is ont-
trokken verlaten de familie
Kieft en Hengeveld en ik
de pier. De Hengeveld gaan
per Barnley str. ferry en ...
street naar Bronxpark.
De fam. Kieft en ik per
23rd ferry en streetcar naar
huis. Thuis gekomen heb
ik 'n gevoel alsof ik mijn vrouw
en kinderen begraven

heb. Het zien van het
niet geheel opgegeten bo-
terhammetje van zus
jaagt mij de zenuwen
naar de keel. Dien
dag veel last van het ge-
mis. 's Middags om te
verzetten hard aan't pon-
zen maken. De frontroom
ingericht voor werk en
teekenkamer. Van een oude
kast 'n teekentafel ge-
maakt.
Donderdag 18 Juli

Martha jarig doch
niet geschreven, door de
beslommeringen der voor-
gaande dagen.
's Morgens om 7 uur naar
de werkplaats van Plaut

weer zoo hard gewerkt als
ik kon. Nu blijf ik tus-
schen 12 en 12½ op de job.
Vrijdag 19 Juli

Hard gewerkt.
Warme dagen telkens.
Zelfs de nacht is heet.
's Morgens zit ik bijtijds
beneden aan het uiterste
eind der [... drie letters onleesbaar] muziekpier
te genieten van de eenigzins
frissche rivierwind en het
gezicht op de schepen, jachten
en ferries.
Zaterdag 20 Juli
Ook nu weer op de pier
voor de 24 street, om half 7.
Gewerkt tot 12 uur
Gebeurd voor 4 dagen en 3½
uur 10 D. 97 cent.

Zaterdag 20 July

Weer een shirt met
boorden en das gekocht
te samen 1.90.
'N Broodeten per subway
naar 86thstreet. Eerst
in Natural Museum
79 str geweest. Prachtige
kleine en groote skeleten
en opzetsel gezien van
allerlei soorten van dieren
Benevens een magnifie-
ke collectie van de schoon-
ste vlinders. Ook het
ongeveer 4 M. hooge en
14 M. lange skelet
van de voorhistorische
"Brontosaurus gezien.

Museum of Natural History in New York; p: 2016

Vandaar naar Metro
politan Mus. Daar werd

New York, Central Park, omstreeks 1908; beide genoemde musea bevinden zich in/bij dit park

ik getroffen niet alleen door
de schoone bronswerken

Zaterdag 20 July

doch in hoofdzaak door
de vele Hollandsche schil-
derijen. Ik zag ze van Rembrandt,
o.m. een zelfportret, van Dyck
Frans Hals, Jan Steen Cuip
Van der Helst, Vermeer, Nitcher [bedoeld zal zijn: Netscher]
David Teniers, Adr. v. Ostade
Jozef Israels, Wouwerman
de Vos en nog tal van andere
Holl. meesters. Ook waren er
Rubens, Holbein, Rosa Bonheur,
Velasquez, Murillo en
meer andere oude beroemd-
heden vertegenwoordigd.
Ook was daar een schoon gedreven
vaas van de firma Tiffany Co
Union Square N.Y.
Zondag 21 Juli
sMorgens weer naar
de Engelsche Kerk in
Bankstraat. Ik krijg
van Mr. Ackerman

Zaterdag 27 Juli

een Engelsch Psalmen -
en gezangenboek ten leen
mee naar huis.
Zaterdag 27 July

's Middags om 12 uur
weer vrij. 15 Dollar ont-
vangen. 's Middags met
Kieft en de Boer een
trip heen en weerom per
Iron steamer naar
Coney Island. n Schoon
uitstapje langs de
City van de 23th street W.
downtown, het Statue of
Liberty passeerende.
Ongeveer 1½ uur varen.
Coney Island bezit de
geheele zomer door Kermis
en dat op groote schaal.
Hossen of andere

[dwars op de kantlijn staat:
'sAvonds om 6 uur Cathrien met de kinderen weer
in Holland]
  
Zaterdag 27 Juli

banaliteit is hier vreemd
wijl de NewYorkers zeer vaak
hierheen gaan. Ook 'n uitste-
kende gelegenheid om te
baden. De vaart is ook
des avonds om de duizenden
lichten niet minder
mooi.
Gisteren, Vrijdag s avonds
met Kieft en de Boer naar
Schoenmakers op Brooklyn
't Is gewoon koud op
de rivier.

Zondag 18 Aug. 07

Verleden: Nog een week
d.i. tot 3 Aug. bij Plaut
op dien datum afgelegd.
Ook Kieft is nu zonder.
s Maandags 5 Aug. gaan we
op eenige advertenties

Zondag 18 Aug

[dwars op de kantlijn staat: "Zondag 11 Aug. Kennis
gemaakt met Simon
Schenk, timmerman, uit
het Weesthuis Te Haarlem."]

voor "artists" af; doch
zonder resultaat.
Verders de geheele week
s Morgens fabrieken afge-
loopen en s middags ponzen
gemaakt. s Maandagsmorgens
12 Aug) met Kieft naar
de fabr. van Henri Bonnard
op Mount Vernon doch
ook weer "nihil".
  In de "World" van Zondag 11
Aug. leest Kieft 'n advertentie
van Kelch (23th straat). Hij
gaat er op af en wordt aange-
nomen. Maandag 12 Aug.
ga ik nog weer naar
Jackson (28st str.) en naar
Caldwell (15 str)
Dinsdag 12 Aug
's Morgens eerst naar
Muller (1st Avenue 485.)

Dinsd 13; Woensd 14, en Zondag 25

zonder kans. Vandaar
per ferry en streetcar naar
Webster (Atlantic Ave Corner
5th Ave Brkln) en wordt
daar aangenomen voor 15 Doll.
per week. Thuis gekomen

[noot: E.G. WEBSTER & SON - New York and Brooklyn. Founded in 1860 by Elizur G. Webster. Formed E.G. Webster & Brother in 1865. Incorporated in 1867 as Webster Manufacturing Co. Sold to the International Silver Co. in 1928]

zit Kieft weer thuis, wijl
hij bij Kelch door 'n goekoo-
pere kracht is verdrongen.
Woensdag 14 Aug.
Werkzaam bij Webster.
Ook weer "hurry up aan
roodkoperen thee-en presenteer-
bladen, z.g. flat Chasing.
Kieft wordt ook op dien
dag aangenomen.
We gaan Donderdags [of: Donderdag,] en
verders in 't vervolg samen
per elevators naar Webster.
Zondag 25 Aug. 07

Zondag 29 Sept. 07

Nog steeds bij Webster
Den 5den Sept. heeft
mijn vrouw mij een
zoon, Heimen genaamd,
geschonken. Moeder
en Kind naar omstandig
heden wel.
Den 21st Sept (Zaterdagavond)
naar Paterson.
22 Sept. Kennis gemaakt
met Toon Hagedoorn,
zoon van Tante Naatje.

Zaterdag 2 Nov. 07

Nog steeds by Webster
Sedert n paar weken
is Kieft in Newark
werkzaam by de firma
Lebkeuchen



Heimen/Hijme Stoffels, geheel links op een na achterste rij, met 'x' op rechtermouw, bij Webster in New York, oktober 1907
Heimen zond deze foto ook aan zijn broer Cornelis, met volgende tekst:
"New York 24 Oct 07
Cornelis,
Hartelijk dank voor
je schrijven. Hier vindt ge
mij te midden van Engelsche
en Amerikaanse Chasers.
Alleen die oude man niet,
anders zijn het zoowat alle-
maal "bam" oftewel larie-
Chasers. Die met x is de fore-
man [Heimen zelf - FST]. In m'n brief meer
over een en ander. Kieft was juist
op 'n andere fabriek gaan werken
De groeten ook aan Cathrien
en Bartha van mij je broer
Heimen"

[ingelast: gedicht van Heimen/Hijme aan zijn vrouw in Nederland, waarvan onderstaand exemplaar is te vinden in Calvin College Heritage Hall te Grand Rapids]


Aan mijn lieve vrouw
op haar 26 sten verjaardag.

New York 11 Nov. '07.

In gedachten sta ik eenzaam
Hier aan 't strand der Oceaan,
Doch ik wil met U gemeenzaam,
Mijn gedachten laten gaan.

Wonderbaarlijk zijn Gods wegen,
Ondoorgrond'lijk zijn Raad,
Wijsheid straalt uit alles tegen,
Merk het op tot eigen baat.

Ik wil van uit het verre Westen,
Voor Uw bestwil, lieve vrouw,
Gode vragen, dat Zijn besten
Zegen, U, mijn schat, bedauw.

'k Wil Uw verjaring in gedachten,
Hier herdenken, beste vrouw,
En laat dit Uw leed verzachten:
Ik heb U lief en blijf U trouw.

Dat het Gode mogt behagen,
Ons te zeeg'nen in den strijd,
Kracht te schenken om te dragen,
Samen, het kruis ons opgeleid.

Bid dan vurig en gestadig,
Om Zijn bijstand dag en nacht,
Wijl Hij iedereen genadig,
is, die 't al van Hem verwacht.

't Is de mensch die zijne wegen,
Overdenkt en plannen smeedt,
Doch 't is God die, o. wat zegen,
Zijn gang bestiert en bestwil weet.

't Is de Mensch die wegen, wikkend,
Over lot en toekomst denkt,
Doch 't is God, die vrij'lijk schikkend,
Voor- en tegenspoed ons schenkt.

't Is de mensch die in zijn zorgen,
Over doel en route maalt,
Doch 't is God, die in 't verborgen,
Elke voetstap heeft bepaald.

Daarom dan de knie gebogen,
Den blik omhoog, de handen saam,
Biddend om Zijn mededoogen,
Dit gedaan in Jezus naam.

Dat wij de liefde Gods beseffen,
Ons onwaardigen betoont,
Wijl Hij in stêe van ons te treffen,
Ons met zegeningen kroont.

Schoon door 'n Oceaan gescheiden,
Trots de vele tegenhêen,
Deze zaak wil ons verblijden:
Wij waren, zijn en blijven één.

't Was de liefde die ons saambracht,
Hart aan hart te samen klonk,
Die aan ons d'onmisbre eendracht
En 'n drietal kinderen schonk.

't Is de liefde die ons aangord,
Die, wat moeite ook ten spijt,
Nieuwe levensmoed ons instort,
Steeds nabij is in den strijd.

Moge niets mijn doel verhinderen,
Om in welstand, mijn Cathrien,
En als 't God belieft, drie kinderen,
In gezondheid weer te zien.

Heb, geliefden in gedachten
Mijne groeten, meen'ge zoen,
Wil met mij den tijd afwachten,
Dat we 't in werkelijkheid weer doen.

Uwe U zielsliefhebbende
Heimen.

[vervolg dagboek Amerika:]

Zondag 1 Dec. 1907

Een paar weken geleden
onstond er door trouble
aan de Geldbanken paniek
onder de bezittende klasse
die zoo spoedig mogelijk
hun geld opvroegen, waar-
door geldschaarste ontstond,
die zich al heel spoedig
overal onaangenaam deed
gevoelen. Eerst werden we
n paar uur per dag af-
gekat en daarna Zater-
dag 18 Nov. om smidd.
12 afgelegd, tot nadere
kennisgeving. Reden:
Werk genoeg, doch de
menschen betalen niet
meer met geld doch
met checque's.

Zondag 1 Dec. 07.

De volgende week
's morgens naar allerlei
shops geweest doch overal
geen werk.
's Middags ponzen ma-
kende (40).
Zaterdag 23 Dec. [lees: Nov.]
met Benrath [Benrasse?] (n German
American) naar Webster
om 3 dagen loon (20 uur
D. 5.50) Vandaar naar
Benziger Bros (Rockwell
Place Brooklyn)
Maandag 25 November
weer naar Benziger met
samples. Aangenomen
voor 18 dollar.

Benziger Bros op 94 De Kalb Avenue hoek Rockwell Place, in Brooklyn, 2011
http://www.waltergrutchfield.net/benziger.htm

Dinsdag begonnen
om [of: van] half 8 tot 5 uur.
Kieft dezelfde dag bij Schwartz

Zondag 1 Dec 19078

Zaterdag 30 Nov. $ [?] 10.-
[onleesbaar woord in kantlijn] betaald aan Mr Geyen [?]
voor het Unionschap.
Woensdag 27 nov. s avonds
naar Paterson. Het

De Passaic-waterval van Paterson, foto uit Amerika door Heimen/Hijme meegebracht, dus omtreeks 1905-1907 vervaardigd

huwelyk van Miss [of Mrss?] Jennie
Stoffels en Mr Peter
Comijs bijgewoond.
Donderdag 28 Nov.
Thanksgivingsday.
's Avonds nogmaals bij
Evert Stoffels op Ashley
Heights 116 No[rth] Eightstr
's Avonds om 10 uur
naar New York.
Zaterdag 30 Nov.
Kieft weer afgelegd
bij Schwartz.

Zondag 15 Dec.
Op de "smoker" van de Union geweest op Zaterdag 7 Dec.

[Hier eindigt het dagboek. Heimen/Hijme bleef in New York tot hij zelf het benodigde geld voor de terugkeer naar Nederland, naar Cathrien en de kinderen, had verdiend. In de eerste maanden van 1908 reisde hij terug naar Nederland.]

hier vervolg ik met Hijmes autobiografie uit het Geslachtsregister:

Heerenweg 33 gewoond in de jaren 1908-1912

Na aankomst te Utrecht
in Maart 1908 heeft hij een
maand proef gewerkt bij de
firma Dikkers te Hengelo (O), doch

De fabriek van Dikkers in Hengelo | omstreeks 1910

kon zich met het te lage loon niet
te vreden stellen, zoodat hij precies
'n jaar later als hij de firma Brom



Jan Hendrik Brom, edelsmeedkunstenaar te Utrecht, overleed in 1915

verlaten had weer als tekenaar-
drijver bij deze firma emplooy vond.
In het benedenhuis Heerenweg 33
Utrecht, alwaar hij woonde van 1908 tot
1912 werden geboren: Joha Sophia Catha (Tine)
en Johan Frederik (Frits). Daarna woonde
hij tot 1919 aan de Cremerstraat 53 [verbeterd uit: 62 - FST]
alwaar Sophia Maria (Fie) en Eduard
(Eep) werden geboren. Tusschen Fie en
Eep is nog een levenloze zoon geboren.

Woensel - Woenselschestraat 30a--------------91
                                  zelfde huis

In Maart 1919 vertrok hij eerst
alleen en in Mei d.o.v. met zijn gezin naar Eind-
hoven, alwaar hij bij
de firma Theod Jorna en Zonen als Ont-
werper-teekenaar-drijver in dienst
trad en drie jaar in Woensel heeft


John Hansen - Hidden feelings

gewoond. Op   Juni 1920 stierf na
een langdurig ziekbed zijn vrouw
Joha Sophia Catha Pieters in de leef-
tijd van ruim 38 jaar, aan T.B.C. en



Verdrietige briefkaart van Heimen/Hijme aan broer Eduard over de toestand van Cathrien

werd op het protestantsche kerkhof van
Woensel onder veel belangstelling
van wederkeerige families en
hartelyk medeleven van de leden
der Eindhovensche Geref. gemeente
alsmede van de omwonenden, onder
leiding van Ds K. Winkelman (Pastor loci)
ter aarde besteld.
In Febr 1921 kwam Elisabeth Kempe
als huishoudster (via advertentie "Chr.
Amsterdammer") de plaats van Nancy
van Straalen innemen.

[vermoedelijk Nancy Wanderina van Straalen, geboren op 28 juni 1899 te Amsterdam, kind te Rotterdam op 14 april 1921, gehuwd op 25 september 1924 te Eindhoven met Cornelis Kouwenberg]

In het voorjaar 1922 vestigde

s Hertogenbosch Koedykstr 57

hij zich te s Hertogenbosch, koedijk-
straat 57, wijl de firma Jorna
haar domicilie van Eindhoven
met 's Hertogenbosch verwisseld
had. Op 27 Sept 1922 trad hij
met 
Elisabeth Kempe in het
huwelijk. Dit huwelijk werd
door Ds K. Winkelman in de Geref.
Kerk aan de Jan Heinstraat te Den Bosch,
ingezegend.


Portret van Elisabeth Kempe door Heimen/Hijme Stoffels

Uit zijn huwelijk met
Elisabeth Kempe    geb 31 Mei 1889
werden geboren:
Philippus          geb 21 Sept 1923   te 's Hertogenbosch
Johannes Cornelis           ,, 26 Nov. 1924  ,,    ,,
Wilhelm        ,,  9 Dec. 1925 ,, 's Gravenhage
Nicolaas       ,,  geb 25 Nov. 1927    ,,     ,,
Elisabeth        ,, 25 Dec. 1929  ,,   ,,
Door achteruitgang in werkopdrachten
bij de fa Jorna zag hij zich genood-


zaakt, na ontslag,
(Dit ontslag heeft hij zelf genomen, omdat het loon wat hem
tenslotte gegeven kon worden, ten enenmale onvoldoende was.)
om te zien naar
een andere werkkring, die hij na
enkele weken van werkloosheid, mede


sGravenhage Kepplerstraat 90

door vriendelijke tusschenkomst van den
heer W. Abcouwer, Koedykstraat    te Den
Bosch, mocht vinden bij de firma van
den heer H. Fermin, Muzenstraat       te
sGravenhage. In Maart of April 1925 trad hij als
tekenaar en ciseleur in dienst.


Heimen/Hijme Stoffels, Ontwerp voor opening Dr. H. Piersonschool aan de Haagse Prinsegracht, mei 1927

Toen deze firma in Mei 1926
liquideerde, prefereerde hij, om
principieele en financieele redenen,
het dienen van den heer Jacob Schnüttger
als teekenaar-drijver, boven het met
hem gezamenlijk overnemen van de
bijna zo goed als verlopen zaak

[varianten op kladblaadje:

...heeft hij, liever dan met den heer Schnuttger Sr deze zaak gesamenlyk
over te nemen, zich aan genoemde Schnuttger beschikbaar gesteld als teekenaar en drijver...

...[doorgehaald: heeft hij genoegen genomen; verbeterd in:]
prefereerde om reden den hr Schn. Meesterknecht bij de fa Fermin als tekenaar en drijver
te dienen, liever dan, daartoe door de hr Fermin aange...kt
samen met diens meesterknecht de hr Schnuttger, de
zaak over te nemen...

...prefereerde hij, om principieele en financieele reden
de hr Schnuttger als teeken drijver te dienen, boven het
gezamenlyk met hem overnemen van de bijna zo goed als verlopen zaak
v/d hr Fermin...]

van den heer H. Fermin. Na den
dood van denhr J. Schnüttger in
Nov. 1927 heeft hij in deze
zelfde functie diens zoon
Johannes Maximiliaan Schnüttger
tot het voorjaar 1931 ter zijde
gestaan. Van af dien tijd is hij
in zijn werkzaamheden altijd op
zichzelf aangewezen geweest.



In de jaren dertig was Heimen/Hijme inmiddels naar de Copernicusstraat verhuisd


Hijme Stoffels, zelfportret, omstreeks 1948

 Met Gods hulp is hij tot
op den dag vandaag (1 Aug '47)
door kwade en goede dagen heen
geholpen


 Hijme in zijn geliefde ateliertje op de Copernicusstraat in Den Haag (jaren vijftig)

Vele merkwaardigheden zullen uitteraard geredelijker
'n plaatsvinden bij de afzonderlijke behandeling der
andere leden van zijn huis gezin.

[uit een brief van Hijme aan zoon Flip van 30 aug 1955]:

Nu even iets over mij. Ja, dat is

ook weer goed afgelopen, maar op 't moment dat 't gebeur-

de dacht ik, zou dit mijn einde moet[en]worden?

De keuken moest van nieuw zeil voorzien worden. Nico

had daartoe het oude verwijderd en Moeder dwijlde

meteen de vloer schoon, daarbij had zij in de gootsteen

het luikje van het "kelder"gat onder handen genomen.

Van uit de serre wilde ik om wat te halen, naar de voorka-

mer, doch N. had de tafel v.d. achter kamer voor de serredeu-
ren geplaatst. Ik
besloot door de keuken mijn weg

te nemen. Met mijn rechtervoet op de rail van de roldeur

stapte ik vervolgens met mijn linker de keuken in, doch

vond geen steun en smakte deels in dat gat en deels

op de vloer. Dat gat is, zoals je wel weet, ongev. 60 x40 c/m.

M'n linkerbeen ging dat gat in en mijn rechterknie kwam

met 'n harde slag op de vloer. Met mijn armen beschutte

ik m'n hoofd en bovenlichaam. (m'n bril bleef op m'n neus)

Moeder en Nico zetten mij in zittende houding tegen de keuken-

muur. De eerste tijd kon ik niet op mijn rechterbeen staan, nog

minder mee lopen. Ook dat is momenteel al weer heel wat beter.

'k Ben zelfs gisteren nog brood gaan halen op de B[eek].laan. 't Scheenbeen

(linker) is geschaafd langs de rand van 't gat, doch dat is het minste.