2. ΕΠΑΡΧΙΑ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΜΙΚΡΟΜΑΝΑΙΟΣ ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΘΕΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ  

1.  Η «ΜΑΝΗ» ΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΗ ΤΟΥ ΜΙΣΤΡΑ  ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ (1443-1448).

2.  ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΩΜΟΠΟΛΗΣ "ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ"  ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΕΚΑ,  ΧΩΡΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΩΝ  ΤΗΣ   "ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ."

3.  ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ  ΣΤΗΝ ΚΩΜΟΠΟΛΗ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟ  ΤΟ 1824-,   ΕΝΑΣ ΥΜΝΟΣ  ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 

4.  ΑΓΙΟΣ  ΙΕΡΟΘΕΟΣ Ο ΙΒΗΡΙΤΗΣ (1686-1745).


Με την ονομασία «Μάνη» Η Μικρομάνη περιήλθε  στα μέσα του 15ου αιώνα  στην κυριαρχία  των δεσποτών  (ηγεμόνων)  του Μιστρά) και  ύστερα από επιθυμία του αδερφού του, τού  Θεοδώρου Παλαιολόγου  δεσπότη του Μιστρά, (1407-1443) ,  περιήλθαν, μεταξύ άλλων  περιοχών της Ν. Πελοποννήσου στην κατοχή του Κωνσταντίνου (1443 - 1448)  τα εντός της Πελοποννήσου: Ανδρούσα, Καλαμάτα, Μαντίνεια, Γιάννιτσα, Πήδημα, Μάνη (σημερ. Μικρομάνη) Νησίον  (σημερ. Μεσσήνη) και  Σπητάλια  και πάντα τον εκείνον  (Ταϋγέτου)  Ζυγόν  άχρι Πύλου…..».  
Τον Κωνσταντίνο διαδέχτηκε στο θρόνο του Μιστρά ο  αδερφός του Δημήτριος (1449 - 1453), ενώ αυτοκράτορας στην Πόλη ήταν ο πατέρας  τους  Ιωάννης ο Η΄ (8ος) ώς το 1448 που αποβίωσε και τον διαδέχτηκε ο Κωνσταντίνος (1449 - 1453). Το έτος  1453 έπεσε η πόλη στα χέρια των Τούρκων.  («Μεσσηνία» 71 - 75) και η Μικρομάνη  το 1460, και αρχίζει γι’ αυτήν η περίοδος της Α΄ Τουρκοκρατίας  (1460- 1685).

Βρίσκεται  στη  ΝΑ άκρη της Μεσσηνίας και σε απόσταση  10 χιλιομέτρων ΒΔ της Καλαμάτας, χωρίς  να έχει εδαφική επαφή με τη Δυτική ή "Αποσκιαδερή"  Μάνη . Είναι περιοχή αγροτική παραγωγική. Το έδαφός της που αρδεύεται από ποτάμια και κανάλια  είναι πάρα πόλυ εύφορο και παραγωγικό. Παράγει σχεδόν τα πάντα.  Τα προϊόντα  των κατοίκων  της διατίθενται στην εποχή τους κάθε Τετάρτη και Σάββατο  στη Λαϊκή Αγορά  της Καλαμάτας
  Οι πρώτοι  κάτοικοι της Μικρομάνης, πιθανότατα,  ήταν βυζαντινοί  κάτοικοι  του Δεσποτάτου του Μιστρά και υπήκοοι των τελευταίων Παλαιολόγων δεσποτών (ηγεμόνων) και του  Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, πριν μεταβεί από  το Μιστρά στην Κωνσταντινούπολη και αναλάβει τα νέα του  καθήκοντα ως αυτοκράτορας.      Πιθανώς να  ήσαν Μανιάτες  είναι , όπως  μαρτυρούν σήμερα  αρκετά  επώνυμα και παρωνύμια της κωμόπολης αυτής:  Μπουγέας, Κουτσίκος,  Σκαρπαλέζος,  Πετρομανιάτης, Κωνστανατακόπουλος από Κωσταντάκος κ.ά.  Μεταγενέστερα, όμως, επειδή    νέοι  κάτοικοι  που προέρχονταν από την Αρκαδία    αποτέλεσαν την πλειονότητα   των κατοίκων,  οι κάτοικοι δε λέγονται Μικρομανιάτες, όπως θα περίμενε κανείς,  αλλά Μικρομαναίοι . Άλλωστε ουδέποτε η Μικρομάνη  είχε εδαφική  συνεχεία  ή  διοικητική σχέση με τη Δυτική ή  "Αποσκιαδερή Μάνη" του Δυτικού Ταϋγέτου ή  Ζυγού (των Μελιγγών).


 ΕΠΑΡΧΙΑ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ  1715- 1835;

Κατά την περίοδο της Β΄ Τουρκοκρατίας  στην Πελοπόννησο (1715-1821)   συστάθηκε απο τους  Τούρκους με δική τους επιλογή ο καζάς (επαρχία)  της Κιουτζιουκμάνης (Μικρής Μάνης),για να διακρίνεται ως; Τοπωνύμιο από τη Μεγάλη Μάνη του Ζυγού ή Πενταδάκτυλου (Ταΰγετος). Διατηρήθηκε η Επαρχία  κατά την επανάσταση και μετά την απελευθέρωση ώς το 1835 που συνεστήθησαν οι δήμοι, αλλά και μέχρι το 1843-44 ως εκλογική περιφέρεια. Στην Επαρχία Μικρομάνης υπάγονταν τα  και τα εννέα επόμενα χώρια και οικισμοί Μικρομάνη (έδρα), Καμάρι (συνοικισμός, σημερινή Θουρία) Καλάμι (Αΐζαγα ή  (Αζήζαγα) Αντικάλαμος, Κωνσταντίνοι, Βαλύρα (Τζεφερεμίνι), Στενύκλαρος (Αλητούργι),  Ανδανία (Σανδάνι), Φίλια και Σπανοχώρι
μέχρι και το 1828.

   Η Μικρομάνη   δεν είχε  κάποιον αγά για κάτοχό της, ήταν ανεξάρτητη και  είχε μόνον  οικονομική εξάρτηση από τον πασά  των Πατρών ("Μικρομάνη", σελ.  24). Δεν  είχε αγά, όπως το χωριοό  Ασλάγας > ασλάν  = λιοντάρι)  ή κάποιον τούρκο στρατιωτικό  όπως ο  Κουρττσαούσης, Κουρτ= λύκος   και τσαούσης = λοχίας),σήμ.  Σπερχογεία (η) .Μονον  το  1815  βρίσκουμε στην Κιουτζιούκ Μάνη  έναν ζαπτιέ (ζαπίτη )τον Μπεΐκ  αγα.  (¨Μικρομάνη" σελ. 25.)
  

 Α΄ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ (1715-

 

Μικρομάνη (“χώρα”) =  κωμόπολη, ο κάτοικος "χωραϊτης¨¨  και πρωτεύουσα > χωριό  =χωριάτης > Πόλη >Κωνσταντινουπολιτης.

Καμάρι (ο ένας οικισμός της σημερινής Θουρίας). 

Αΐζαγα, Αζίζαγα (του) (Αντικάλαμος από το 1867.

Καλάμι (το).

Σαντάνι (το), (Ανδανία (η).

Σπανοχώρι  (το) (ο ένας οικισμός Μερόπης), οάλλος οικισμός Μούστα  ανήκε στην Επαρχία Εμπλακίων .

Κεραστάρι (το) ή Κεραστάρης.

Τζεφερεμίνι (το) (Βαλύρα) (η).

Φίλια (του)

Κωνσταντίνοι (οι)

 
ΕΠΑΡΧΙΑ ΕΜΠΛΑΚΙΩΝ (1828).


Από το 1828 δημιουργήθηκε και η Επαρχία Εμπλακίων  ή Ιμπλακίων που ως περιοχή κατά τον αγώνα είχε οπλαρχηγό το Παναγιώτη Κεφάλα, η δε επαρχία Μικρομανης, ευρισκόμενη κάτω από την εποπτεία της οικογένεια των Δικαίων της Πολιανής, είχε επικεφαλής τον  τοπικό ήρωα Νικόλαο («Αναγνώστη»)Παπασταθόπουλο, κάτω από τις διαταγές του στρατηγού  Κωνσταντίνου Μπούρα από το μεσσηνιακό χωριό των  Κωνσταντίνων («Μικρομάνη», σελ. 30)  

ΚΟΝΤΙΝΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΕΠΜΠΛΑΚΙΩΝ

Κουρτσαούσι/Κουρτζαούσι (το) (σήμ. Σπερχογεία (η)

 Φουρτζάλα (η), ο νότιος οικισμός σημερινής Θουρίας  (πιθανότατα) ,αφού ο άλλος ο βόρειος οικισμός της σημερινής Θουρίας, το  Καμάρι άνηκε στην Επαρχία Μικρομανης,

Ντελίμεμη (η) (σήμ. Αιθαία (η),

Βεΐζαγα (του) (και Φαρμίσι) (το), = Φαρμισοβεΐζαγα (σήμ. Άνθεια (η)

Γαϊδουροχώρι και Βρακάταγα (σήμ. Αριοχώρι)

   ..............

Βλ.  Παπατσώνη Π. «Απομνημονευματα» σελ. 111 κ.α.


 


  Ο  δεύτερος  και   νεότερος ενοριακός ιερός  ναός  της Αγιας Βαρβάρας Μικρομάνηςς που ανοικοκοδομήθηκε στις αρχές του  2ου
αιώνα μετα την καταστροφή του από τον σεισμό του  1846 
(Φωτογραφία του συγγραφέα).

 

 ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΟΥΡΙΑΣ  1846

Το έτος 1846 που καταστραφηκε απο σεισμικη δονηση ολοσχερώς  η Μικρομανη και αυτόςε ο ναός  της Αγίας Βαρβάρας

ΚΑΜΑΡΙ (ΤΟ) 421

ΦΡΟΥΤΖΑΛΑ (ή ΦΟΥΡΤΖΑΛΑ)  (Η) (ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ  ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΗΣ  ΘΟΥΡΙΑΣ) 583
ΣΠΕΡΧΟΓΕΙΑ (Η) (ΚΟΥΡΤΣΑΟΥΣΙ (ΤΟ) 868
ΑΝΤΙΚΑΛΑΜΟΣ (Ο) (ΑΪΖΑΓΑ) 367.
ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ (Η) 780
ΑΙΘΑΙΑ (Η)  (ΝΕΛΗΜΕΜΗ (Η) 392 
ΙΠΕΙΑ (Η) (ΦΑΡΜΙΣΙ) (ΤΟ) 130
ΒΕΪΖΑΓΑ (ΤΟΥ) (ΑΝΘΕΙΑ) (Η) 207
ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ (ΤΟ) ("ΕΛΛΗΝΙΚΑ"= ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΚΑ  ΚΤΙΣΜΑΤΑ) (34).

ΣΗΜ. Ο αριμός των κατοικων της Μικρομάνης εξηγει ισως το γεγονός γιατί κατα τη Δευτςερη Τουρκοκρατίας την Πελοποννησο (1715 - 1828) και μεταγενέστερα ήταν η πρωτευουσα του τουρκικου καζά, της μεσσηνιακής  "Δεκαρχίας"  "Επαρχίας Μικρομάνης".



Το εξώφυλλο  του βιβλίοου " Η Μικρομάνη και η Επαρχία της".

 το ΜΕΤΌΧΙΟ καθολικό  της Ιεράς Μόνης της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου  στη Μικρομανη  είναι  ναός  αγιορείτικου τύπου,    σταυροειδής  εγγεγραμμένος τετρακιόνιος,   με τρούλο και χορούς. 

    Για την άνετη κατανόηση του παρόντος  κειμένου  από κάθε αναγνώστη και κάθε αναγνώστρια του παρόντος κρίναμε ότι έπρεπε να παρατεθούν εδώ  κάποιες επεξηγήσεις  για τη σημασία των χαρακτηριστικών  αυτών του καθολικού:

“Καθολικό”. Λέγεται ο κυρίως ναός κάθε ιεράς μονής  χωρίς  τα άλλα κτίσματα που μπορεί να βρίσκονται ενωμένα αλλά έξω από αυτόν ή να   βρίσκονται στο άμεσο  περιβάλλον του.

"Μετόχιο" λέγεται κάθε θυγατρική ιερά μονή  που κτίζεται μετά το κτίσιμο της αρχικής, της "μητέρας μονής" απά την οποιία εξαρτάται διοικητικά και οικονομικά.Η Ι.Μ.της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου στη ΜΙκρομάνη αποτελεί μετόχιο της Ι.Μ.  Μεγίστης Λαύρα  του Αγίου Όρους ("Κόκκινο Μοναστήρι").

“Σταυροειδής”.  Ο χαρακτηρισμός αυτός  σημαίνει ότι  οι δυο επιμήκεις, μακροί   χώροι  του  που  εκτείνονται   ο ένας  από τα ανατολικά προς τα δυτικά, από τη βάση του τέμπλου,  του εικονοστασίου,  ώς  τη θέση των προσκυνηταριών  και ο άλλος πού εκτείνεται   από την εσωτερική  επιφάνεια  του βόρειου  τοίχου  προς τα  νότια  και φτάνει στο «χορούς», στην  ημικύκλια  κόχη, όπου ψάλλουν οι ιεροψάλτες   τέμνονται κάτω από το κέντρο του τρούλο και ανάμεσα στους τέσσερες κίονες (κολόνες)  σχηματίζεται  στην επιφάνεια του δαπέδου  του καθολικού  νοητός  σταυρός, όπως οι ξύλινοι και οι μεταλλικοί.

  “Εγγεγραμμένος”. Χαρακτηρίζεται έτσι, ο τύπος αυτός των αγιορείτικων καθολικών,  γιατί είναι το δάπεδο του καθολικού είναι  «κλεισμένο» από τη βάση του τέμπλου  ώς την «πλάτη»  των  προσκυνηταριών  σε νοητό  τετράγωνο  γεωμετρικό σχήμα.  Η «εγγραφή», δηλαδή,   περιλαμβάνει όλη την κάτοψη του χώρου του καθολικού εκτός από τους χώρους του ιερού βήματος  και του δυτικού τμήματος  του ναού  που βρίσκεται  δεξιά και μετά την βόρεια  και κύρια  θύρα  εισόδου στο ναό  που η οροφή του στηρίζεται σε δυο κίονες και στα δυτικά του υπάρχει   η δεύτερη, η δυτική θύρα εισόδου στο ναό.

Τετρακιόνιος”. Χαρακτηρίζεται ο ναός του μετοχίου  και όλων των ιερών μονών  αγιορείτικου  τύπου, όταν ο τρούλος τους  υποβαστάζεται από τέσσαρες κίονες.

       Συν Ιερά Μόνη Μεγίστης Λαύρας  αρχικά στη θέση των  κιόνων είχαν τοποθετεί το έτος   963 τέσσερες  πεσσοί, κολώνες τετράγωνες,    που αντικαταστάθηκαν  μεταγενέστερα από κίονες κι έγινε  ο ναός τη Μεγίστης  Λαύρας  τετρακιόνιος. 

“με κεραίες”.   Από τον  κάθετο  βόρειο – νότιο  επιμήκη  χώρο, το  διάδρομο   που τέμνεται, «κόβεται»  κάθετα  και νοερά  στη  μέση του δαπέδου  από  το κέντρο του τρούλου   δημιουργούνται   δυο  νοητά και  ίσα   τμήματα, δυο «κεραίες», όπως οι οριζόντιες κεραίες και κάθε υλικού σταυρού  και  κοιτάζοντας  προς το ιερό,  η  αριστερή κεραία καταλήγει στην εσωτερική επιφάνεια του  τοίχου  της  βόρειας κόγχης(ψαλτηρίου) και η  δεξιά  που στο άκρο της  υπάρχει και χρησιμοποιείται απο τον μοναχό πατέρα Ιωακείμ και  τους  ιεροψάλτες    η δεξιά ημικυκλική κόγχη (χορός)  των  ψαλτών. 

με τρούλο”.  Ο τρούλος σε κάποια καθολικά στηριζόταν  σε πεσσούς, όπως στην α’ οικοδομική φάση  του  καθολικού της Μεγίστης Λαύρας, αλλά έχει επικρατήσει η  τάση  να στηρίζεται σε κίονες. (δικιόνιος,   ή   τετρακιόνιος ναός,  όπως είναι το καθολικό της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκοy στη Μικρομάνη).

 “και χορούς”.  “Χοροί”   είναι  οι ημικυκλικές κόγχες  στις οποίες βρίσκονται τα ψαλτήρια και  ψάλλουν  οι μοναχοί και έξω από το Άγιο Όρος, στα μετόχια, και οι λαϊκοί ιεροψάλτες και οι  «αναγνώστες  αναγινώσκουν τον απόστολο».  Όμοια  από αρχιτεκτονική άποψη  είναι  και η κάτοψη  του καθολικό  του σταυροειδούς εγγεγραμμένου  τετρακιονίου αγιορείτικου  ναού   του  13ου μ.Χ.   αιώνα  της Ιεράς Μόνης του Ανδρομονάστηρου (Ανδρονικομονάστηρου) Μεσσηνίας, τον οποίο  μελέτησε και δημοσίευσε   η αρχαιολόγος  Βακώ Αθανασοπούλου  στο βιβλίο της: «Βυζαντινές  Εκκλησίες της Μεσσηνίας»,  «Μεσσηνιακά Γράμματα» της «Λαϊκής  Βιβλιοθήκης  Καλαμάτας» (Καλαμάτα 1967) 43.

.

ΣΤΗΝ ΚΩΜΟΠΟΛΗ   ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ  ΤΗΣ  ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

  Ο ιερός ναός του μετοχίου  της Κοιμήσεως της Υπεραγίας  Θεοτόκου  βρίσκεται στα  ΒΔ. όρια του χωριού της Μικρομάνης και γειτνιάζει με τις τελευταίες  ΒΔ.  κατοικίες  της  από τις οποίες  το χωρίζει κοινοτικός δρόμος, στον οποίο  βρίσκεται η   ΒΑ  θύρα εισόδου  στον αύλειο χώρο της ιεράς μόνης.

   Ο  ναός   στον  οποίο ιερουργεί ο ευσεβέστατος ιερομόναχος Αρχιμανδρίτης πατήρ Πολύκαρπος Ψωρομύτης, ενώ ηγούμενος της Ι. Μ. Μεγίστης Λαύρας είναι  ο ιερομόναχος π. Πρόδρομος  άρχισε να  χτίζεται περί το 1700 μ. Χ.  με καλές προθέσεις του κτήτορα ή των   κτητόρων του,  να χτίσουν  ένα περικαλλή ναό  σε ρυθμό μπαρόκ, ο οποίος συνηθιζόταν  στην Ευρώπη τους χρόνους εκείνους,  για να τιμήσουν την ιερή  μνήμη της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, αλλά είτε, λόγω  μη διάθεση επαρκών χρηματικών ποσών  είτε λόγω  έλλειψης επαρκούς εμπειρίας των αρχιτεκτόνων  μερικά  αρχιτεκτονικά  μέλη του   έγιναν, καθώς  διαπιστώνεται,   κατά τρόπο αδέξιο  ή κατά τρόπο πρωτόφαντο. Ως πρότυπο τους οι αρχιτέκτονες του ναού του μετοχίου είχαν το αρχιτεκτονικό σχέδιο με το οποίο  είχε χτιστεί η μητέρα μονή, το καθολικό   της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους, την εποχή του  βυζαντινού αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά  (963 - 969 μ.Χ.)  από τον Άγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη, το  θεμελιωτή του μοναχισμού στο Άγιο Όρος το 963 μ.Χ. και το χτίσμα της  συμπληρώθηκε    στη  β΄ αρχιτεκτονική της φάση, περί το  1002 μ.Χ.  με κίονες αντί πεσσών, και  “χορούς”, για να γίνει   “σταυροειδής  εγγεγραμμένος   τετρακιόνιος ναός αθωνικού τύπου με τρούλο”, όπως,  περί το 1700, το  καθολικό του μετοχίου  στη Μικρομάνη.       Αρκετά αρχιτεκτονικά μέλη της ιεράς μονής  στη Μικρομάνη  έχουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα  του  δημώδους (λαϊκού)  μπαρόκ (baroque ).

 Κύριο γνώρισμα αυτού του ρυθμού,  που  εμφανίστηκε κι αναπτύχθηκε στις χώρες της Δ.  Ευρώπης και της Αμερικής που  συνηθιζόταν και  στην Πελοπόννησο κατά τη  διάρκεια του τέλους του 17ου αιώνα  και στις αρχές του 18ου, περί το 1700  ήταν:  ο υπερβολικά  πλούσιος  αρχιτεκτονικός διάκοσμος, οι  έντονες αντιθέσεις μεταξύ των  ίδιων αρχιτεκτονικών μελών   από το 16ο ώς  το 18ο αιώνα, το επιδεικτικό ύφος των μελών, οι παράτολμες επινοήσεις και  δημιουργίες των αρχιτεκτόνων στην αρχιτεκτονική καθώς και των γλυπτών στη  γλυπτική. Αργότερα  ο ρυθμός αυτός  εμφανίστηκε  και στις άλλες καλές τέχνες.

     Τα υπάρχοντα, λοιπόν,  αρχιτεκτονικά στοιχεία  του ρυθμού αυτού στην τοιχοδομία  του ιερού ναό της Παναγίας δεν αφήνουν καμία αμφιβολία στους βυζαντινούς αρχαιολόγους της 26ης ΕΒΑ, Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (Δ/ντρια Ευγενία Χαλκιά)  το καθολικό του μετοχίου της Κοιμήσεως  της Υπεραγίας Θεοτόκου χτίστηκε  μέσα στη χρονική περίοδο  1685 - 1715,  στην περίοδο της Ενετοκρατίας  στην Πελοπόννησο,  όταν το 1685  οι Βενετοί μισθοφόροι του Φραγκίσκου Μοροζίνι (Francesco Morosini/Μαυρογένη)  μαζί με Μανιάτες εθελοντές κατέλαβαν την το κάστρο της  Καλαμάτας και στη συνέχεια οι Βενετοί  έδιωξαν τους Τούρκους της Α΄  Τουρκοκρατίας  1460 -  1685 από την Πελοπόννησο και έθεσαν την αρχή της  Ενετοκρατίας 1685 - 1715 στην περιοχή αυτή.

Ενώ το όλο κτίσμα  αποτελεί πολύτιμο μνημείο του χριστιανισμού και της μεσσηνιακής ιστορίας, η  δυτική  πλευρά του ναού παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Στο κέντρο της ανοίγεται η κεντρική, η δυτική  θύρα εισόδου η οποία περιβάλλεται από πολυτελές θύρωμα, πλαίσιο, στην κορυφή του οποίου υπάρχει άβαθης (ρηχή)  επίπεδη τοξωτή κόγχη (εσοχή),  που στέγαζε την αφιέρωση του ναού, την εικόνα της Παναγίας.Π

Ποθώντας, όμως, ο Ιωάννης το μοναχικό βίο έφυγε κρυφά και ήρθε στη Μ. Λαύρα με άλλο όνομα και παριστάνοντας τον αγράμματο και αδαή,  για να μη τον βρει ο αυτοκράτορας, ανέλαβε, αυτός ο μορφωμένος, ο αξιωματούχος, ο πολλά τιμώμενος, το διακόνημα του βοσκού. Όμως ο αυτοκράτορας που είχε βάλει λυτούς και δεμένους τον ανακάλυψε. Θαύμασε, όμως,  την ταπεινότητα του και δεν τον ανάγκασε να επιστρέψει στην  Κωνσταντινούπολη. Έτσι παρέμεινε στο μοναστήρι και  έγινε πρωτοψάλτης. Κατά  την  ίδια παράδοση,  μια μέρα που έψελνε μπροστά την  εικόνα, κουράστηκε και νύσταξε. Τότε η Παναγία  από την εικόνα μίλησε και του είπε: “Κουράγιο, συνέχισε, και εγώ θα σε ανταμείψω”,  και του έδωσε ένα χρυσό νόμισμα το οποίο φυλάσσεται στην Ι. Μονή  Μεγίστης Λαύρας, στο Άγιο  Όρος.  Στο άλλο, στο δεξιό,  προσκυνητάρι εικονίζεται η άγια μορφή του Ιωάννη Γ΄ Δούκα του Βατάτζη  αυτοκράτορα του Βυζαντίου (1222-1254 μ.Χ.) ο οποίος για την εξαιρετική φιλανθρωπία του ανακηρύχτηκε Άγιος από την Εκκλησία μας και τιμάται με περισσή ευλάβεια  ως  Άγιος Ιωάννης ο  Βατατζής, ο Ελεήμων. Η μνήμη του εορτάζεται στις 4 Νοεμβρίου."ΜΑΡΑΜΑΡΩΜΕΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ"

Ο  ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΗΤΑΝ Ο «ΜΑΡΜΑΡΩΜΕΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ» Ο ΕΞΑΔΑΚΤΥΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΦΗΤΕΙΩΝ, Ο ΕΛΕΗΜΩΝ

Κατά τον πανεπιστημιακό καθηγητή Απόστολο Ποντίκα μετά από 25 χρόνια έρευνας αποκαλύπτεται ότι πρόκειται τεκμηριωμένα για τον ΄Αγιο Ιωάννη Βατάτζη και κακώς λέγεται ότι ήταν ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Πρόσφατα σε διαγωνισμό του ΑΣΕΠ το 2008, τέθηκε το ερώτημα ποιος είναι ο Mαρμαρωμένος Βασιλιάς; Η σωστή απάντηση ήταν ο Ιωάννης Βατάτζης. (Αποστόλου Ποντίκα. Καθηγητή πανεπιστημίου "ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ , ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ,1222-1254, Ο ΕΞΑΔΑΚΤΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣ, Ο ΜΕΓΑΣ ΕΛΕΗΜΩΝ" 9η έκδοση  Λάρισα Απρίλιοςτου 2008, ιστοσελίδα  http://www.marmaromenosautokratoras.gr/marmaromenos
www.new-byzantium.blogspot.com

Ως προς τις εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων  του ναού, αυτές φέρουν λευκά επιχρίσματα. Στην οροφή  του ιερού βήματος σώζονται τοιχογραφίες που βρίσκονται σε μέτρια κατάσταση διατήρησής τους και χρειάζονται επισταμένως συντήρηση. Ενδιαφέροντα λαϊκής τέχνης κιονόκρανα κοσμούν  τους κίονες του καθολικού, με το  πλούσιο τέμπλο του, και τις κεραμικές, πήλινες «σταγόνες» που  κοσμούν τα  σφαιρικά τρίγωνα του καθολικού.

   Σήμερα, δυστυχώς, η τοιχοδομία του καθολικού, όπως βλέπετε,, βρίσκεται σε κακή κατάσταση, λόγω πολλών αιτίων. Το πρώτο ήταν  η πυρπόλησή  του  από τους  άντρες του Ιμπραήμ  το Φθινόπωρο του 1827, όπως αυτή  φαίνεται από τις μαυρισμένες  μορφές  των αγίων  του στην οροφή   του Ιερού Βήματος, το δεύτερο  και το τρίτο από τις σεισμικές  δονήσεις των ετών  1846 και  1986,  αλλ’ αναμένεται  με τη βοήθεια της Παναγίας και  τη  συνδρομή  των ευσεβών προσκυνητών κι αφιερωτών  να αποκτήσει η Ιερά  Μονή, που έγινε με διαταγή του Υπουργού Εσωτερικών  Γρηγορίου Δικαίου/Παπαφλέσσα  και  ημερομηνία 9 Ιουλίου  1824  και  το πρώτο δημόσιο σχολείο της Ελλάδος  σύντομα  την παλιά αίγλη και τη  δόξα της. 

ΓΝΩΣΤΟΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΙ  ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΟΥ «Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ

Δε γνωρίζουμε την πλήρη σειρά των ηγουμένων, οι οποίοι μετά τον Παρθένιο Πολυδούρη διατέλεσαν ενοικιαστές ή διαχειριστές των περιουσιακών στοιχείων του μετοχίου της Μεγίστης Λαύρας «Η Κοίμησις της Θεοτόκου». «Εν παρόδω» ας σημειωθεί μόνον ότι οι τελευταίοι αγιορείτες ενοικιαστές της περιουσίας του ήσαν οι: Αγαθάγγελος (1920-1924), Πλάτων (1925-1938), Κωνσταντίνος (1939-1959), Κορνήλιος (1951-1955) Νικηφόρος (1959) Ιωαννίκιος (1956-1958) και  ο Ιερομόναχος Αρχιμανδρίτης  π.   Πολύκαρπος   κατά κόσμον  Ηλίας  Ψωρομύτης) (2008 - ).  


 


Ο ιερός ναός της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου,
προσκύνημα πλήθους  ορθόδοξων χριστιανών από  τη
 Μικρομάνη, την  Καλαμάτα, τη Μεσσήνη  και τα περίχω-
ρα, οι οποίοι  εκκλησιάζονται κατα τις ακολουθιες του Ε-
σπερινού, της Θείας λειτουρργίας  και τις ιερές αγρυπνίες.
Τηλέφωνο: 27210 96588 -  Δημ.Σταματόπουλος,Τηλ.
27210 25373, 
 
 

Το  σημμερινό τέμπλο της Ιεράς Μονής της Παναγίας

 

Η Ιερή και θαυματουργή  εικόνα
Παναγίας της Κουκουζέλισσας

 

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 

ΙΔΡΥΘΗΚΕ ΤΟ 1824  ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

 

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΡΗΓΗΓΟΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ (ΚΟΙΝΩΣ "ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ") ΚΑΙ Η ΠΑΙΔΕΙΑ, 1824

ΚΟΙΝΩΣ «ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ»,    ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

   Αριθ. 3483 

 

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

 Το Υπουργείον των Εσωτερικών

Προς άπαντας τους κατοίκους της Επαρχίας Μικρομάνης.

  Ο άνθρωπος μόνον δια της παιδείας και της χρηστής ανατροφής αποκαθίσταται αληθινός χριστιανός και χρηστός και τίμιος πολίτης...... Η παιδεία και τα χρηστά ήθη εδόξασαν τους προπάτοράς μας Έλληνας και δοξάζουν και σήμερον όλα τα πεφωτισμένα έθνη και αυτή μόνη απεκατέστησε τους προπάτοράς μας ευδαίμονας, αυτή και πάλιν θέλει δοξάσει και ημάς και θέλει επιφέρει την ευδαιμονίαν και όλα τα καλά, όσα προ πολλού εχάσαμεν, εάν φροντίσωμεν, όσον ημπορούμεν, να συστήσωμεν τα αναγκαία καταστήματα αυτής. Η Διοίκησις γνωρίζει κάλλιστα ότι η περί της εκπαιδεύσεως της νεολαίας φροντίς είναι ένα από τα ουσιώδη χρέη της, αλλά δια φας γνωστός εις όλους περιστάσεις δεν έλαβε καιρόν μέχρι τούδε να σκεφθή και περί των χρησιμωτάτων καταστημάτων της παιδείας. Ήδη όμως πληροφορηθείσα ότι εις την επαρχίαν ταύτην ευρίσκεται εν μετόχιον της Λαύρας … διέταξεν ότι το ρηθέν μετόχιον να διορισθή σχολείον και τα εισοδήματα αυτού να αφιερωθώσιν εις αυτό, δια να πληρώνεται και ο μισθός του διορισθέντος διδασκάλου κυρίου Χριστόφορου Δημητριάδη και αι λοιπαί χρείαι της σχολής να εξοικονομώνται.

Ειδοποιούμε, λοιπόν, και σας απαξάπαντας και συνεργούντας μετά των διορισθέντων επιτρόπων  της σχολής ταύτης Κυρ Αναγνώστη Δικαίου και Γεωργίου Γεωργοπούλου να φροντίσητε να λάβη τάχος την σύστασιν (ίδρυση) αυτό το κοινωφελέστατον κατάστημα, το οποίον αποβλέπει μόνον και μόνο εις ωφέλειαν των παίδων σας.

 

Εν Ναυπλίω τη 15 Ιουλίου 1824

Ο Υπουργός των Εσωτερικών

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ

 Ο Γεν. Γραμματεύς

 Γ. ΓΛΑΡΑΚΗΣ    

 

Το σχολείο όμως, παρά το γεγονός ότι διορίστηκε η σχολική του εφορεία, την οποίαν αποτέλεσαν οι «έφοροι του συσταθέντος σχολείου» Αναγνώστης Δικαίος και Γεώργιος Γεωργόπουλος και προσληφθεί  ως δάσκαλος ο Χριστόφορος Δημητριάδης, ίσως, να μην  άρχισε  η λειτουργία  του, γιατί το  επόμενο έτος, το 1825, το «μόλεμα», η μελαψή στρατιά του Ιμπραήμ αποβιβάστηκε στη Μεσσηνία  και η λειτουργία του εμποδίστηκε και το μετόχι  το Φθινόπωρο του 1827  πυρπολήθηκε.

 Μετά την απελευθέρωση της Ρούμελης και του Μοριά  και,  επειδή  το μετόχι  είχε καταστραφεί,  το “Αλληλοδιδακτικόν Σχολείον  Μικρομάνης”  μεταστεγάστηκε και στις 15 Μαΐου 1830 λειτουργούσε στο διπλανό και γειτονικό χωριό της Μικρομάνης,  στο Καμάρι, (βόρειος οικισμός της σημερινής Θουρίας). Στο «Αλληλοδιδακτικόν Σχολείον Μικρομάνης», όπως και στα άλλα αλληλοδιδακτικά μεταγενέστερα , ο «γραμματοδιδάσκαλος» , ο "κύριος" δίδασκε  μόνον τους μαθητές των ανώτερων τάξεων. Από αυτούς επέλεγε τους «πρώτους μαθητές» και τους έβαζε να διδάσκουν τους μαθητές των πρώτων τάξεων  ό,τι  εκείνοι είχαν μάθει   από το δάσκαλο. Το σχολείο αυτό δε   λειτούργησε στο Καμάρι  πέραν του Μαΐου του 1832, για λόγους που μου είναι ακόμη άγνωστοι.

 

Ο ήρωας Γρηγόριος/Δικαιος / Φλέσσας

Υπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος και  επί θεμάτων Παιδείας 


 Έχοντας πλήρη γνώση των αγαθάν αποτελεσμάτων της εθνικής παιδείας  με το πιο καρτω  έγγραφό του απευθυνόμενο προς τους κατοίκους της Επαρχ'ιας Μικρομάνης, του οποίου το περιεχόμενο αποτελεί έναν από τους ωραιότερους ύμνους για την Παιδεία θέλησε να εξεγείρει το ενδιαφέρον τους και να επιτύχει  τη συνεργασία τους. Στο πιο κάτω έγγραφο  που τονίίζει ο εθνεγέρτης τα ακολουθα :


ΕΝΑΣ ΥΜΝΟΣ ΤΟΥ ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ  ΣΤΗΝ  ΠΑΙΔΕΙΑ 

 

 Αριθ. 3483

 ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

 Το Υπουργείον των Εσωτερικών.

Προς άπαντας τους κατοίκους της Επαρχίας Μικρομάνης*.

 Ο άνθρωπος μόνον δια της παιδείας και της χρηστής ανατροφής αποκαθίσταται αληθινός χριστιανός και χρηστός και τίμιος πολίτης. Η παιδεία και τα χρηστά ήθη εδόξασαν τους προπάτοράς μας Έλληνας και δοξάζουν και σήμερον όλα τα πεφωτισμένα έθνη και αυτή μόνη απεκατέστησε τους προπάτοράς μας ευδαίμονας, αυτή και πάλιν θέλει δοξάσει και ημάς και θέλει επιφέρει την ευδαιμονίαν και όλα τα καλά, όσα προ πολλού εχάσαμεν, εάν φροντίσωμεν, όσον ημπορούμεν, να συστήσωμεν τα αναγκαία καταστήματα αυτής. Η Διοίκησις γνωρίζει κάλλιστα ότι η περί της εκπαιδεύσεως της νεολαίας φροντίς είναι ένα από τα ουσιώδη χρέη της, αλλά δια φας γνωστός εις όλους περιστάσεις δεν έλαβε καιρόν μέχρι τούδε να σκεφθή και περί των χρησιμωτάτων καταστημάτων της παιδείας. Ήδη όμως πληροφορηθείσα ότι εις την επαρχίαν ταύτην ευρίσκεται εν μετόχιον της Λαύρας διέταξεν ότι το ρηθέν μετόχιον να διορισθή σχολείον και τα εισοδήματα αυτού να αφιερωθώσιν εις αυτό, δια να πληρώνεται και ο μισθός του διορισθέντος διδασκάλου κυρίου Χριστόφορου Δημητριάδη και αι λοιπαί χρείαι της σχολής να εξοικονομώνται.

Ειδοποιούμε, λοιπόν, και σας απαξάπαντας και συνεργούντας μετά των διορισθέντων επιτρόπων  της σχολής ταύτης Κυρ Αναγνώστη Δικαίου και Γεωργίου Γεωργοπούλου να φροντίσητε να λάβη τάχος την σύστασιν (ίδρυση) αυτό το κοινωφελέστατον κατάστημα, το οποίον αποβλέπει μόνον και μόνο εις ωφέλειαν των παίδων σας.

Εν Ναυπλίω τη 15 Ιουλίου 1824

Ο Υπουργός των Εσωτερικών

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ

 Ο Γεν. Γραμματεύς

 Γ. ΓΛΑΡΑΚΗΣ  


 

 

 Μετά την καταστροφή του μετοχίου  της Μεγίστης Λαύρας στη Μικρομανη το 1827. Ακολούθησαν   προσπάθειες ιδρύσεως σχολείου στο Καμάρι   έγινε με αίτημα το οποίο υπέβαλε  στις 17 Οκτωβρίου 1829  ο δημογέρων  του Καμαριού   Παύλος Νικηφόρο. Τα σχολείο αυτό στο Καμάρι  θα λειτούργησε -  αν λειτούργησε -  ως «χωρικό» συντηρούμενο  από τους χωρικούς και μόνο, γιατί κατά το σχολικό  Έτος  1829- 1 830  (ΜΗΦ 327),για το από το καλοκαίρι του 1830  στο Καμάρι και στον ναό του Αγίου Αθανασίου που ήταν μικρότερος  άρχισε να λειτουργεί το δημόσιο  επαρχιακό σχολείο της «Επαρχίας Μικρομανης"΅ στην οποία υπάγονταν μέχρι  την ίδρυση του Δήμου Θουρίας (έδρα το Καμάρι) ο Αντικάλαμος (Αζίζαγα) και το  Καλάμι.

  Παράλληλα στον άλλο οικισμό της Θουρίας  στον ανεξάρτητο οικισμό Φρουτζάλα της Θουρίας που ανήκε στο παρελθόν στην Επαρχία Εμπλακίων  λειτουργούσε  στα 1830 υποτυπώδες σχολείο, όπου «νέος τις  15 ετών μαθητευθείς  «εις το αλληλοδιδακτικόν σχολείον Μικρομανης εδίδασκε περίπου 30 μαθητές». ΜΗΦ 328. (Μίμη. Η. Φερέτου (ΜΗΦ): «ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΑ 1969 - 1970»,  «ΜΕΣΣΗΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ,  Εκδόσεις  «Αριστομένης» Αθήναι 1972, «Θουρίας Δήμος» (1841-1850 σελ. 322-328).   

 

 

Το σχολείο όμως, παρά το γεγονός ότι διορίστηκε η σχολική του εφορεία, την οποίαν αποτέλεσαν οι «έφοροι του συσταθέντος σχολείου» Αναγνώστης Δίκαιος και Γεώργιος Γεωργόπουλος και προσληφθεί  ως δάσκαλος ο Χριστόφορος Δημητριάδης, ίσως,  τελικά, δεν άρχισε  η λειτουργία  του, γιατί το  επόμενο έτος, το 1825, το «μόλεμα», η μελαψή στρατιά του Ιμπραήμ αποβιβάστηκε στη Μεσσηνία  και η λειτουργία του εμποδίστηκε και το μετόχι  το Φθινόπωρο του 1817  πυρπολήθηκε και τα καρποφόρα του κατακόπηκαν απο τους μπαλτατζήδες, τηλ. το σώμα των  τσεκουροφόρων  στρατιωτών του Ιμπραήμ.

 
 Μετά την απελευθέρωση της Ρούμελης και του Μοριά  και,  επειδή  το μετόχι  είχε καταστραφεί,  το "Αλληλοδιδακτικόν Σχολείον  Μικρομάνης  μεταστεγάστηκε και στις 15 Μαΐου 1830 λειτουργούσε στο γειτονικό χωριό της Μικρομάνης,  στο Καμάρι, (βόρειος οικισμός της σημερινής Θουρίας). Στο «Αλληλοδιδακτικόν Σχολείον Μικρομάνης», όπως και στα άλλα αλληλοδιδακτικά, ο «γραμματοδιδάσκαλος» , ο "κύριος" δίδασκε  μόνον τους μαθητές των ανώτερων τάξεων. Από αυτούς επέλεγε τους «πρώτους μαθητές» και τους έβαζε να διδάσκουν τους μαθητές των πρώτων τάξεων  ό,τι  εκείνοι είχαν μάθει   από το δάσκαλο. Το σχολείο αυτό δε

τούργησε στο Καμάρι  πέραν του Μαΐου του 1832, για λόγους που μου είναι ακόμη άγνωστοι.

Ο  Βαλυραίος καθηγητής βιολόγος  και ιστοριοδίφης  Γιάννης  Δ.  Λύρας σφαλλει,  όταν  γράφει  σε  ανάρτησή του  ότι: "το πρώτο κρατικό σχολείο της Ελλάδος ιδρύθηκε το 1822 στην Τρίπολη από τον Πετρόμπεη ,  και όχι  στη Μικρομάνη της Καλαμάτας τo 1824. Δεν ήσαν:  η Πελοπόννησος  κράτος, η  «Πελοπονησιακή. Γερουσία» κυβέρνηση και πρωτεύουσα του κράτους δεν ήταν το 1821  η Τρίπολη, αλλά το Ναυπλιο το  1824.   liras.bloodspots.com./2010/10/1909 - 29. html


Mετά την καταστροφή του μετοχίου  της Μεγίστης Λαύρας στη Μικρομανη το 1827. Ακολούθησαν   προσπάθειες ιδρύσεως σχολείου στο Καμάρι   έγινε με αίτημα το οποίο υπέβαλε  στις 17 Οκτωβρίου 1829  ο δημογέρων  του Καμαριού   Παύλος Νικηφόρο. Τα σχολείο αυτό στο Καμάρι  θα λειτούργησε -  αν λειτούργησε -  ως «χωρικό» συντηρούμενο  από τους χωρικούς και μόνο, γιατί κατά το σχολικό  Έτος  1829- 1 830  (ΜΗΦ 327),για το από το καλοκαίρι του 1830  στο Καμάρι και στον ναό του Αγίου Αθανασίου που ήταν μικρότερος  άρχισε να λειτουργεί το δημόσιο  επαρχιακό σχολείο της «Επαρχίας Μικρομανης"΅ στην οποία υπάγονταν μέχρι  την ίδρυση του Δήμου Θουρίας (έδρα το Καμάρι) ο Αντικάλαμος (Αζίζαγα) και το  Καλάμι.

Παράλληλα στον άλλο οικισμό της Θουρίας  στον ανεξάρτητο οικισμό Φρουτζάλα της Θουρίας που ανήκε στο παρελθόν στην Επαρχία Εμπλακίων  λειτουργούσε  στα 1830 υποτυπώδες σχολείο, όπου «νέος τις  15 ετών μαθητευθείς  «εις το αλληλοδιδακτικόν σχολείον Μικρομανης εδίδασκε περίπου 30 μαθητές». ΜΗΦ 328. (Μίμη. Η. Φερέτου (ΜΗΦ): «ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΑ 1969 - 1970»,  «ΜΕΣΣΗΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ,  Εκδόσεις  «Αριστομένης» Αθήναι 1972, «Θουρίας Δήμος» (1841-1850 σελ. 322-328).   


1827 ΤΟ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ 

 

 Με την κατάληψη και της Καλαμάτας το πρωί της 28ης Μαΐου ο αγώνας για την υπεράσπιση της Μεσσηνίας είχε οριστικά κριθεί κι άρχισε να λαβαί­νει πλέον τη μορφή του κλεφτοπόλεμου και να διεξάγεται με «χωσιές», (ενέ­δρες), σε βάρος των δυνάμεων του Ιμπραήμ.

Έτσι και κατά τον επόμενο χρόνο, το 1826, ο Νικηταράς και τα παλικάρια του, έχοντας ως ορμητήριο το «Στρατόπεδο της Κουτζουκμάνης», που βρι­σκόταν στα «Ελληνικά» ή «Παλιόκαστρο» της σημερινής Άνθειας (Φαρμισο- βεΐζαγα), στο δρόμο από την Καλαμάτα προς την Τριπολιτσά, προκαλούσαν με τις ενέδρες ή τις καταδρομές τους σημαντικές απώλειες στον εχθρό.

Το «Στρατόπεδο της Κουτζουκμάνης» διατηρήθηκε, αν και είχε έλλειψη εφοδίων, και το 1827. Μεταξύ των ανδρών του στρατοπέδου ήταν κι ο Μικρομαναίος αγωνιστής Παναγιώτης Ρουμελιώτης.

Τελικά ο Ιμπραήμ, αφού κατά τη διάρκεια του 1825 λεηλάτησε τον Μοριά, στις 12 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, μετέφερε τις δυνάμεις του, πλην των φρουρών Μεθώνης, Κορώνης και Νιοκάστρου (Πύλου) στο Μεσολόγγι, για να βοηθήσει τον Μεχμέτ Ρεσίτ, τον «Κιουταχή» πασά, που πολιορκούσε τους Μεσολογγίτες. Πού να φανταζόταν ο «Κιουταχής» πως θα είχε ύστερα από 6 χρόνια, το 1832 αντίπαλο τον Ιμπραήμ στη Μικρά Ασία, στη μάχη του Ικονίου.

Μετά την κατάληψη και της ιερής αυτής πόλεως από τους δυο πασάδες, ο Ιμπραήμ επανήλθε στην Πελοπόννησο, ανάπαυσε προσωρινά το στρατό του στο στρατόπεδο της Μεθώνης και ξανάρχισε τις εκκαθαριστικές επιχει­ρήσεις του. Απελπισμένος, όμως, από την αδυναμία του να καταστείλει την ηρωική αντίσταση του Μεσσηνιακού Λαού, αποφάσισε να δοκιμάσει και το βάρβαρο μέσο της κοπής των καρποφόρων δένδρων και να αναγκάσει τους επαναστάτες σε παράδοση, με όπλο του την πείνα, που την είχε αποτελε­σματικά χρησιμοποιήσει το 1826 στην πολιορκία του Μεσολογγίου.

Έτσι, στις 20 Σεπτεμβρίου 1827, ο επικεφαλής των χερσαίων δυνάμεών του, ο «κεχαγιάς» (υπασπιστής του) του, έφτασε στο Νησί φέρνοντας μαζί του τα τάγματα των αφρικανών τερμιτών, για να ερημώσουν την περιοχή και της ανατολικής Μεσσηνίας.

Πριν όμως αρχίσει την επιχείρηση αυτή, υπολογίζοντας στην απελπισία των κατοίκων, που θα έμεναν χωρίς τροφές, ενώ πλησίαζε ο χειμώνας, αποστέλλει έγγραφο (μπουγιουρντί) στους δημογέροντες των επαρχιών Νησίου, Εμπλακίων , Κουτζοούκ Μάνης και Καλαμάτας, καλώντας τους να φέρουν το λαό να «προσκυνήσει» και να «σωθεί», απειλώντας, σε αντίθετη ενέργειά τους, με συνέπειες τρομακτικές. Ιδού το περιεχόμενο του εγγράφου:

«Κύριοι Προεστοί (δημογέροντες) των Εμπλακίων, Κουτζούκ Μάνης, Νησίου και Καλαμάτας.

Ο υποσφραγίζων κεχαγιάμπεης του υψηλοτάτου πασά αφεντός μου σας γνωστοποιώ ότι μ' όλον οπού με έμρι (εξουσία) της υψηλότητος του αυθέντου μας ήλθα εις τα ενταύθα, δια να κατακάψω, κατακαύσω και σχεδόν ν' αφανίσω όλα τα δένδρα σας, όσα είναι χρήσιμα και αναγκαία προς τροφήν σας, λυπούμενος τον πτωχόν λαόν να μην δοκιμάσει την αυτήν ζημίαν και αφανισμόν των αναγκαίων δένδρων σας, έκρινα εύλογον να σας είπω ότι χωρίς αναβολήν και καιρού να συσκεφθείτε καλώς και να παραιτηθείτε από τα της αποστασίας φερσίματα και, καθώς σας συμβουλεύω, να έλθετε να «προσκυνήσετε», δια να απαντήσετε εις (αποφύγετε) την οργήν αυτήν και τον αφανισμόν, όπου θέλει δοκιμάσει όλη η φτωχολογιά σας. Ειδέ και δεν έλθητε, ας είναι η αμαρτία (το κρίμα) εις τον λαιμόν σας και όψεσθε εν ημέρα κρίσεως (τη Δευτέρα Παρουσία).Περισσότερον δεν είναι χρεία να σας γράψω από αυτά, και υγιαίνετε.

                                                                Την 22 Σεπτεμβρίου 1827. Νησίον Καλαμάτας.

Το ότι ταλαιπωρημένοι αλλά ηρωικοί κάτοικοι της ανατολικής Μεσσηνίας θα έδιναν την πρέπουσα απάντηση - απόρριψη και ράπισμα θα ήταν ευνόητο. Όμως παρατίθεται και το κείμενο της περήφανης απάντησης τους, για την ενημέρωση των φιλομαθών;

Προς τον εξοχότατον Κεχαγιάμπεην του Ιμπραήμ Πασά.

« Ελάβομεν ένα γράμμα σου εις το οποίον λέγεις ότι είσαι διορισμένος από τον αυθέντην σου, δια να κατακόψης τα δενδρικά μας και σου αποκρινόμεθα: «Οι Έλληνες, όταν απεφάσισαν να τινάξουν τον ζυγόν της τουρκικής τυραννίας, εβάλαμεν προ οφθαλμών, ότι κοντά με τα άλλα δικαιώματα του ελευθέρου  ανδρός, τα οποία αυτός μας είχεν αρπαγμένα, και τα οποία το μεν και όλα όσα ή καταπλακωμένα ή από αυτήν την τυραννίαν των πατέρων μας φέρει επάνω της ως υποκείμενα και αυτά εις την διάκρισιν της τυραννίας, ότι ημπορείς να κατακόψης δεν μας είναι παράξενον, διότι κοντά εις τόσας άλλας παρανομίας, τας οποίας κάμνετε καθ' ημέραν εις τα αδύνατα μέρη, ημπορείτε να μεταχειρισθήτε το αυτό και εις τα άψυχα δένδρα στοχασθήτε όμως ότι δι' όλας αυτάς τας παρανόμους πράξεις σας χρεωστείτε λόγον. Καθώς και εις άλλα, είναι και εις ταύτα τα μέρη της Μεσσηνίας κροτημένον στρατόπεδον παρά του Γενικού Αρχηγού των Αρμάτων της Πελοποννήσου, (του Κολοκοτρώνη), και όταν θέλετε πολεμείτε με αυτό και όχι με τα ξύλα- ημείς πάλιν λέγομεν πως είμεθα αποφασισμένοι ν' αποθάνομεν ελεύθεροι Έλληνες».

Εν Μεσσηνία τη 26 Σεπτεμβρίου 1827.

Οι κάτοικοι των επαρχιών Μεσσηνίας.

Το γεγονός ότι μετά την απόρριψη των προτάσεων του η απειλή του η μπήκε αμέσως στο στάδιο της πραγματοποίησης αποδεικνύεται από την είδηση, που δημοσιεύτηκε στις 5 Οκτωβρίου 1827 στη «Γενική   Εφημερίδα της Ελλάδας» κι έλεγε τα εξής:

«Τα δε αιγυπτιακά στρατεύματα διασκορπισθέντα εις Καλαμάταν και άλλα μέρη της Μεσσηνίας καίουν και κόπτουν τα καρποφόρα δένδρα. Τούτο δεν ημπορούμεν να το αποδώσωμεν ειμή εις την φυσικήν κακοήθειαν (διε­στραμμένο χαρακτήρα) και την αχρειότητα του αρχηγού αυτών, όστις βλέ­πων την απαραδειγμάτιστον καρτερίαν (υπομονή) των κατοίκων και αποβο­λών πάσαν ελπίδα του να υποδουλώση δια της δολιότητος κανένα μέρος της Πελοποννήσου, εκδικείται κατ' αυτών δια της βαρβάρου ταύτης πράξε­ως, ήτις είναι ιδία μόνον των απολίτιστων και ακοινωνήτων γενών (εθνών). Αλλ' οι Έλληνες, άραντες (αφού πήραν) τα όπλα, κατέβαλον (διέθεσαν) και την ζωήν των αυτήν εις αντάλλαγμα της ελευθερίας των επιζησάντων και των απογόνων των, πολλώ δε μάλλον (πολύ περισσότερο) τας απολαύσεις και τας ευφθάρτους κτήσεις των (τα υπάρχοντά τους)».




Όμως :Omως και μετά την καταστροφή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου στις 8 Οκτωβρίου 1827 στο λιμάνι  του Ναβαρίνου, (στο Νιόκαστρο) ο Σουλτάνος δεν είχε διάθεση να εγκαταλείψει την Πελοπόννησο  και ο Ιμπραήμ βρισκόταν  στη Μεσσηνία και συνέχιζε τις καταστροφές του  μέχρι που   με κοινή αγγλογαλλική συμφωνία  γαλλικό εκστρατευτικό σώμα με επικεφαλής το γάλλο στρατηγό Μαιζόν (Maison) και βοηθούς του τους αντιστράτηγους  Σεμπαστιάνι, Ιγκονέ και Σνάιντερ αποβιβάστηκε  στις 18 Αυγούστου 1828 στο Πεταλίδι  κι ανάγκασε  τον Ιμπραήμ να σταματήσει το καταστροφικο του εργο. Τελικά  με τα Συνθήκη της Αλεξάνδρειας  που είχε συνάψει η Αγγλία με τον πατέρα του Ιμπραήμ τον Μωχάμετ Αλί πασά  της Αιγύπτου ο Ιμπραήμ, στις  28  Σεπτεμβρίου 1828 ημέρα  Κυριακή. αναχώρησε με το τελευταίο τμήμα των ανδρών του από το λιμάνι της Μεθώνης αφήνοντας, όμως,  και τη Μικρομάνη κατεστραμμενη  «Μεσσηνία» σελ. 110- 111).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ  

Από το  1830   ώς το 1912 η Μικρομάνη περιήλθαν  στο Δήμο   Θουρίας που είχε  πρώτο του δήμαρχο τον Κωνσταντίνο Δικαίο και το  Δημαρχείο  βρισκόταν στο Καμάρι./ 

 ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ ΨΗΦΙΣΜΑ  ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΩΝ ΧΩΡΙΏΝ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΙΩΑΝΝΗΝ ΑΝΤΩΝΊΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΝ.

      Ακολουθεί η παράθεση του κειμένου του ψηφίσματος για το εξαιρετικά  οργανωτικό κι  αναπτυξιακό του έργο. Σημεωτεον ότι τα Εμπλάκια από το 1828 είχαν αποτελέσε χωριστή" Επαρχία" μέσα στο  Τμήμα της Κατω Μεσσηνίας. 

 “ Η επαρχία της Μικρομάνης συνελθούσα εις εν και θεωρούσα την επί τα κρείττω  μεταβολήν της, την ανέργεσίν της και εκ τούτων περιμένουσα την μέλλουσαν ευδαιμονίαν της ψηφίζει Ιωάννην Αντωνίου Καποδίστριαν, τον πρώτον της Ελλάδος κυβερνήτη, τον αίτιον της ανεργέσεώς της, της επί τα κρείττω  μεταβολής της, και της ευδαιμονίας της, πολίτην γνήσιον της επαρχίας ταύτης, παρέχουσα προς αυτόν όλα τα δικαιώματα του πολίτου εις τεκμήριον της προς αυτόν ευγνωμοσύνης της. Το παρόν ψήφισμα να φυλαχτεί εις τα αρχεία της επαρχιακής μας δημογεροντίας και ίσο απαράλλαχτο δια αυτής να διευθυνθεί προς την Αυτού εξοχότητα”.

Eν Μικρομάνη τη 27 Απριλίου 1829

 Η Επαρχιακή   Δημογεροντία

Αντώνιος Καλογερόπουλος (Μικρομάνη).

Αναστάσης Πολυδούρης (Μικρομάνη).

Δημ. Χριστόπουλος (Αντικάλαμος).

                  (Τ. Σ.) Ο Γραμματεύς  Διονύσιος Ιεροδιάκονος  Παπαϊωάννου (1).

 ………….. 

   Η σφραγίδα  είναι ωοειδής. Έχει την παράσταση (“εικόνα”)  της θεάς Αθηνάς που στέκεται   όρθια και ένοπλη  φορώντας  την περικεφαλαία της και κρατώντας το κοντάρι της. Γύρω από τη σφραγίδα υπάρχει η επιγραφή ΔΗΜΟΓΕΡΟΝΤ(ΕΙΟΝ)  ΕΠΑΡΧ(ΙΑΣ) ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ                   

ΟΙ ΨΗΦΙΣΑΝΤΕΣ


   α) Οι ψηφίσαντες  εκπρόσωποι  της «χώρας»  Μικρομάνης (Κιουτσιουκμαναίοι / Μικρομαναίοι:  

Θεόδωρος Ιερεύς και Οικονόμος (χωρίς επώνυμο), Μακάριος Ιερομόναχος και Οικονόμος, (Πετρόπουλος), Νικολός  Πολυδούρης, Βέργης Παπακυριακόπουλος, Αθαν. Πολυδουρόπουλος (Πολυδούρης < Πολύδωρος), Ανασ. (Αναστάσιος ) Κουνούσος, Παν. Κυριακός, Παν. Λαμπρινός (και Λαμπρινόπουλος αλλού), Κων.  Ξυνός , Δημ. Μπόμπος, Πούλος,  Φωτεινάκης, Βασ.  Πετρομανιάτης,  Γεωργ. Φράγκος,  Σταμ. Αναγνωστόπουλος,  Γ. (Γεώργιος) Κωνσταντακόπουλος, Κων. Παπαδόπουλος,  Σαρ. Παναγουλάκης,  Κων.  Αποστολόπουλος,  Γιάννης  Κουστουρόγαρμπρος (μάλλον Κουτσουρόγαμπρος < επώνυμο Κουτσουρόπουλος), Πολυδούρης (Πολύδωρος)  Φράγκος), Γεώργ. Σταυράκης (μάλλον Σπυράκης), (λείπει το όνομά του,   Φράγκος,  Αναγνώστης Β.  Χριστόπουλος,  Ιωάννης  Καλογερόπουλος,  Παν. Αναγνωστόπουλος, Διον. Βασιλείου,  Παν. Νικολάου, Σαρ. Σπανός (μάλλον Ξυνός),  Παν.  Μαρκόπουλος, Τριαντ. Παναγιώτου, Παν. Κουρλέτης,  Πολ. Καλογερόπουλος, Ιωάννης  Αντωνάκος,  Κων. Ζουμπούλης,  Μαν. Καλογερόπουλος,  Θ. Σταμπολτζής, Αναγν. Ιω. Αρναουτάκης (Αρναούτος), Κων. Πετρόπουλος, Νικ. Μπόμπος, Αντ. Πετρομανιατόπουλος (Πετρομανιάτης). Βασίλης (;),    

β)  Οι ψηφίσαντες  εκπρόσωποι  του χωριού Καμάρι (το) («Καμαραίοι»).

Αφού  η Επαρχία Εμπλάκια  είχε ιδρυθεί από το 1828,  το 1829  οι εκπρόσωποί τους μαζί με τους εκπροσώπους  της Επαρχίας Μικρομάνης ψηφίζουν ως κοινοί  ψηφοφόροι  του Τμήματος της Κάτω Μεσσηνίας  και όχι ως δημοπρόκριτοι , η οποια  είχε Έκτακτο Επιτροπο τον Γεώργιο Ψύλλα.

ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΛΗΤΟΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΝ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ -  ΑΝΔΡΟΥΣΗΣ  

Στις 22-10-1830 ο διοικητής των επαρχιών ΑΝΔΡΟΥΣΗΣ-ΕΜΠΛΑΚΙΩΝ –ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ Γαλάνης Κουμουνδουράκης , πατέρας του μετέπειτα πρωθυπουργού Αλ. Κουμουνδούρου, πρότεινε ως κατάλληλους να διοριστούν στο συστηθέν τον Αύγουστοτου 1830 πρωτόλκητο δικαστήριο(σημερινό πρωτοδικείο)  Μικρομάνης –Ανδρούσης τους αξιωματούχους του αγώνα που κατάγονται από την επαρχία Μικρομάνης

ΑΠΟ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ,

ΠΑΝ. ΚΟΥΤΣΑΒΙΤΗΣ,

ΑΝΑΓ. ΑΡΝΑΟΥΤΟΣ,

ΒΕΡΓΗΣ ΝΤΕΝΤΟΡΑΚΗΣ,

ΑΝΑΣ. ΠΟΛΥΔΟΥΡΗΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ  ΣΠΑΝΟΣ/ΣΠΑΝΙΔΗΣ 
                  *

ΑΠΟ ΚΑΜΑΡΙ 

ΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ,

ΠΟΥΛΟΣ ΖΑΜΠΟΥΡΟΣ

ΙΩΑΝ, ΜΑΝΔΗΛΑΡΗΣ .

ΑΠΟ ΑΝΤΙΚΑΛΑΜΟ

ΔΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΛΑΘΑΣ  (ΑΪΖΑΓΑ)

ΑΠΟ ΒΑΛΥΡΑ 

ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΙΝΑΡΔΟΣ ή ΛΙΝΑΡΔΟΠΟΥΛΟΣ από ΒΑΛΥΡΑ (ΤΖΕΦΕΡΕΜΙΝΙ)

ΑΠΟ ΣΠΑΝΟΧΩΡΙ

ΔΗΜ. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ από ΣΠΑΝΟΧΩΡΙ (συνοικία Μερόπης)

ΑΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΣ 

ΠΑΝ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ από ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΣ.

Τα χωριά αυτά ανήκαν στην επαρχία Μικρομάνης ώς το 1834-35 που άλλαξε το διοικητικό σύστημα

 

   Ένα από τα πολλά έγγραφα της περιόδου του Αγώνα προερχόμενα από τους φακέλους  της  Επαρχίας Μικρομάνης   αναγράφει τα ονοματεπώνυμα  των εκπροσώπων των  δέκα χωριών της επαρχίας  - όχι όλων  των κατοίκων της -  που  στις 20 Απριλίου 1829 ανακήρυξαν  τον κυβερνήτη της Ελλάδος Ιωάννην   Αντωνίου   Καποδίστριαν  “γνήσιον πολίτην της Επαρχίας Μικρομάνη. 5.  Μίμης Η. Φερέτος: “Μεσσηνιακά  1969 -1970”  σελ.  398 - 402. (ΓΑΚ., Βλαχ. Α΄ Φάκελος   220) (1).

*** Το προσηγορικό «Καλόγερος»  κάλυψε το βαφτιστικό, όταν  το παιδί αρρώστησε και  οι γονείς του έκαμαν τάμα « να γίνει καλά και να  το  ντύσουν «καλόγερο». Βλ. κ.  μεσσην. επών. Καλογερόπουλος   < όν.  Καλόγερος.

** Εκ παραδρομής  ο Μ. Η. Φερέτος   το έχει γράψει ως  «Καλάμι» στη φράση «Κάτοικοι Καλαμίου», στη σελ.  399β΄.    Η. Φερέτος:


“Μεσσηνιακά  1969 -1970”  σελ.  398 - 402. (ΓΑΚ., Βλαχ. Α΄ Φάκελος   220) (1). 


Ο ευσεβέστατος  αρχιμανδρίτης π. Πολύκαρπος  Λαυρεώτης,  λειτουργός του ναού του μετοχίου  εν μέσω
της οικογενείας του συγγραφέα και μιας ευσεβούς προσκυνήτριας

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Δημήτρης Διον. Σταματόπουλος: “Η Μικρομάνη και η Επαρχία της” Καλαμάτα 1997, σελ.  45-47. Το Κεραστάρι βρίσκεται σήμερα στην περιοχή Μεγαλόπολης.  

2. Γιάννης Ε. Λινάρδος: “Παλαιότερα κατά το έτος 1829, όταν το Τζεφερεμίνι υπάγονταν στην επαρχία Μικρομάνης και  Εμπλακίων, ο Βασίλης Λινάρδος είχε υπογράψει, μαζί με άλλους κατοίκους ...”.
giannis linardos. blogspοt.com/Προσωρινά αποθηκευμένη

3.  Διονύσιος Βασιλείου – Βικιπαίδεια. “Η καταγωγή του ήταν από την επαρχία Μικρομάνης. Υπηρέτησε στρατιώτης και αργότερα έγινε πολιτικός. Χρημάτισε Γερουσιαστής και βουλευτής…”.

el. Wikipedia.org/wiki/Διονύσιος Βασιλείου – Προσωρινά Αποθηκευμένη.

4.  Αναγνώστης  Κωνσταντόπουλος: Η καταγωγή του ήταν από την επαρχία Μικρομάνης. Υπήρξε πρόκριτος και φυλακίστηκε στην Τριπολιτσά …”.

5.Ιωάννης  Δ.Λύρας (Google) 19 Σεπτ. 2010" ... Η Επαρχία Μικρομάνης συσταθείσα κατά την Τουρκοκρατία ως διοικητικό ... Οι δημοπρόκριτοι της επαρχίας Μικρομάνης ανακηρύσσουν γνήσιο πολίτη ...
lyrasi.blogspot.com/.../blog-post_2385.html - Προσωρινά αποθηκευμένη

 

 Ο ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΘΕΟΣ Ο ΙΒΗΡΙΤΗΣ Ο ΕΚ ΜΙΚΡΟΜΑΝΗΣ (1686-1745)

Γεννήθηκε το 1686,  στην αρχή της Ενετοκρατίας στην Πελοπόννησο,  στη Μικρομάνη,  παρά τους ανυπόστατους ισχυρισμούς  κάποιων "επιστημόνων"  της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας  και κάποιων  ιερέων της τπου  γραφουν στο ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ της ιστοσελίδας τους ότι  "... Εγγεννήθη στη Καλαμάτα..." (sic)  από  γονείς  Δήμο (Δημήτριο) και  Ασημίνα. Η κοινή  γενέτειρά μας , του αγίου και του γράφοντος, βρίσκεται 1000  μέτρα δυτικά της Θουρίας. Στη Μικρομάνη βρίσκεται και  ο ναΐσκος του στην  έξοδο του δημόσιου δρόμου του χωριού προς το χωριό  Άρις (παλιό όνομα, Άλάναγα), στα  δεξιά  του δημόσιου  δρόμου.

 Πλησίον βρίσκεται και το ιστορικό μετόχιο  της  Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους «Η Κοίμησις της  Υπεραγίας Θεοτόκου», όπου ιερουργεί ο ευσεβέστατος,  ορθόδοξος  -  και όχι φιλοπαπικός ή οικουμενιστής -  όπως κάποιοι  στην Καλαμάτα  -  και πνευματικος πλήθους προσκυνητών της θαυματουργής  εικόνας της  Παναγίας της Κουκουζέλισσας από  τη  Μικρομάνη,  την Καλαμάτα, τη  Μεσσήνης και τα   Αρχιμανδρίτης  πατήρ Πολύκαρπος  Ψωρομύτης.   .

   Σπούδασε ο μέλλων άγιος  στο  «ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο» της εποχής εκείνης, στο Φλαγγινιανόν Φροντιστήριον» της Βενετίας  κι έγινε άριστος  γνώστης τόσο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας όσο  και της αριστοτελικής φιλοσοφίας. Μετα ταύτα επέστρεψε στο Άγιο Όρος. Τελικά, όμως, απογοητευμένος από τη στάση απέναντι του  των «αδελφών» του  της Μεγίστης Λαύρας απεχώρησε και κατέληξε στη νήσο Γιούρα,  όπου και  «εκοιμήθη» το έτος 1745. Υπήρξε ένας  από τους σπουδαιότερους διδασκάλους της εποχής του (Σχολάρχης  στη Σκόπελο)................

 

SAINT  JEROTHEUS IVIRITES FROM MIKROMANI OF KALAMATA

 

Saint Jerotheus Ivirites (1686-1745 A.D.) was born in the small town of Micromani in the year 1686, one year after the conquest of Peloponnesus by the Venetians (Italians) of Francesco Morozini, after they had expelled the Turks. His parents were called Dimitrios and Assimina. Jerotheus, during his childhood years received the general education of his times probably in the monastery of Micromani "of the Dormition of the Virgin Mary" and subsequently in Kalamata, in which, according to his legendary biographer, he was taught ancient Greek and Latin.

At the close of his adolescent years, his parents wishing to have him married, arranged his becoming engaged against his will. However, his aspiration was to dedicate his life to Christ and become not only a monk but also a wise writer and teacher, Teacher of the Nation, with broader scientific training. The sudden death of his parents, probably due to some epidemic, as well as of his brother and sister, offered him the possibility of leaving behind his fiance in Micromani and of finding refuge among his relatives in Zante. There, most likely, wishing to free himself from the supervision of his relatives, who might have wished to force him into a marriage later, he turns down their proposal to send him to Europe for studies on their own expense finding shelter in Mount Athos and finally ends up in the Iviron Monastery, where he is ordained as a novice monk and is given the name Jerotheus, meaning "God is Holy". Aspiring to become a martyr and to sacrifice his life for the sake of Christ, he goes, together with other monks, to Constantinople. But there, though he wished to be killed by some infidel Turk, his wish was not realized, according to the will of God.

From this point in time onwards his educational career begins. Further to a brief visit for studies to a country of the North, probably Russia, in the course

of the same year, he goes to Romania, where he attends the courses of the wise teacher Marcus the Cyprian. There, he is ordained as a deacon by the ex metropolitan bishop of Sofia Auxentius. Leaving Bucharest he goes to Constantinople, where he attends philosophical lessons from the Argean Teacher of the Patriarchate School of Constantinople, Jacumes. After Constantinople, in 1709, he goes to Venice for the completion of his studies, Venice being the greatest intellectual center of Europe at that time, where there was an economically flourishing Greek community with its religious center the Greek Orthodox church of Saint George. In the Flaginian School of Venice (Clerical School) he perfects his ancient Greek and Latin. Perfectly versed in ancient Greek and Latin, which were the necessary tools for the study of the sacred writings written either in Greek or Latin, he returns to the Iviron Monastery and is ordained a priest, that is, a monk in the year 1716 at the age of 30 by the ex metropolitan bishop of Neocaessaria Jacobus, who lived as a hermit there and he begins his activities, his "stormy life" as a fighter and protector of Orthodoxy and as a writer.

He departs from the Iviron Monastery during the same year going to Kastoria. There teaches, at the school of Georgius Kirichis, the great Teacher of the Nation, Methodius Anthracites, who, besides being a clergyman and theologian was also a scholar of philosophy of his times, as well as one of physics and mathematics.

There, Jereotheus, discovers that Methodius, in teaching the subject of religion, commits a serious theological error, since during his lectures teaches also things that are different from those contained in the Holy Scriptures and in the sacred writings of the Church fathers. He denounces him to the Supreme Ecclesiastic Court of the Patriarchate of Constantinople, where Methodius by refusing to appear before the court and defend himself, is condemned and is excommunicated. Later on, by appearing before the same court he accepts his error and his excommunication are lifted. For this success of his the proposal to monk Jerotheus, who is still in Constantinople, is to ordain him a prelate, but he having as the goal of his life to live an austere ascetic life being at the same preoccupied with studies and writing declines the offer and returns to Mount Athos. He then begins his work as a writer.

In 1724, accompanied by his faithful companion monk Meletius, goes to the island of Skopelos, where he teaches for eight years in a School that was recently founded, acting, at the same time, as spiritual mentor- confessor of the inhabitants of Skopelos.

However, for an unknown to us reason he interrupts his teaching work, returning to the monastery of Iviron leading a hermit's life for nine years. At the end, he also leaves his monastery and ends up in a desert island of Northern Sporades, in Yaros, which, the Byzantine emperors had as a place for exiles, where he dies on 13 September 1745, on a Friday, at the age of 59.

His lengthy studies and struggles, probably did not allow him to write a substantial work. He wrote the "explanation" to the "Poetic" of Aristotle, he simplified the linguistic form of the ascetic homilies of Isaak the Syrian and of some Lives of saints, so that they may be better understood by his brother monks of the Ivirion monastery, works that were printed in Venice in 1721.

Jerotheus was, then, one of the most educated monks of his times, a wise author, a militant fighter and protector of Orthodoxy, a teacher in Skopelos and spiritual mentor-confessor of the inhabitants of the island and a model hermit.

  




 




"Χάρτης" που δείχνει τη θέση της "χώρας" (κωμόπολης)  Μικρομάνης πρωτεύουσας 
φερώνυμης επαρχίας ( αρχές του 19ου  αι. μ. Χ.).

ΣΗΜ. Α΄.Το πλήρες κείμενο για την κωμόπολη ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ με τη βιβλιογραφία και τις παραπομπές υπάρχει στο βιβλίο μας  "Η Μικρομάνη και η Ιστορία της "(13ος -19ος αιώνας) Καλαμάτα 1997.
ΣΗΜ. Β΄ Το κείμενο μπορεί σε κάποια σημεία να το βρείτε  ακόμη  αδιόρθωτο, γιατί βρίσκεται σε συνεχή επεξεργασία του προς χάριν των αναγνωστών του.

 


 

 

 


Comments