Friese stam- of geslachtswapens

Wapen van Agge Harinxma van Sneek  1597-1604
 
 

De grootste trots van de eigenerfde Friezen was het met rechten belaste erfgoed. Hierdoor vind je eigenlijk in alle Friese wapens wel een of meer kenmerken van dit eigendom, daarnaast vind je meestal ook een verwijzing naar de familie of de persoon zelf het zogenaamde stam- of geslachtswapen. Als we goed kijken zien we in veel stam- of geslachtswapen drie keer hetzelfde symbool voorkomen. Deze staan voor het erfelijkheidsbeginsel waaruit het “heerlijke recht” voortvloeit, je was pas een eigenerfde als je kon aantonen dat het (erf)goed voor ten minste drie generaties in het bezit van je familie was geweest, dit gaf je met drie gelijke symbolen aan. De meest logische rangschikking van deze symbolen is dan paalsgewijs. Dit geeft aan dat de drager van dit wapen de eerste erfgenaam in lijn van het erfgoed was. Deze zoon erfde ook het stam- of geslachtswapen, jongere broers moesten het wapen aanpassen of een andere kiezen. Dit werd meestal opgelost door het wijzigen in de plaatsing van de symbolen. In de loop van de 14e/15e eeuw claimde de lokale adel steeds meer hun grondrechten. Daarnaast ontstond er ook een levendige handel in deze erfgoederen, met de daarbij behorende rechten. Om aan te kunnen tonen dat je de rechtmatige erfgenaam van het erfgoed was, en niet een koper, ontstonden in deze periode de meeste stam en geslachtswapens.