Startpagina


Bent u op zoek naar een goed sportmedisch advies?

Kijk eens op een van de volgende webpagina's

http://sportmedischadvies.org voor informatie over allerlei sportmedische vraagstukken

http://www.sportzorg.nl voor uitgebreide informatie en de adressen van sportartsen

http://home.planet.nl/~hend5055/acuut voor informatie over de aanpak van acute sportblessures

PROBLEEM VAN DE MAAND

Sinding-Larsen-Johansson-syndroom (distale patella apophysitis)

Sinding-Larsen-Johansson syndroom is irritatie en ontsteking van de groeischijf (apophysis) aan de onderzijde van de knieschijf (knieschijf), waar de patellapees begint. Bij een kind groeien de botten in gebieden genaamd groeischijven. De groeischijf bestaat uit kraakbeen cellen, die zachter en gevoeliger voor schade zijn dan volwassen bot. Sinding-Larsen-Johansson wordt het vaakst gezien bij kinderen tussen de leeftijden van 10 en 15. Je ziet het doorgaans gedurende een periode van snelle groei. 

Hoe het gebeurt

Sinding-Larsen-Johansson syndroom wordt veroorzaakt door een verhoogde spanning en druk op de groei van het centrum. Deze druk  is meestal het gevolg van overbelasting van de knie (herhaald rennen en springen). Verkorting van de quadriceps spieren (in de voorzijde van de dij) zet ook druk op dit groei centrum. Korte spieren komen vaker voor tijdens een groeispurt. 

Tekenen en symptomen

Uw kind zal klagen over pijn aan de onderkant van de knieschijf. Zij kunnen zwelling op deze locatie hebben en de pijn kan hun activiteiten beperken. 

Diagnose

Uw arts zal een lichamelijk onderzoek van de knie uitvoeren en de symptomen van uw kind herkennen. X-foto’s laten onregelmatige randen of fragmenten van het bot aan de onderkant van de knieschijf zien, maar zijn over het algemeen niet nodig om de diagnose te stellen. 

Behandeling

Uw kind zal beperking nodig hebben van pijnlijke activiteiten om de druk op de groei van het centrum weg te nemen en de ontsteking op te lossen. Koelelementen kunnen worden toegepast om de knie gedurende 15-20 minuten om de 2-4 uur voor 2-3 dagen, of totdat de pijn verdwijnt. Uw arts kan een bandage voorschrijven om de knieschijf te ondersteunen en rekoefeningen aanbevelen voor strakke spieren. 

Terugkeren naar de activiteit en sport

Het doel is om uw kind zo snel en veilig mogelijk terug te laten keren naar zijn of haar sport. Als uw kind te snel terugkeert naar sporten of activiteiten , of doorduwt door de pijn, kan de schade verergeren, wat kan leiden tot chronische pijn en moeite hebben met sporten. Iedereen herstelt van verwondingen met een andere snelheid. Terug naar de sport of activiteit zal worden bepaald door hoe snel uw kind knie herstelt, en niet door hoeveel dagen of weken het al is sinds de schade zich heeft voorgedaan. 

Uw kind kan veilig terugkeren naar sporten of activiteiten zodra elk van de volgende punten waar is (Begin bij de top van de lijst en zak bij vooruitgang naar de bodem): 

  • De onderkant van de knieschijf is niet langer zacht en is er geen zwelling. 
  • De gewonde knie kan volledig worden rechtgetrokken en gebogen zonder pijn. 
  • De knie en het been hebben weer de normale sterkte in vergelijking met het gave knie en been. 
  • Uw kind is in staat om rechtdoor te joggen zonder hinken. 
  • Uw kind is in staat om rechtdoor te sprinten zonder hinken. 
  • Uw kind is in staat om 45 graden squats te doen. 
  • Uw kind is in staat om 90-graden squats te doen. 
  • Uw kind is in staat om cijfer-acht runs te lopen. 
  • Uw kind is in staat om op beide benen te springen zonder pijn en een hop sprong op het geblesseerde been te doen zonder pijn. 

Voorkomen Sinding-Larsen-Johansson-syndroom beperken

Het meest belangrijke om te doen is uw kind te beperken in activiteit zodra hij of zij merkt dat de pijn aan de onderzijde van de knieschijf ontstaat. Warming-up voor de activiteit en de quadriceps rekken na de activiteit kan ook helpen om het Sinding-Larsen-Johansson-syndroom te voorkomen. 

Warming-up. Tien minuten licht joggen of fietsen voordat de training zal de bloedsomloop van koude spieren laten toenemen, waardoor ze soepeler en minder gevoelig zijn voor het ontstaan van scheuren. Studies hebben aangetoond dat een actieve warming-up wordt geassocieerd met betere atletische prestaties dan een warming-up die bestaat uit alleen statische stretching. 

Stretching. Strakke spieren zijn gevoeliger voor schade. Strakke spieren leggen ook meer druk op de pezen en botten, waardoor deze weefsels in gevaar zijn voor schade . Regelmatige rekken van spieren kan de flexibiliteit vergroten. De ideale tijd om te stretchen is na de training. Inclusief alle belangrijke spiergroepen. Niet stuiteren. Houd elke stretch 20-30 seconden vast. 


Haglund syndroom

Het hielbeen heeft ter hoogte van de Achillespeesaanhechting  een normale prominentie. Bij sommigen is deze prominentie achter-boven op het hielbeen meer uitgesproken dan normaal: men spreekt dan van een Haglund exostose. Dit kan door chronische druk en wrijving ontsteking veroorzaken van de slijmbeurs ("bursa") die daar aanwezig is : een "bursitis". Daardoor kan ook de aanhechting van de achillespees verdikt en ontstoken raken.


Symptomen
Er is roodheid, zwelling en (druk)pijn ter hoogte van de hiel ter hoogte van de Achillespeesinsertie en vlak boven de insertie diep ten opzichte van de pees waar de exostose en slijmbeursontsteking zich bevindt. De pijn is vaak afhankelijk van het schoeisel en meer uitgesproken bij schoenen met stijvere contre-forts die drukken op het hielbeen. De aandoening is frequenter bij vrouwen. De aandoening wordt vaker bij holvoeten en/of korte kuitspieren gezien.

Diagnose en onderzoeken
De diagnose wordt gesteld door de vragen en het klinisch onderzoek van uw arts. Een radiografie kan worden verricht om de aanwezigheid van de exostose te bevestigen en andere aandoeningen uit te sluiten. Om te bepalen of er ook ontsteking is van de bursa en/of de Achillespees kan een echografie of MRI scan noodzakelijk zijn.

Behandeling

  • niet operatief: Voorkomen dat er te veel druk op de Haglund exostosen komt en dit door de schoen aan te passen. Ontstekingsremmende medicatie en ijsbehandeling worden ingezet. Rekoefeningen voor de kuitspieren zijn van belang. Hakverhoging met siliconen (viscoheel) levert extra schokdemping op. In sommige gevallen is een inlegzool een optie.

Als de exostose niet erg prominent is en de bursitis door overbelasting wel duidelijk is, kan een lokale injectie met corticosteroiden worden overwogen.

  • operatief: De exostose kan verwijderd worden via een kleine huidincisie langs de Achillespees of via een kijkoperatie. Resultaten van beide ingrepen zijn vergelijkbaar en er is geen duidelijk voordeel voor een van beide technieken behoudens een klein verschil in uitwendig litteken.

Mogelijke complicaties zoals infectie, wondprobleem, zenuwletsels, etc. komen slechts zelden voor (<1%).


Zwemmersknie (kniepijn bij schoolslagzwemmers)

Er kan sprake zijn van irritatie van het mediale bandapparaat door de repeterende valgustress van de knie bij strekken en de sluitbeweging van de benen.  Bij jeugdige zwemmers kan nog wel eens irritatie optreden van het mediale facet van de patella, doordat dit gedeelte voortdurend wordt belast. De klacht kan op een plica synovialis berusten en met name ontstaan bij een beperkte endorotatie van de heup, waardoor de whip kick foutief wordt uitgevoerd. Bij het begin van de whip kick moet de abductie niet kleiner dan 37° en niet groter dan 42° zijn, waarbij een grotere hoek de voorkeur verdient boven een kleinere (figuur).

Bij bekendheid met dit fenomeen zal de diagnose zwemmersknie geen problemen opleveren. De endorotatie van de heup moet natuurlijk in de beoordeling worden betrokken. Aanvullende diagnostiek is alleen in geval van therapieresistente klachten nodig.

Therapie
Bij de zwemmersknie moet de techniek van strekken en sluiten worden aangepast, waarbij verbetering van de endorotatie van de heup nodig is. Meestal is het nodig de schoolslag tijdelijk te staken. De pijnklachten worden symptomatisch behandeld met ijs, fricties en gecombineerde toepassing van ultrageluid en interferentie.


Morbus Sever (hielpijn bij kinderen)

Morbus Sever (apofysitis calcanei) komt vaak voor bij kinderen tussen 8 en 13 jaar. Meer bij jongens dan bij meisjes.

De hielpijn vindt zijn oorsprong in een nog niet volgroeide groeischijf in de hiel. De kraakbenige verbinding tussen de 2 botstukken raakt geirriteerd dan wel beschadigd.De pijn wordt veroorzaakt door trauma/letsel, overgewicht, op blote voeten lopen of grote lichamelijke activiteiten, zoals rennen en springen. Tevens kan een afwijkende voetstand van het hielbeen een grotere trekkracht aan de achillespees geven waardoor de hielpijn geprovoceerd kan worden. Sporten zoals basketbal, tennis en voetbal provoceren de klachten. Zodra de groeischijf zich sluit zal de pijn verdwijnen.

Het is echter wel mogelijk om kinderen zonder pijn te laten sporten. Beperk de sportbelasting met name op hardere ondergrond, zorg voor voldoende schokdemping, gebruik daarvoor eventueel siliconen of sorbothane inlegzolen, laat rekoefeningen van de kuitspieren en voetgymnastiek doen. 
Na een onderzoek kan een sportarts bepalen of een schoenadvies voldoende is dan wel een podotherapeutische inlegzool voorgeschreven dient te worden.
Het maken van een röntgenfoto is niet zinvol, omdat hierop het kraakbeen niet zichtbaar is en het normale beeld van fragmentatie van de apofyse tot verwarring leidt.
De therapie en beperking van de belasting zal nodig zijn tot het moment dat de groeischijf volgroeid is en de hiel dus de belasting weer normaal kan dragen.


Fasciitis plantaris (hielspoor)

Het probleem wordt veroorzaakt door overbelasting en/of geleidelijke doorzakken van de voet, waaraan uiteindelijk ook niet valt te ontkomen. Plantaire fasciitis zie je ook bij slappe schoenen die meer dan normaal torsie toestaan. Steviger schoenen zijn dan een oplossing. De klachten kunnen worden verminderd door ontlasting, een ondersteunende tape onder de voetboog bij staan en lopen, goede voetgymnastiek, krachttraining voor de kuitspieren en eventueel speciale inlegzolen (viscoheel sofspot) of sportschoenen met een antipronatiewig en een goede hakhoogte. Behandeling met een nachtspalk of een zgn Strassburg sock is een optie, maar ook shockwave of een injectie met corticosteroid, als de klachten als maar voortduren.

NB het hielspoor dat vaak op een rontgenfoto te zien is, heeft op zich geen betekenis.

Zie ook fasciitisplantaris.pdf

Het is belangrijk om ook problemen in de bewegingsketen op te (laten) sporen.


Ċ
Ed Hendriks,
20 feb. 2012 05:57
Comments