ถั่วงอก ...ต้นเล็กๆที่มีประโยชน์มากมาย

ถั่วงอก
 
    เป็นผักสุขภาพพลังชีวิต ก็เพราะในกระบวนการของการงอกของเมล็ด (germination) เป็นการสร้างชีวิตใหม่ เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีภายในตัวเมล็ดเพื่อสร้างอาหารหล่อเลี้ยงต้นอ่อนที่กำลังงอกขึ้นใหม่ โดยทั่วไปเมล็ดถั่วทุกชนิดมีโครงสร้างทางภายภาพคล้ายกัน เนื้อหรือเนื้อเยื่อ (cotyledon) เป็นองค์ประกอบใหญ่ของเมล็ดถั่ว ทำหน้าที่เป็นแหล่งอาหารสะสมเพื่อหล่อเลี้ยงการงอกต้นอ่อน อีกนัยหนึ่งในกระบวนการงอก เนื้อเยื่อเปลี่ยนไปทำหน้าที่เป็นใบเลี้ยง  ส่วนชีวิตใหม่ที่งอกขึ้นมาเกิดจากการเติบโตต้นอ่อน หรือ embryo ซึ่งมีรากอ่อนต่อกับสะดือ หรือ hilum  โครงสร้างส่วนสุดท้าย คือ เปลือก (seed coat) ที่ห่อหุ้มป้องกันต้นอ่อนและเนื้อเยื่อภายใน


            นอกจากสารอาหารที่เก็บไว้แล้วเมล็ดถั่วสดยังมีสารต่อต้านการย่อย (protease inhibitors) ทำให้มนุษย์หรือสัตว์ไม่สามารถกินถั่วดิบๆ เพราะกินเข้าไปแล้วก็ย่อยไม่ได้ หรือย่อยยากมาก ทำให้เกิดผลกระทบกับร่างกาย นี่เท่ากับเป็นหลักประกันให้ถั่วมีโอกาสงอกใหม่ ไม่สูญพันธุ์ นอกเสียจากว่าจะถูกนำมาต้มสุกกินกันจนหมดโลก เพราะสารเหล่านี้ถูกทำลายไปได้ด้วยความร้อน หรือไม่ก็นำมาเพาะเป็นถั่วงอก เพราะเมื่อถั่วงอกขึ้น สารต้านการย่อยก็มีอันเสื่อมสลายหนีหน้ากันไป ราวกับรู้ว่าบัดนี้หมดหน้าที่ของตนเสียแล้ว นอกจากนั้น ถั่วยังมีแป้งบางชนิดที่ย่อยยาก แม้กินสุกก็ยังย่อยยาก ทำให้เกิดแก๊สที่ลำไส้เล็กและผายลมส่งกลิ่นรบกวนผู้อื่น แต่ในถั่วงอกไม่มีปัญหานี้เพราะในกระบวนการงอก แป้งเหล่านี้ได้ถูกย่อยแปรสภาพไปเป็นน้ำตาลกลูโคสเสียเกือบหมด


            เมล็ดถั่วแห้งหรือเมล็ดพันธุ์ทั่วไปจะสามารถมีชีวิตสงบนิ่ง รอเงื่อนไขการงอกและเติบโตใหม่ได้เป็นปี หรือมากกว่านั้นหากเก็บไว้ในสถานที่เหมาะสม แต่ทันทีที่ได้น้ำ ดูดซับน้ำเข้ามามากพอ (ราวร้อยละ 50-80 ของน้ำหนักแห้ง)  กระบวนการเคมีเพื่อสร้างชีวิตก็เกิดขึ้น โดยต้นอ่อนใช้ออกซิเจนที่ผ่านเข้ามา ทำปฎิกริยาย่อยคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมันในเนื้อเยื่อ (catyleon) ออกมาใช้ เกิดรากงอกออกมาทางสะดือ แล้วต้นขึ้นเป็นลำต้นภายในเวลาไม่กี่วัน  กรณีถั่วงอกทั่วไปส่วนของเนื้อเยื่อได้กลายเป็นใบเลี้ยง โดยปกติการเพาะถั่วงอกจะทำในที่มืดเพื่อบังคับให้ต้นอ่อนใช้อาหารจากเนื้อเยื่อเป็นหลัก รากถั่วหยั่งลงล่างและดันหัวให้งอกสูงขึ้นเพียงประมาณ 3-5 วันก่อนที่จะมีใบเขียวก็ถอนกินเป็นถั่วงอก แก่เกินกว่านี้ลำต้นจะเริ่มแข็งเข้าสู่การเป็นต้นไม้หมดสภาพความเป็นถั่วงอก แต่ถ้าหากเป็นเมล็ดงอกอื่นๆที่มิใช่ถั่ว เช่น โต้วเหมียว ส่วนที่งอกขึ้นมาเป็นลำต้นอ่อนซึ่งมีใบเขียว หัวกับรากยังอยู่ด้านล่าง เมื่อโตพอควรก็เพียงตัดต้นอ่อน ปล่อยให้แตกออก

อ้างอิง http://saya.exteen.com/20071025/entry

 

 

 

 

Comments