ການປ້ອງກັນຕົວເອງຈາກພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ (ຂໍ້ແນະນຳສຳລັບປະຊາຊົນໃນການປ້ອງກັນພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ)


  • ປ້ອງ​ກັນ​ຕົນ​ເອງ ​ແລະ ຄອບຄົວ​ຂ​ອງທ່ານ ​ໂດຍ:
  • ບໍ່​ສຳຜັດ ຈັບ​ບາຍ​ຂົນ ຫຼື ນ້ຳ​ເມືອກ ທີ່​ອອກ​ຈາ​ກຮ່າງ​ກາຍ​ຂ​ອງສັດ​​ປິກ ​ເຊັ່ນ: ອາຈົມ,ນ້ຳມູກ, ​ເຄື່ອງ​ໃນ ຫຼື ​ເລືອດ.
  • ບໍ່​ກິ​ນສັດ​ປີກ​ ທີ່​ເຫງົາ ​ແລະ ຕາຍ​ແບບ​ບໍ່​ຮູ້​ສາ​ເຫດ.
  • ບໍ່​ເຄື່ອນ​ຍ້າຍສັດ​ປີກ ທີ່​ເຫງົາ ​ແລະ ຕາຍ​ ອອ​ກ​ຈາກ​ເຂດ​ທີ່ມີ​ເຊື້ອພະຍາດ.
  • ບໍ່​ນຳ​ເອົາ​ສັດ​ປີກ ທີ່​ເຫງົາ ​ແລະ ຕາຍ​​ໄປ​ຂາຍ.
  • ບໍ່​​ຖິ້ມ​ຊາກ​ສັດ​ປີກ ຫຼື ສັດ​ອື່ນໆລົງ​ແຫຼ່ງນ້ຳ. ຄ​​ວນຂຸດ​ຂຸມ​ຝັງ.
  • ບໍ່​ດື່ມ​ນ້ຳ​ດິບ (ນ້ຳ​ທີ່​ບໍ່​ໄດ້​ຕົ້ມ,ບໍ່​ໄດ້​ຂ້າ​ເຊື້ອ,ນ້ຳຫ້ວຍ,ນ້ຳ​ຮ່ອງ ຫຼືນ້ຳສ້າງ)
  • ບໍ່ລົງຫຼິ້ນນ້ຳ ຫຼື ອາບ​ນ້ຳ​ບ່ອນ​ທີ່​ມີ​ສັດ​ລົງ.

 

ສິ່ງ​ທີ່​ສຳຄັນ​ທີ່​ສຸດ ​ເຮົາ​ຕ້ອງຫຼີກລ່ຽງການ​ຈັບ​ບາຍ​ກັບ​ສັດ​ປິກ​ທີ່​ເຮົາ​ລ້ຽງ ຫຼື ນົກ​ປ່າ. ທ່ານ ​ເອງ ​ແລະ ພີ່ນ້ອງ​ຄວນ​ຢູ່​ຫ່າງ​ໄກ​ຈາກ​​ສັດ​​​ປີກ ​ແລະ ສະ​​ຖານ​ທີ່ ທີ່​ເປິ​ເປື້ອນ ​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ອາ​ຈົມ,ນ້ຳມູກ,ນ້ຳລາຍ​ຂ​ອງ ສັດ​ປີກ.


ການປ້ອງກັນພະຍາດ H5N1 ໃນຝູງສັດປີກ


  • ຖ້າທ່ານພົບເຫັນສັດປິກເຫງົາຫຼືຕາຍ ໃຫ້ລາຍງານດ່ວນຕໍ່ສັດຕະວະແພດບ້ານ, ນາຍບ້ານ ຫຼື ສັດຕະວະແພດເມືອງທີ່ທ່ານອາໃສຢູ່.
  • ຖ້່າມີສັດປີກເຫົງາ, ໃຫ້ແຍກອອກຈາກຝູງໂດຍດ່ວນ.
  • ຖ້າທ່ານມີສັດປີກຕາຍໃຫ້ຂຸດຂຸມຝັງ,ໂຮ່ຍປູນຂ່າວໃສ່ພື້ນຂຸ່ມສາກ່ອນ,ຢ່າສຳພັດສັດເດັດຂາດ, ຕ້ອງໃສ່ຖົງຢ່າງໃສ່ມືກ່ອນສຳພັດ, ແລ້ວຖິ້ມສາກສັດລົງຂຸມ ແລ້ວໂຮ່ຍປູນຂ່າວໃສ່ຊາກສັດອີກຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ຖົ່ມຂຸມດັ່ງກ່າວ ແລ້ວລ້າງມືໃສ່ສະບູໃຫ້ສະອາດ
  • ແຍກສັດປີກທີ່ນຳມາຈາກບ່ອນອື່ນ ອອກຈາກສັດປີກເກົ່າ ຢ່າງໜ່ອຍ 2 ອາທິດ.
  • ທຳຄວາມສະອາດຄອກສັດປີກອາທິດລະເທື່ອ,ລ້າງສຸ່ມໄກ່ອາທິດ ລະຄັ້ງດ້ວຍແຟັບ ແລະ ນ້ຳແລ້ວນຳໄປຕາກແດດ.
  • ກ່ອນຈະນຳເອົາອາຈົມສັດເຮັດເປັນຝຸ່ນຄອກຕ້ອງປະສົມຝຸ່ນຕ່າງໆດັ່ງນີ້:ໃຊ້ໃຍໄມ້ແຫ້ງ,ເຟືອງ, ຫຍ້າ... ປະສົມກັບນ້ຳ. ປະສົມໃຫ້ເຂົ້າກັນດີແລ້ວປະໃວ້ 3 ອາທິດຈິງຈະໃຊ້ໄດ້.
  • ແຍກສັດປີກແຕ່ລະຊະນິດ,ໃຫ້ອອກຈາກກັນ.
  • ປືກສາຫາລືນຳສັດຕະວະແພດບ້ານ ຫຼື ເມືອງກ່ຽວກັບການສັກຢາກັນພະຍາດໃຫ້ສັດປີກ.
  • ທຸກຄັ້ງທີ່ຈັບສຳພັດສັດປີກຕ້ອງລ້າງມືໃສ່ສະບູໃຫ້ສະອາດທຸກຄັ້ງ.



ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກໃນຄົນ (ສາຍພັນ H5N1)

ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກໃນຄົນ ສາຍພັນ(H5N1), ສາຍເຫດເກີດຈາກເຊື້ອໄວຣັສຂອງໄຂ້ ຫວັດໃຫ່ຍຊະນິດ A, ຊື້ງຈັດຢູ່ໃນຕະກຸນ Orthomyxoviridae. ເຊື້ອນີ້ຢູ່ໄດ້ດົນໃນບ່ອນທີ່ມີ ອຸ່ ນະພູມຕ່ຳ ແລະ ຄວາມຊຸ່ມສູງ(30 ວັນ); ແລະ ໃນອຸ່ນະພູມລະຫວ່າງ: 25-32 ອົງສາ C, ຢູ່ໄດ້ ປະມານ 4 ມື້; ແລະ ຖ້າຢູ່ບ່ອນມີແສງແດດທີ່ມີອຸ່ນະພູມລະຫວ່າງ: 32-35 ອົງສາ C, ແມ່ນ ຢູ່ ໄດ້ບໍ່ເກີນເຄີ່ງຊົ່ວໂມງ.

I. ການຕິດເຊື້ອ H5N1 ໃນຄົນ:

ຄົນເຮົາ ຕິດເຊື້ອ H5N1 ໄດ້ ແນວໃດ?

ຄົນສາມາດຕິດເອົາເຊື້ອພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ H5N1,ຈາກການໄດ້ ສຳພັດຈັບບາຍໂດຍ ກົງ ກັບສັດປີກທີ່ເຈັບປ່ວຍ, ທີ່ເຫງົາ ຫຼື ທີ່ ຕາຍທີ່ຜິດທຳມະດາ; ແລະ ໂດຍທາງອ້ອມ, ຈາກການ ສຳພັດກັບສີ່ງທີ່ປົນເປື້ອນດ້ວຍເຊື້ອພະຍາດດັ່ງກ່າວ(ນ້ຳ,ເຄື່ອງໃຊ້, ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ); ຫຼື ໄດ້ກິນສັດ  ເຊັ່ນ: ເປັດ, ໄກ່, ທີ່ມີເຊື້ອ ແລະ ທີ່ປຸງແຕ່ງບໍ່ສຸກດີ ແລະ ຈາກ ສະພາບ ແວດລ້ອມ, ເຊັ່ນ ການ ຫາຍໃຈເອົາເຊື້ອພະຍາດ, ກໍພົບວ່າເກີດຂື້ນໄດ້.

ສ່ວນການຕິດເຊື້ອຈາກຄົນສູ່ຄົນ,ໃນປະຈຸບັນຍັງບໍ່ມີຂໍ້ມູນຢັ້ງຢືນຊັດເຈນ ແລະ ພົບໃນຈຳ ນວນທີ່ຕ່ຳຢູ່.

II.ໄລຍະ ບົ່ມເຊື້ອ:

ໄລຍະບົ່ມເຊື້ອຂອງເຊື້ອໄຂ້ຫວັດສັດປີກໃນຄົນ, ໂດຍສະເລັ່ຍ:  2-8 ມື້, ແລະ ບາງກໍລະນີອາດ ແກ່ຍາວ ເຖີງ 8 ຫາ 17ມື້

III. ສາລິລະວິທະຍາຂອງການເກີດເປັນພະຍາດ:

ເຊື້ອໄວຣັສໄຂ້ຫວັດສັດປີກພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍຂອງຄົນ, ແມ່ນໄປແຜ່ຂະຍາຍເຊື້ອຢູ່ໃນ ຈຸລັງຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ, ໂດຍສະເພາະຢູ່ຈຸລັງຢູ່ລະບົບຫາຍໃຈ. ເວລານັ້ນ, ກໍ່ໃຫ້ເກີດມີອາ ການອັກເສບ, ໄຄ່ບວມຢູ່ທີ່ປອດ, ເຮັດໃຫ້ມີອາການຫາຍໃຈຝືດ, ຫາຍໃຈຍາກເກີດຂື້ນ. ເຊື້ອ ດັ່ງກ່າວ, ຈາກຈຸດຢູ່ປອດ, ສາມາດແຜ່ກະຈາຍໄປຫາຈຸລັງອື່ນໃນທົ່ວຮ່າງກາຍໄດ້. ເຊື້ອໄວຣັສ ນີ້, ສາມາດພົບໄດ້ໃນເລືອດ, ໃນຂີ້ກະເທີ່ ແລະ ໃນອາຈົມ, ແລະ ສາມາດເປັນສາຍເຫດຂອງ ການເປັນອັກເສບຕັບ, ສາມາດໄປກະທົບໃສ່ອະໄວຍະວະອື່ນໆຂອງຮ່າງກາຍໄດ້.

IV. ອາການ ແລະ ອາການສະແດງ:

ໄຂ້ຫວັດສັດປີກ H5N1 ໃນ ຄົນ, ແມ່ນເປັນໄດ້ໃນທຸກກຸ່ມອາຍຸ: ໃນເດັກ, ໃນໄວໜຸ່ມ ແລະ ໃນ ຜູ້ໃຫ່ຍ, ທີ່ແຂງແຮງດີ.

ອາການຂອງໄຂ້ຫວັດສັດປີກ:

ເລີ້ມທຳອິດ, ແມ່ນຄ້າຍຄືເປັນໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍ, ຄືມີ: ອາການຢູ່ລະບົບຫາຍໃຈພາກສ່ວນເທີງ ກ່ອນ, ເຊັ່ນ:

  • ໄຂ້ສູງ (> 38  ໍ່C)
  • ໄອ, ຈາມ, ນ້ຳມູກ ໄຫຼ, ເຈັບຄໍ
  • ເຈັບຫົວ, ເຈັບປວດ ຕາມ ກ້າມຊີ້ນ
  • ອິດເມື່ອຍ, ອ່ອນເພັຍ

3-5 ມື້ຕໍ່ມາ, ຄົນເຈັບຈະມີອາການຫາຍໃຈຝືດ/ຫາຍໃຈຍາກ, ຫາຍໃຈໄວ, ຫຼື ມີອາການຈ່ອງ ດືງຂອງຜົ້ງເອິກ, ຟັງປອດ: ອາດໄດ້ຍິນສຽງ Rale(Crackling sound); ສະແດງເຖີງວ່າຄົນ ເຈັບເປັນອັກເສບປອດຮ້າຍແຮງ, ແລະມີທ່າກ້າວໄປເຖີງການມີພາວະຊຸດໂຊມຂອງ ລະບົບຫາຍ ໃຈ (ARDS), ໂດຍສະເພາະໃນເດັກ ແລະ ຜູ້ສູງອາຍຸ.

ອາການອື່ນໆ: ທີ່ອາດສາມາດພົບໄດ້, ຄື: ເຈັບທ້ອງ, ຖອກທ້ອງ, ຮາກ;

ຊື້ງ, ບາງກໍລະນີແມ່ນຈະມາດ້ວຍການເປັນຖອກທ້ອງມາກ່ອນ, ກ່ອນຈະມີອາການທາງລະບົບ ຫາຍໃຈ; ແລະ ກໍມີກໍລະນີ ທີ່ມາດ້ວຍ ອາການທາງລະບົບປະສາດ, ເຊັ່ນ ມີ ອາການ: ຊືມ, ຊັກ, ບໍ່ຮູ້ສະຕິ. ( ອາດພົບມີພາວະໄຂ່ຫຼັງຊຸດໂຊມ, ຫົວໃຈຊຸດໂຊມ, ຕັບຊຸດໂຊມ, ແລະ ພົບ:

Reye's syndrome, Sepsis syndrome, ໄດ້.

( ອັດຕາການເສັຍຊີວິດຈາກ ການເປັນພະຍາດນີ້ແມ່ນສູງ, ຫຼາຍກ່ວາ 50%).

( ໝາຍເຫດ: ມີອາການທາງຄລີນິກທີ່ຜິດທຳມະດາ(Unusual Presentations):

( ການເປັນໄຂ້ຫວັດສັດປີກໃນຄົນອາດມີການປ່ຽນແປງຈາກທີ່ມີອາການໃນຜ່ານມາ, ຊື້ງ ຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ຕໍ່ໄປ.

( ອາການທາງຄລີນິກທີ່ຜິດທຳມະດາ:ບໍ່ມີອາການສະແດງອອກທາງລະບົບບຫາຍໃຈ ມີ ການຖ່າຍເປັນນ້ຳຮ້າຍແຮງ ເສັຍສະຕິ.






         ເບີໂທສຸກເສີນ ໄຂ້ຫວັດສັດປີກ




               ໂປສ໌ເຕີ ແລະ ແຜ່ນພັບຕ່າງໆ








            ວີດີໂອຄຼິບ ຕ່າງໆ






            ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກແມ່ນຫຍັງ ?





            ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກເກີດຂື້ນມາດົນປານໃດແລ້ວ ?



            ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ເກີດມາຈາກໃສ ?





            ຄວາມອັນຕະລາຍຂອງ ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ




            ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ສາມາດຕິດຕໍ່ໃສ່ຄົນໄດ້ບໍ່ ?




            ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ສາມາດຕິດຕໍ່ໃສ່ຄົນໄດ້ແນວໃດ ?




            ອາການຂອງຄົນຕິດເຊື້ອ ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ



            ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ແຕກຕ່າງຈາກ ພະຍາດລະດູການໄດ້ແນວໃດ ?



            
ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ຕິດຕໍ່ຈາກສັດປີກຫາສັດປີກໄດ້ແນວໃດ?




           
ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ແຕກຕ່າງຈາກພະຍາດ ອະຫິວາສັດປີກ (ນິວຄາເຊີນ) ໄດ້ແນວໃດ?



           
ທ່ານສາມາດປ້ອງກັນສັດປີກຂອງທ່ານ ບໍ່ໃຫ້ຕິດເຊື້ອພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ໄດ້ແນວໃດ? (ດ້ວຍການແຍກ/ຂັງສັດປີກ)



           
ທ່ານສາມາດປ້ອງກັນສັດປີກ ບໍ່ໃຫ້ຕິດເຊື້ອພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ໄດ້ແນວໃດ? (ການຮັກສາຄວາມສະອາດ)