Ρωμιοσύνη‎ > ‎14ος αι‎ > ‎

1305

Με την καθοριστική συμβολή της Καταλανικής Εταιρείας, ρωμέικο φοσσάτο νικά οθωμανικό ασκέρι (ασκάρ στρατός στα φαρσί ή περσικά, εξ αυτής της ρίζας και το επώνυμο Λάσκαρης) στην μάχη του Αύλακος. 

Εν τούτοις, ύστερα από μήνες άκαρπων διαβουλεύσεων και λυκοφιλίας,
Αλανοί πολεμιστές (πρόγονοι των Οσσετών), όντας εμπαθείς με τους αλμογαβαρους, όσο και πιστοί στην Ρωμανία και την δυναστεία των Παλαιολόγων, φονεύουν τον ικανό, όσο και διπλωματικό, ηγέτη της Καταλανικής Εταιρίας, τον Γερμανο-Σικελιώτη Ρογήρο ντε Φλορ, και την συνοδεία του, σε ανάκτορο του συναυτοκράτορα Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγου, στην Αδριανούπολη. Με αυτήν την αφορμή, οι αλμογάβαροι αλήτες της Εταιρίας στασιάζουν στην Καλλίπολη, και με αρχηγό τον Δεντέντζα, λεηλατούν την ευρωπαϊκή Ρωμανία, από την Θράκη μέχρι την Κεντρική Ελλάδα (1305-11). Ιστορικό ανάλογο των γεγονότων αυτών αποτελεί η "Κάθοδος των Μυρίων", δηλαδή η επιστροφή στον Ελληνικό Κόσμο των μισθοφόρων του Ξενοφώντα, ύστερα από τον θάνατο του Πέρση εργοδότη τους, Κύρου του Νεώτερου, και την δολοφονία των αρχηγών τους, γύρω στο 400 π.Χ. 

Στη συνέχεια, όμως, οι Καταλανοί θα τσακίσουν τους Φράγκους της Ρωμανίας, με την προστασία του ανερχόμενου ρηγάτου της Αραγόνας, και θα ηγεμονεύσουν στην κεντρική Ελλάδα, με επίκεντρο το δουκάτο των Αθηνών, το οποίο και θα εξουσιάσουν έως το 1387.

https://sites.google.com/site/evdaemonia/almanac-statistics/hellenic_meander_2.gif

Ύστερα από την έκλειψη του βασιλικού οίκου Αρπάντ, και μια σύντομη επικράτηση του βοημικού οίκου των Πρεμυσλιδών, ο θρόνος της Ουγγαρίας περνάει στην κυριότητα του δούκα της Βαυαρίας, Όθωνα (Γ΄) των Βίττελσμπαχ, μερικής ελληνικής καταγωγής, αλλά και μακρινό πρόγονο του βασιλιά της Ελλάδος, Όθωνα. Όμως και η κυριαρχία των Βίττελσμαχ στην κραταιά Ουγγαρία, θ'αποδειχτεί βραχύβια.

https://sites.google.com/site/evdaemonia/almanac-statistics/hellenic_meander_2.gif

Ύστερα από κάμποσα χρόνια έντονου ανταγωνισμού με την Αγία Έδρα για θέματα εξουσίας και επιρροής, ο ασυνείδητος ρήγας της Γαλλίας, Φίλιππος Δ΄ ο Ωραίος, επιβάλλει φέτος έναν πάπα της αρεσκείας του, τον αρχιεπίσκοπο του Μπορντώ, ως Κλήμη Ε΄ (1305-14), που θα παραμείνει στο Πουατιέ και την Λυών, όπου θα εγκαθιδρύσει την δική του Αγία Έδρα, διχάζοντας την δυτική Χριστιανοσύνη. Λίγο αργότερα, θέλοντας ν'αποδεσμευτεί από τις λησταρχικές τακτικές του ρήγα της Γαλλίας, ο εξίσου πανούργος Κλήμης Ε΄, το 1309 θα εγκατασταθεί στην περιοχή του
Carpentràs και της Αβινιόν, παπική κτήση από την εποχή της γενοκτονίας των νοτιο-Γάλλων, στην Προβηγκία, η οποία ακόμα ανήκει στον Ανδεγαυικό οίκο. Ο τελευταίος πάπας της Αβινιόν, ο Γρηγόριος ΙA΄, θα επιστρέψει απρόθυμα στην παρακμασμένη και οχλοκρατούμενη Ρώμη μόλις το 1377.

Όμως η κρίση θα συνεχιστεί δριμύτερη, με πάπες σε Αβινιόν, Ρώμη αλλά και Πίζα, όπου σύνοδος κληρικών θα εκλέξει 3ο πάπα, τον Έλληνα (και Κρητικό) Πέτρο Φιλάργη, ως Αλέξανδρο Ε΄ (1409-10). Όμως τον σεβάσμιο Αλέξανδρο Ε΄ θα διαδεχτεί ο Ιωάννης ΚΓ΄, ο οποίος έχοντας συσσωρεύσει κατηγορίες για πειρατεία, φόνο, βιασμό, σοδομισμό και αιμομιξία, θα καθαιρεθεί από σύνοδο
που θα οργανώσει ο ιμπεράτωρ των Γερμανών & ρήγας της Ουγγαρίας, ο Τσέχο-Γερμανός Σιγισμούνδος των Λούξενμπουργκ (1410-37). Τελικά, μέσω αυτής της συνόδου στην Κωνσταντία (1414-18) που θα οργανώσει ο φιλότιμος αυτοκράτωρ Σιγισμούνδος, θ’αποκατασταθεί η τάξη και θα διασφαλιστεί το κύρος της Εκκλησίας το 1417, αν και κατά την διάρκεια της συνόδου θα κατακριθεί η αναγκαιότητα ύπαρξης της παπικής εξουσίας, ενώ θ’αμφισβητηθεί και η αναγκαιότητα του Σχίσματος με την αδελφή Εκκλησία της Ανατολής. Άλλωστε οι πάπες λογίζονται πλέον (15ος αι) σχεδόν ως κοσμικοί άρχοντες, κάτι περισσότερο από εύποροι πρίγκηπες, που τουλάχιστον προωθούν την καλλιτεχνική Αναγέννηση. 


http://1.bp.blogspot.com/-AAmmmKJgqYc/TmCREkJYihI/AAAAAAAAFgA/HNrnrJWgWM4/s1600/templari107.jpg







Πάντως, ο Φίλιππος Δ΄ των Φράγκων, θα εκμεταλλευτεί την παπική αυθεντία για να προωθήσει τα δικά του άνομα συμφέροντα, όπως π.χ η καταλήστευση και απέλαση Λομβαρδών (Ιταλοί) και Εβραίων επιχειρηματιών από την Γαλλία. Αποκορύφωμα του θράσους του, εντούτοις, αποτελεί η σύλληψη (Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307), οι δίκες -μετά φρικτών βασανιστηρίων, και πολλών ενστάσεων από όσους δεν συμμετείχαν στην ανίερη αυτή συνωμοσία- που οδήγησαν σε ομαδικές εκτελέσεις των Ναϊτών Ιπποτών και στην πολυπόθητη καταλήστευση του πάμπλουτου Τάγματός τους κατά το διάστημα 1307-14, σε εγκληματική σύμπραξη με τον πάπα Κλήμη Ε΄. Το γεγονός ότι και οι δύο δράστες πέθαναν κατά το ίδιο έτος που έγινε ο βασανισμός και η εκτέλεση στην πυρά του μεγάλου μαγίστρου των Ναϊτών Ιπποτών, Ζακ ντε Μολαί, αποδόθηκε σε κατάρα που φέρεται ότι τους έδωσε ο μάγιστρος, να παρουσιαστούν μαζί του μπροστά από τον θρόνο του Δημιουργού, για να λογοδοτήσουν για τα ανομήματά τους. 






Αφορμή για την καταστροφή του Τάγματος του Ναού, αποτέλεσε η αποκάλυψη ότι τα υψηλότερα μέλη του Τάγματος είχαν απορρίψει το δόγμα της ύπαρξης θεϊκής φύσης για τον Ιησού Χριστό, ενδεχομένως υπό την επιρροή των Μανιχαίων της Οκκιτανίας. Εκτός από τον βασιλιά της Γαλλίας και τον πάπα της Αβινιόν, η υπέρογκη περιουσία του Τάγματος των Ναϊτών θα μοιραστεί και σε άλλα βαλάντια: Επισήμως απρόθυμα, θα λάβουν και ο ρήγας της Αγγλίας (γαμπρός του ρήγα της Γαλλίας), οι ρηγάδες της Πορτογαλίας, της Καστίγιας (Καστίλη), της Αραγώνος, και της Μαγιόρκας. Για ξεκάρφωμα, η περιουσία που βρίσκεται εκτός των επικρατειών των άνωθι ηγεμόνων, αποδίδεται στο Τάγμα του Αγίου Ιωάννου, των Χοσπιταλιέρων.

https://sites.google.com/site/evdaemonia/almanac-statistics/hellenic_meander_2.gif

Η δύναμη των Φράγκων ρηγάδων και η επιρροή τους στην Ιταλία θ’αναχαιτιστεί αρχικά μέσω της επεκτατικότητας των ρηγάδων της Αγγλίας κατά τον Εκατονταετή Πόλεμο (1337-1453) και αργότερα μέσω της δημιουργίας της πανίσχυρης Ισπανίας από την συγχώνευση της Αραγώνος με την Λεών & Καστίλη (το 1492, ως Εσπάνια, ήτοι Ισπανία). Κατά την σύντομη, αλλά εκρηκτική, κυριαρχία του ισπανικού οίκου Βοργία στην Αγία Έδρα, οι πάπες ερωτοτροπούσαν με τους ρηγάδες της Φραγκίας και της Αραγώνος, ώστε να καταφέρουν να επιβληθούν επί των παρατάξεων της Ρώμης, και των πόλεων-κρατών της Ιταλίας γενικότερα. Συνέπεια των πράξεων τους ήταν η ερήμωση της Ιταλίας από τις βασιλικές καταδρομές και τις αέναες εμφύλιες συρράξεις. Αυτό είναι το κατηφές τοπίο που περιγράφεται στον “Ηγεμόνα” του Νικολό Μακιαβέλι.

Τότε ένας πάπας, εχθρός και διάδοχος του τελευταίου Βοργία, αλλά και μαικήνας της Αναγέννησης, ο Ιούλιος Β΄
(1503-13), έχοντας επωφεληθεί από την ατζέντα ισχυροποίησης των αδίστακτων προκατόχων του, συγκροτεί Ιερά Συμμαχία πρώτα εναντίον της Βενετίας (1509), επιθυμώντας να σπάσει την αλαζονία της και την επεκτατικότητά της στην βόρειο Ιταλία. Όμως σύντομα θ'αλλάξει πολιτική συνάπτοντας Ιερά Συμμαχία εναντίον της Γαλλίας (1510). Συνασπίζοντας την Ελβετία, την Βενετία, την Ισπανία, το ρηγάτο των Δυο Σικελιών, την Αγγλία και τον Αψβούργο αυτοκράτορα των Γερμανών, αντιμετωπίζει τις πάγιες βλέψεις του φιλόδοξου Φράγκου ρήγα Λουδοβίκου ΙΒ΄ των Βαλουά επί της Ιταλίας. Επίσημα η Συμμαχία θα διαλυθεί με τον θάνατο του πάπα Ιουλίου Β΄. Όμως λίγο πολύ τα ίδια κράτη θα συνεχίσουν τους Ιταλικούς Πολέμους (1494-1559) εναντίον των Φράγκων βασιλέων. Πάντως οι διάφορες εμπλεκόμενες δυνάμεις, και ειδικά οι Bενετοί, θα αποστατούν από παράταξη σε παράταξη κατά περίσταση. Αν εξαιρεθούν κάποιες προστριβές μεταξύ των συμμάχων, όπως η αιματηρή κατάληψη της Ρώμης από τα γερμανο-ισπανικά στρατεύματα του Αψβούργου αυτοκράτορα Καρόλου Κοΐντου το 1527, επωφελούμενου από εμφύλιες συρράξεις στην Αγία Έδρα (ο οίκος Κολόνα εναντίον των Ορσίνι και των Μεδίκων), όταν ο ευσεβής, αλλά αυτοδίκαιος, Κάρολος θα επιχειρήσει ν’απαλλάξει από τα καθήκοντά του τον εριστικό πάπα Κλήμη Ζ΄, γενικά οι φιλοδοξίες των κατά καιρούς βασιλέων της Φραγκίας θα συνασπίζουν τους υπολοίπους εναντίον τους, περιθωριοποιώντας την χώρα, τόσο ώστε ο αδιάντροπος Φραγκίσκος των Βαλουά-Αγκουλέμ των Φράγκων (François au Grand Nez, ήτοι Φρανσουά ο Μεγαλομύτης) κάποια στιγμή θ’αναγκαστεί να συμμαχήσει με τον Σουλεϊμάν Β΄ Κανουνί των Οθωμανών, για ν’αντιμετωπίσει τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές δυνάμεις. 

Τελικά η παράδοξη αυτή συμμαχία που σχεδιάστηκε από τον Έλληνα πασά Παργαλί Ιμπραήμ, θα πετύχει και θ’αντέξει στον χρόνο, με την σύναψη των Διομολογήσεων ανάμεσα στην Γαλλία και την Τουρκία (1535), ενώ αντίθετα η υπόλοιπη, δήθεν ενωμένη Ευρώπη θ’αλληλοφαγωθεί επί τη ευκαιρία του Σχίσματος της Μεταρρύθμισης που θα συγκλονίσει την ήπειρο (1517-1648). Ενώ έως τότε εκκρεμούσε το ζήτημα του πως θα εκλέγεται και σε ποιον θα λογοδοτεί ο εκάστοτε πάπας, οι Μεταρρυθμιστές ή Προτεστάντες δεν θα ικανοποιούνται πλέον από τέτοιες απλοϊκές ανησυχίες, αξιώνοντας την κατάργηση του ίδιου του θεσμού του πάπα, ενδεχομένως και ολόκληρης της επισκοπικής ιεραρχίας. Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η Ρώμη εξακολουθεί να μαστίζεται από την αέναη αντιμαχία των οίκων Κολόνα και Ορσίνι, που λυμαίνονται μαφιόζικα την Καμπανία, το Λάτιο και τα οφίκια της Αγίας Έδρας, περιλαμβανομένου και του αξιώματος του "πατριάρχου της Δύσεως και Πάπα".

https://sites.google.com/site/evdaemonia/almanac-statistics/hellenic_meander_2.gif

Σταθμός στην διαμάχη μεταξύ των Καθολικών και των Μεταρρυθμιστών ή Διαμαρτυρόμενων, αποτελεί η Νύκτα του Αγ. Βαρθολομαίου (1572), όταν με την συγκατάθεση του ρήγα των Φράγκων θα πραγματοποιηθούν οργανωμένες σφαγές Φράγκων Διαμαρτυρομένων σε ολόκληρη την Γαλλία 
(Οι Γάλλοι Διαμαρτυρόμενοι ήταν επίσης γνωστοί ως Ουγενότοι. Ουγενότοι (Huguenots & Croquants) πρόσφυγες στην ολλανδική αποικία των Νέων Κάτω Χωρών, δηλαδή στην μεταγενέστερη αγγλική κτήση της Νέας Υόρκης, ενδεχομένως μετέδωσαν την νοτιο-γαλλική κατάφαση "ΟΚ" στην αμερικανικη αγγλική διάλεκτο!).

Αποκορύφωμα όμως της γενικευμένης πανευρωπαϊκής θρησκευτικής διαμάχης αποτελεί ο αποκτηνωτικός Τριακονταετής Πόλεμος (1618-48), το αποτέλεσμα του οποίου θα κριθεί από μία ακόμα προδοτική ενέργεια ρήγα της Φραγκίας. Συγκεκριμένα, ο στρατός της Καθολικής Γαλλίας θα στηρίξει τις δυνάμεις των Διαμαρτυρόμενων, εναντίον των ομοδόξων του Καθολικού συνασπισμού. Την μακιαβελική αυτή τακτική θα εμπνευστεί και θα υλοποιήσει ο καρδινάλιος Ρισελιέ, ο οποίος όμως δεν θα διστάσει να τσακίσει τους τελευταίους
Διαμαρτυρόμενους εντός της Γαλλίας.

https://sites.google.com/site/evdaemonia/almanac-statistics/hellenic_meander_2.gif

Πάντως, λίγα χρόνια αργότερα, η Γαλλία θα στηρίξει την Βενετία εναντίον των Τούρκων, κεκαλυμμένα έστω, υπό την παντιέρα της Αγίας Έδρας, κατά την πολιορκία του Χάντακα (1648-69, η διαρκέστερη πολιορκία όλων των εποχών). Θ'αποδειχτεί ελεημοσύνη χωρίς αποτέλεσμα όμως, αφού ύστερα από επιπόλαιες τακτικές, που οδηγούν σε ήττες, με αποκορύφωμα κατά την διάρκεια του θέρους του 1669, οι Φράγκοι αποφασίζουν να παραιτηθούν οριστικά από την τελευταία αυτή "σταυροφορία" τους. Όμως, αυτή η άκαιρη φυγομαχία τους, ύστερα από μέτρια συντριβή φραγκικού σώματος 6.000 πολεμιστών, μεταξύ των οποίων και μουσκετοφόροι (musketeers, επίλεκτη μονάδα, μέλη της οποίας δρουν και ως σωματοφύλακες του βασιλέως Λουδοβίκου ΙΔ') υπό την διοίκηση του δούκα Μποφόρ, ξαδέλφου του Λουδοβίκου του ΙΔ΄, από αντίστοιχο ασκέρι γενίτσαρων, θα οδηγήσει επιπλέον στην πλήρη απαγκίστρωση όλων των συμμαχικών στρατών από την Κρήτη (Αγία Έδρα, Τάγμα Αγίου Χοσπιταλιέρων, Γερμανία). Μόνο τότε ο γενικός προβλεπτής Φραγκίσκος Μοροζίνης και οι Βενετσιάνοι μαχητές του θ’αναγκαστούν να παραδώσουν το κουφάρι της έδρας τους στην Μεγαλόνησο, και ν'αποχωρήσουν άδοξα προς τα Επτάνησα, μαζί με το σύνολο των αμάχων επιζώντων του Χάντακα.



13ος αι

        1304

        1306

14ος αι

πίσω στην αρχική σελίδα