Ρωμιοσύνη‎ > ‎13ος αι‎ > ‎

1254

Πεθαίνει ο Γερμανός ιμπεράτωρ Κόνραντ (Κορράδος) Δ΄ , ο τελευταίος από τον οίκο των Χοενστάουφεν Με  παπικές ενέργειες και μηχανορραφίες, η Γερμανία (επίσης Νιμιτζία ή Νεμιτζία, και Αλαμανία ή Αλεμανία) θα παραμείνει ακέφαλη, επί 19 έτη, μέχρι να εκλεγεί ο επόμενος κανονικός αυτοκράτωρ (1273, Ρουδόλφος των Αψβούργων). Πάντως, ανάμεσα στους διεκδικητές του θρόνου στο μεσοδιάστημα αυτό, θα είναι και ο Αλφόνσος Ι΄ ο Σοφός, ρήγας της Λεόν & Καστίγιας, εγγονός της Ειρήνης Αγγελίνας και επιφανής προστάτης των Επιστημών και των Γραμμάτων στην Ισπανία. 

Εκμεταλλευόμενος Σχολή μεταφραστών, ιδρυθείσα από τον αρχιεπίσκοπο Ραϊμόνδο κατά τον 12ο αι, αλλά και την πνευματική ακτινοβολία του ισλαμικού στοιχείου της περιοχής, ο ρήγας της Καστίγιας (Καστίλη), Αλφόνσος Ι΄, θ’αναγάγει την αυλή του στο Τολέδο, σε πολιτιστικό χωνευτήρι, όπου Χριστιανοί λόγιοι & Εβραίοι σοφοί θα μεταφράσουν την ελληνο-λατινική γραμματεία από την αραβική, στην καστιλιάνικη (= ισπανική), εμπεδώνοντας έτσι την υπεροχή της λαλιάς αυτής επί των υπολοίπων γλωσσών της Ισπανικής ή Ιβηρικής Χερσονήσου: αραβικά, μαυριτανικά, βασκικά, καταλανικά, αραγoνικά, αστουρο- λεονικά, και γαλικικά- πορτογαλικά. Οπότε, η Δυτική Ευρώπη θα βασίζεται πλέον στο Τολέδο για έργα αρχαίων Ελλήνων διανοητών, μέχρι την απευθείας προσέγγιση των Ελλήνων λογίων της Ρωμανίας, ύστερα από τις συνόδους της Βασιλείας & της Φερράρας-Φλωρεντίας (15ος αι).

Εν καιρώ, η καστιγιάνικη λαλιά θα καταστεί η επίσημη γλώσσα του ηνωμένου βασιλείου της Εσπάνιας (Ισπανία), που θα προκύψει από την βαθμιαία συγχώνευση του ρηγάτου της Αραγώνος με το ρηγάτο Λεών & Καστίλη, που θα ξεκινήσει μέσω του γάμου του Φερδινάνδου Β΄ της Αραγώνος με την Ισαβέλλα, ρήγισσα της Λεόν & Καστίγιας, στα τέλη του 15ου αι, διαδικασία που θα ενταθεί ύστερα από την κατάκτηση του ισλαμικού καταλοίπου στην Γρανάδα και την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου (η Αμερική, από το Γενοβέζο θαλασσινό Χριστόφορο Κολόμβο), και τα δύο γεγονότα του 1492. Την χρονιά αυτή εκδίδεται και η πρώτη Γραμματική της καστιγιάνικης γλώσσας (ισπανική), με προτροπή της ρήγισσας Ισαβέλας.

https://picasaweb.google.com/104261354234842131607/162014#6014081966854903458




H Ανάκτηση (= Reconquista,  790-1492)

της Ισπανίας (= Ιβηρική Χερσόνησος)

από την Χριστιανοσύνη

(Βάσκοι, Γαλίκιοι-Πορτογάλοι, Καστιγιάνοι-Αραγωνέζοι, Καταλανοί)













Ο νόθος γιος του Γερμανού αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄ με την Μπιάνκα Λάνσια, αλλά και κουνιάδος του Ρωμιού βασιλιά αυτοκράτορα Ιωάννη Γ΄ Δούκα Βατάτζη, ο Μανφρέδος της Βενόσα, αναλαμβάνει την διοίκηση του ρηγάτου της Σικελίας, ως επιμελητής του ανήλικου γιου του εκλιπόντος ιμπεράτορα Κορράδου Δ΄, του Κορραδίνου, ρήγα της ΣικελίαςΠάντως, η Γερμανική Αυτοκρατορία παρακμάζει ραγδαία, και θα παραμείνει διαιρεμένη και αποδυναμωμένη μέχρι την διάλυση της από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη (1806), λόγω της παπικής πολιτικής αυτών των χρόνων.

Όμως, φέτος πεθαίνει και ο Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης (1222-54). Γνωστός στον λαό του και ως [ο τρίτος] Καλογιάννης, υπήρξε άνθρωπος εξαιρετικός, και άξιος κυβερνήτης. Παρόλο που ήταν επιληπτικός, κατά την διάρκεια της διακυβέρνησής του φρόντιζε ανελλιπώς για: 

i. Ειρήνη: Επέκτεινε και οχύρωσε τα άκρα (= σύνορα) της Αυτοκρατορίας, όπου εγκατέστησε πολεμιστές, ακόμα και κουμάνικης εθνικότητας, παραχωρώντας σε αυτούς, ιδιόκτητους κλήρους γης, όπως γίνονταν κάποτε με τους ακρίτες των θεμάτων. Προσεταιρίζεται 5000 μάχιμους Κουμάνους με τις οικογένειές τους (δηλαδή 20000 άτομα). Εν τέλει, οι Κουμάνοι θα εγκατασταθούν και στα νησιά Θάσο, Λήμνο και Λέσβο, θωρακίζοντας την άμυνα του Βορειοανατολικού Αιγαίου, ενώ ακόμη και ο στρατός που θα ελευθερώσει την Κ/πολη από τους Φράγκους το 1261, θα αποτελείται κυρίως από αυτούς! Ετσι, ο Καλογιάννης τιμάται και μετά θάνατον, ως ο αόρατος υπερασπιστής της Ρωμανίας, ένας σκοτεινός υπερήρωας, ο αυθεντικός Μαρμαρωμένος Βασιλιάς.

ii. Πρόνοια: Επίσης, ο Βατάτζης γίνεται γνωστός και ως Ελεήμων, ανακηρύσσεται και Άγιος για την αγαθοεργό βασιλεία του. Ανήγειρε νοσοκομεία, γηροκομεία, ναούς. Φρόντιζε για τους απόρους. 

iii. Ευημερία: Στην εποχή του Καλογιάννη, τα αυτοκρατορικά κτήματα αποτελούν πρότυπα Γεωργίας, Αμπελοκομίας και Κτηνοτροφίας (πρώιμες "ΔΕΚΟ", που εξασφάλιζαν ένα χαρτζιλίκι για το αυτοκρατορικό ταμείο, ώστε να μην βασίζεται αποκλειστικά στην απομύζηση των πολιτών). Σε μια προσπάθεια να τονωθεί η Οικονομία, απαγόρευσε την εισαγωγή διαφόρων ειδών πολυτελείας, ενώ δεν θα σταματήσει ποτέ να φροντίζει για την ευημερία των πολιτών, περιλαμβανομένων και αυτών που ανήκουν σε κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Επιπλέον πρόσφερε φορολογικές ελαφρύνσεις στους ελεύθερους αγρότες.

~~~      ~~~      ~~~      ~~~

CVRRE MECVM NVNC, MILES MORTVVS MARMOREVS


λάβαρο συμφιλίωσης, 

που σύντομα καθίσταται μία από τις cημαίες της Ρωμανίας 

προς το τέλος της βασιλείας του Καλογιάννη Γ' (Ιωάννης Γ' Δούκας Βατάτζης), 

κατόπιν ελληνο-γερμανικής προσέγγισης


~~~      ~~~      ~~~      ~~~


Παρεμπιπτόντως, ασφαλής ένδειξη για την ηθική υποβάθμιση του Ελληνισμού
αποτελούν οι διολισθήσεις στην έννοια των εξής τριών λέξεων, κατά το πέρασμα των αιώνων:

i. Καλός: από Εύμορφοςμεταλλάχτηκε σε ΆξιοςΕνάρετοςΕυνοϊκόςΙκανόςΙκανοποιητικόςΚατάλληλοςΠρόσφοροςΤίμιοςΧρηστόςΩφέλιμος

ii. Αγαθός: από Γενναίος (εξού και το αρχαίο "καλός καγαθός" = εύμορφος και γενναίοςέγινε ΕνάρετοςΕυήθηςΚαλόςΧρηστόςΆγιος, κατάντησε Αφελής,ΕυκολόπιστοςΒλάκαςΚουτόςΧαζός

iii. Avrevs --> Ωραίος: από Χρυσός, ήτοι Πλούσιος ή και Ξανθός, μεταλλάχτηκε σε Εύμορφος, ήτοι Όμορφος, ήδη από την Ύστερη Αρχαιότητα, αφού ο ποντιακός κλάδος της ελληνικής γλώσσας, διαμορφωμένος απευθείας από την αρχαία ιωνική διάλεκτο, διατήρησε το "χρυσός" με την έννοια του όμορφου μέχρι και σήμερα: 

Σόνια μ, μη τυραννιέσαι
και μ'έης βαρύν καρδίαν.
Θ'αλλάεις το χρυσόν (= όμορφο) όνομά σ'
και τούρκικον θα βάλεις.
Θα παιρτς άντραν ολόχρυσον (= ολόμορφον),
χριστιανού παιδίν εν.
Σα φανερά Μαχμούτ αγάς,
και σα κρυφά Νικόλας.
Σο μαναστήρ (= Στο μοναστήρι) μεσονυχτί
θα πάτε στεφανούζ'νε! 

βεβαιώνει για τις πεποιθήσεις του υποψηφίου γαμπρού την θυγατέρα της, 
η Πόντια μάνα σε τραβώδι (τραγούδι)από την εποχή της Τουρκοκρατίας..

~~~      ~~~      ~~~      ~~~

Η καλή φήμη του Γ' Καλογιάννη έμεινε για πολλά χρόνια ανεξίτηλη στην μνήμη των υπηκόων του, καθιστώντας τον, τον αρχικό -και αυθεντικό- "Μαρμαρωμένο Βασιλιά". Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί ότι ενδέχεται το λείψανό του να βρέθηκε "μαρμαρωμένο" κατά την εκταφή του, λόγω εκτεταμένης φαρμακοθεραπείας κατά την διάρκεια της ζωής του, για την αντιμετώπιση της επιληψίας.


Βασιλεύς αυτοκράτωρ Ρωμαίων γίνεται τώρα ο γιος του Ιωάννη Γ΄ και της πρώτης του συζύγου, της Ειρήνης Λασκαρίνας. Είναι ο Θεόδωρος Β΄ Δούκας Λάσκαρης, ένας καλλιεργημένος, ικανός κυβερνήτης, που όμως εχθρεύονται οι Δυνατοί. Σύντομα, ένας εκπρόσωπός τους, ο Αλέξιος Μελισσηνός, ο Στρατηγόπουλος, συνωμοτεί εναντίον του, ανεπιτυχώς.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Αλλά και η Λαντζαύρα (Μακριά Αυλή, η Βουλγαρία του οίκου Ασάν)επιβουλεύεται ξανά την κυριαρχία στην ευρωπαϊκή Ρωμανία. Συγκεκριμένα ο τσάρος αυτοκράτωρ, Μιχαήλ Β΄Ασάν (1246-57), ενθαρρυμένος από την ανάληψη της πορφύρας από τον φαινομενικώς άπειρο Θεόδωρο Β΄, εισβάλλει στην Ρωμανία, όμως θ’αποκρουστεί. 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ο βασιλεύς αυτοκράτωρ Ρωμαίων της Ανατολής ( = Πόντος), Μανουήλ Α' Μεγαλο- Κομνηνός, ανακαταλαμβάνει την Σινώπη, το καμάρι των Σελτζούκων στην Μαύρη Θάλασσα. 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ο ρήγας της Ουγγαρίας, Μπέλα Δ΄ των Αρπάντ, επιχειρεί ν’αποκαταστήσει την δύναμη της χώρας του, στην κατάσταση που ήταν πριν από την εισβολή των Μογγόλων, προσέχοντας όμως παράλληλα να μην καταρρεύσει το εξουθενωμένο του κράτος, κάτω από το ίδιο του το βάρος. Στην προσπάθειά του αυτήν, παραχωρεί καθεστώς αυτονομίας σε μεγάλες περιοχές της επικράτειάς του που δεν κατοικούνται από Μαγυάρους. Έτσι οργανώνονται πλείστες αυτόνομες ηγεμονίες, "βανάτα":
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3d/Hungary_13th_cent.png

    • Βοσνία, 
    • Κουκσο, 
    • Κροατία, 
    • Μάτσζβα, 
    • Μπαρανξ, 
    • Οζόρα
    • Σαξ, 
    • Σίρμιο, 
    • Σλαβονία, 
    • Σοβάνα (Σο)
    • Τρανσυλβανία,
    • Τρανσδανουβία. 
το ρηγάτο της Ουγγαρίας



Παραδείγματος χάριν, ο ρηξ Μπέλος Δ' εκχωρεί την Μάτσζβα στον Ρώσο εμιγκρέ Ροστισλαύο Μιχαήλοβιτς, επιφανές εξόριστο μέλος του οίκου Ρούρικ. Η χώρα Μάτσζβα που εκτείνεται ανάμεσα στους ποταμούς Δούναβη, Δρίνα, Μοράβα και Δυτικό Μοράβα, είναι βασικά η κεντρική Σερβία, ενώ περιλαμβάνει και το Βελιγράδι. Η περιοχή θα κυβερνηθεί από τον ρωσικό οίκο, με σεβασμό προς τα ουγγρικά συμφέροντα, μέχρι το 1272

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

O εγγονός του Φιλίππου της Σουαβίας και της Ειρήνης Αγγελίνας, Οττοκαρ (Οδόακρος) B΄ ο Μέγας (1253-78), του τσεχικού οίκου των Πρεμυσλιδών, ρήγας της Βοημίας, συμμετέχει σε σταυροφορικές επιχειρήσεις εναντίον των απίστων της Πρωσίας και της Λιθουανίας, ενέργεια που θα του χαρίσει δόξα, δύναμη και πλούτο.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Η Z΄ σταυροφορία, του Λουδοβίκου Θ΄ του Αγίου, ρήγα της Φραγκίας (roi de France), καταλήγει σε οικτρή αποτυχία, παρά τον υψηλό αρχικό στόχο, δηλαδή την υποταγή της Αιγύπτου και την ανακατάληψη των Αγίων Τόπων. Άσχετα από τις παρεκτροπές και την αστοχία των σταυροφοριών του, ο Λουδοβίκος Θ΄ σίγουρα αποτελεί έναν από τους πιο ευσεβείς, έντιμους και ειλικρινείς ηγέτες σταυροφόρων. Παρά την αποτυχία της Ζ' σταυροφορίας ήδη από το ξεκίνημά της, και την έκρηξη εμφυλίου πολέμου στην χώρα του, ο Γάλλος βασιλιάς έμεινε όσο μπόρεσε περισσότερο στο Λεβάντε, για να διασώσει ή να εξαγοράσει Χριστιανούς αιχμαλώτους, εξετάζοντας παράλληλα το ενδεχόμενο νέων επιχειρήσεων εναντίον των δυνάμεων του Ισλάμ.  


~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


Στην Άπω Ανατολή, οι Μογγόλοι κατακτούν τις ορεσίβιες φυλές της χώρας Γιουννάν, στην νότιο Κίνα, περικυκλώνοντας έτσι την κυρίως Κίνα της αξιοθαύμαστης δυναστείας των Σογκ.


13ος αι

πίσω στην αρχική σελίδα