The Nobel Prize in Physics 2007

for the discovery of giant magnetoresistance

به خاطر کشف مغناطو مقاومت عظیم

Peter Grünberg    Albert Fert

Peter Grünberg/1939              Albert Fert/1938 

 

جایزه ی نوبل  فیزیک امسال به طور مشترک به آلبرت فرت از فرانسه و پیتر گرونبرگ  از آلمان " برای کشف مغناطو مقاومت عظیماهدا می شود. آلبرت فرت در مرکز پژوهشی مشترک دانشگاه پاریس و شرکت طالس در فرانسه و پتر گرونبرگ در مرکز پژوهشی در شهر یولیش در غرب آلمان مشغول به کار هستند.

مغناطو مقاومت عظیم (GMR)، تغییر ناگهانی در مقاومت الکتریکی است . شناخت و استفاده از اثرهای  مغناطو مقاومت عظيم  امكانات بسيار زيادي را در فناوري‌هاي جديد از جمله، دستگاه‌هاي ذخيره‌سازي داده‌ها با چگالي داده‌هاي بسیار زیاد و همچنین نياز به توان كم‌تر دراختيار ما مي‌گذارد.

ماده ای را در نظر بگیرید که به طور پی در پی از یک لایه ی فرومغناطیس و یک لایه ی فلزی غیر مغناطیسی ساخته شده است. هرگاه این ماده  در معرض یک میدان مغناطیسی به حد کافی بزرگ قرار بگیرد اثر GMR یا مغناطو مقاومت عظیم در آن رخ می دهد .اگر در لایه های مجاور این ماده ، بردارهای مغناطش موازی باشند  مقاومت بسیار کوچک می شود و اگر پادموازی باشند مقاومت بسیار بزرگ خواهد شد.این تغییر در مقاومت ناشی از "اسپن بالا" و "اسپین پایین" الکترون ها یی است که  به طور متفاوت در لایه های منفرد پراکنده می شوند.

این دو پژوهشگر در سال ۱۹۸۸ ، مستقل از یکدیگر، موفق به کشف تاثیرات GMR  شده اند. این کشف به طور مشخص منجر به ساخت و تکمیل قطعاتی بسیار کوچک و حساسی شد که به کمک آنها  می توان اطلاعات را از روی دیسک های سخت رایانه ها خواند. این کشف همچنین  سبب مینیاتوری شدن مدارهای الکترونیکی و در نتیجه کوچک تر شدن دستگاه های رایانه ای و تکامل دستگاه های صوتی و تصویری نظیر،  MP3 و DVD گردید.

آکادمی سلطنتی علوم سوئد می گوید«این کشف را می توان به عنوان یکی از نخستین دستاوردهای کاربردی دانست که نوید بخش دنیای نانوفناوری است

آلبرت فرت که ۶۹ سال دارد، درباره ی دریافت جایزه ی نوبل فیزیک امسال می گوید: «من از دریافت این جایزه مفتخرم و برای خانواده و همکارانم، به ویژه همکاران جوانم بسیار خوشحال ام. من بسیار خوشنودم که در دریافت این جایزه با دوستم پیتر گرونبرگ، شریک هستم. ما به طور مستقل نایل به این کشف شدیم، اما پس از آن همیشه با یکدیگر تبادل نظر و همکاری خوبی داشته ایم. این نمونه خوبی برای تبادل نظر ثمربخش میان دو کشور است

پیتر آندریاس گرونبرگ 68 سال دارد و ظاهراً دریافت این جایزه سبب شگفتی او نشده است.گرونبرگ در این باره می‌گوید:«پیش از این نیز چند جایزه دیگر دریافت کرده بودم [مانند جایزه مخترعان اروپا در سال ۲۰۰۶ ]. همه به من می گفتند که حال تنها جای جایزه ی نوبل خالی ست. با این حساب انتظار آن را داشتم، اما به هرحال این خبری غیر مترقبه است. توسعه و تکامل رایانه در سال های گذشته نشان می دهد که کشف من سهم بزرگی برای صنعت رایانه و تمام رشته های وابسته به آن داشته است. »

مراجع 1  و  2

با خواندن خبر" سرنخ‌هاي جديد درباره‌ي مغناطو مقاومت‌هاي عظيم "می توانید با یافته های اخیر در این موضوع آشنا شوید ادامه

روح اله خلیلی بروجنی 18 مهرماه 1386 

Comments