BBC Türkçe Podcasting Belgeselleri
BBC


Bolsevik Devrimi ve Türkiye

Rusya'da 1917 Kasim'inda gerçeklesen devrimin ardindan 70 yili askin bir süre yasayan Sovyetler Birligi kurulmustu.

Bolsevik Devrimi ya da Ekim Devrimi olarak bilinen devrim artik ülkesi Rusya'da dahi büyük kalabaliklarin katilimiyla kutlanmiyor.

Ancak, devrimi ve Sovyetler Birligi'nin kurulmasini, bu deneyimi hiç yasanmamis sayabilir miyiz?

Yalnizca sosyalist rejimlerle yönetilen milyonlarca insani degil, dünyanin geri kalanini da etkileyen bu devrim, modern dünya tarihinin en önemli olaylarindandi.

Rusya'daki devrimi yerinde izleyen Amerikali gazeteci John Reed, yasadiklarini anlattigi kitabina "Dünyayi Sarsan On Gün" adini vermisti.

Peki dünyayi sarsan bu on gün Türkiye tarihinde ne gibi izler birakti?

Osmanli Devleti ve sonrasinda Türkiye Cumhuriyeti devrimden ve Sovyetler Birligi'ne komsu olmaktan nasil etkilendi? Ve Sovyetler Birligi'nin varligi Türkiye'deki sol akimlar açisindan ne ifade ediyordu?

Bu sorularin cevaplarini Türkiye sol hareketi tarihine birinci elden taniklik eden önemli figürler ve dönemi inceleyen tarihçilerle yaptigimiz söylesilerde aradik.

BBC Türkçe Bölümü'nden Güney Yildiz'in hazirladigi programda, Mihri Belli, Vedat Türkali, Rasih Nuri Ileri, Mete Tunçay, Haluk Gerger, Ertugrul Kürkçü ve Roni Margulies Bolsevik Devrimi ve Sovyetler Birligi'nin sinir komsusu Türkiye'ye olan etkilerini anlatiyor.

1. Bölüm
2. Bölüm



11 Eylül ve Bilim

2001 Eylül'ünde New York'ta Dünya Ticaret Merkezi'ne yapilan saldirilar sadece siyaseti ve ekonomiyi degil bilimi de etkiledi.

Saldirilardan bu yana yabancilarin Amerika Birlesik Devletleri'ne girmeleri ve Amerikan Üniversiteleri'nde okuma hakki elde etmeleri çok daha zorlasti.

Bilimadamlari, halklarin ve fikirlerin serbest dolasimlarinin sart oldugunu düsünüyor. Ancak pek fazla bir sey yapamadiklarini söyleyen Amerika'nin önde gelen akademisyenleri simdi çaresizlik içinde ellerini ogusturmaktan baska bir sey yapamiyor.

Bu programda 11 Eylül 2001'deki saldirilarin Amerika Birlesik Devletleri'nde ve dünyanin geri kalaninda bilim üzerindeki etkisini degerlendirecegiz.

"Teröre karsi savas" söylemi ve uygulamalarinin Amerika Birlesik Devletleri'nde bilimsel arastirmalari ve bu ülkenin diger uluslarla iliskilerini nasil degistirdigine bakacagiz.

Amerika Birlesik Devletleri'nin bilimle kimlerin ugrasabilecegini nasil denetlemeye çalistigini arastiracak, Washington'un ulusal güvenligi koruma gerekçesiyle nükleer teknolojiyi ve biyoteknolojiyi denetlemeyi neden hayatî buldugunu tartisacagiz.

Sekiz bölümden olusan bu diziyi BBC için Richard Hollingham hazirladi, Nevsal Baylas Türkçe'ye uyarladi.

Bu dizi ilk olarak 2005 yili Eylül ayinda yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Öteki Irak

1970'lerden bu yana Irak anayasasinda özerkligi kabul edilen, 1991'den bu yana kendi kendisini idare eden Irak'in kuzeyindeki Kürdistan bölgesinde 2003 yilinda Saddam Hüseyin rejiminin yikilmasindan bu yana neler oluyor?

ABD yönetimi Irak'in geleceginden söz ederken sik sik Kuzey Irak'i ülkenin tümü için bir siyasi model olarak öneriyor. Ama halkinin büyük bir kismi maasa baglanmis, Baas gelenegiyle örgütlenmis, iki büyük partinin mutlak egemenligine dayali sistemde demokrasi ve muhalefet ne ölçüde mümkün?

Son dört yil içinde ekonomik ve siyasi olarak büyük güç kazanan bölgeyi yöneten siyasi partilerin bugüne ve gelecege iliskin vizyonlari neler?

Daha yakin zamana kadar birbiriyle iç savas içinde olan iki büyük Kürt partisinin genis tabanli bölgesel hükümet içindeki ortakligi ne kadar kalici?

Onlarca televizyon, radyo, gazete ve dergi bulunan bölgede basin hürriyeti var mi?

Irak'in Islam'a dayali anayasa va yasalarindaki ayrimcilik içeren hükümler karsisinda Kuzey Irak'in laiklik ve esitlikten yana kadin örgütleri neler yapiyor?

Petrol denizinde benzin kuyruklari... Petrol Irak ve Kuzey Irak'in sansi mi laneti mi?

Kuzey Irak'in üretime degil, devlet ihaleleri ve memur maasina dayali ekonomisi kime yariyor?

Kürdistan bölgesini bir bastan bir basa insa eden ve petrol arama ve çikarma anlasmalarini alan Türk sirketleri bölgenin gelecegini nasil görüyor?

Erbilli ve Kerküklü, Sünni ve Sii, Kürtlere, Türkiye'ye ve Iran'a baglilik duyan, yirmiyi askin siyasi partisiyle Kuzey Irakli Türkmenler. Ana dillerinde egitim, yayin ve siyasi parti kurma haklarina sahip bir azinlik olarak talepleri...

Kerkük'ün gelecegi konusunda Kürt ve Türkmen tezleri. Kentte asayis ve normallesme sürecindeki gecikme, yil sonuna kadar bir referanduma izin verecek mi?

Öteki Irak dizisinde, Kuzey Irak'ta Dohuk, Saklava, Taktak, Selahaddin, Süleymaniye ve Kerkük'te iki hafta dolasip, bu sorularin yanitlarini, toplumun her kesiminden onlarca kisiyle yaptigimiz sohbetlerde ariyoruz.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Avrupa'nin Genç Müslümanlari

Avrupa son yillarda Müslümanlarin ön plana çiktigi bir dizi sarsici olay yasadi.

2005 Yili Temmuz'unda dört ayri bombalama olayiyla sarsilan Londra'yi, birkaç ay sonra Paris banliyölerinde ve ardindan tasradaki siddet olaylari ve ayaklanmalar izledi.

2006'da Muhammed Peygamber'in karikatürlerinin yayinlanmasiyla basta Danimarka'da olmak üzere, öfkeli tepkiler yeniden ateslendi.

Milyonlarca Müslümanin yasadigi Avrupa, Islamiyetin Avrupaî degerlerle bagdasip bagdasamadigini tartismaya koyulurken, Avrupa vatandasi Müslüman gençler ne istiyor?

Nasil bir kimlik sorgulamasi yasiyor?

Peki göçmen gruplarin ev sahibi toplumla bütünlestirilmesinde ne gibi yanlislar yapiliyor?

Bu dizide Müslümanlarin öfkesinin kökenlerine inmeye ve Avrupa ile Avrupa'nin öfkeli Müslüman gençlerinin nereye dogru yol aldiklarini anlamaya çalisiyoruz.

BBC Orta Dogu yorumcusu Roger Hardy bu sorulara yanit bulmak amaciyla, Ingiltere, Fransa, Hollanda, Italya'yi mercek altina aldi.

Bu ülkelerde, gençlerle, toplum temsilcileriyle, yetkililerle görüstü.

Alti bölümlük bu dizide Avrupa'nin gerçekten de bir kriz yasayip yasamadigini, yasananlarin, Bati'nin kendi içinde yarattigi bir panik olup olmadigini arastiriyoruz.

Bu diziyi BBC Türkçe için Ayça Abakan ve Kumru Baser yayina hazirladilar.

Avrupa'nin Genç Müslümanlari ilk olarak 2006 Eylül ayinda yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Iki Kere Yabanci

Lozan Ahali Mübadelesi Sözlesmesi'nin imzalanmasinin üzerinden 81 yil geçti.

30 Ocak 1923'de imzalanan Lozan Ahali Mübadelesi Sözlesmesi'nde "Türk topraklarinda yasayan Rum Ortodoks dininden Türk uyruklariyla, Yunan topraklarinda yerlesmis Müslüman dininden Yunan uyruklarinin 1 Mayis 1923 tarihinden itibaren zorunlu olarak mübadelesine baslanmasi" kararlastirilmisti.

Sözlesme uyarinca mübadillerden hiçbiri Türk hükümetinin izni olmadikça Türkiye'ye, Yunan hükümetinin izni olmadikça da Yunanistan'a dönüp yerlesemeyecekti.

Mübadele kapsamina, Istanbul'da oturan Rumlarla, Bati Trakya'da oturan Müslümanlar alinmadi.

Aslinda iki ülke arasindaki nüfus hareketleri, 1923 sözlesmesinden çok önce baslamisti. Iki tarafta da, savasin baslamasi ve o güne kadar varolan iyi komsuluk iliskilerinin tehdit altina girmesiyle birlikte, büyük sayilarda göçler ve kaçislar basgösteriyordu.

Girit'ten Ayvalik ve diger Ege limanlarina, Ayvalik'tan Midilli'ye kaçislar ve düzenli göçler, zorunlu mübadeleden çok önce baslayan nüfus hareketlerinin en önemli örneklerinden biri.

Bu hareketlerin baslamasindan 80 küsur yil sonra Mübadele Sözlesmesi'ni yeniden sorguladik, irdeledik.

BBC Türkçe Yayin Bölümünden Ayça Abakan, "Iki Kere Yabanci" dizimiz için, Izmir, Istanbul, Ayvalik, Selanik ve çevresindeki kasabalarda, birinci, ikinci ve üçüncü kusak mübadil ve muhacirlerle söylesti, uzmanlar, arastirmacilar ve tarihçilerle geçen yüzyilin ilk çeyreginde yasanan bu zorunlu insan göçünü degerlendirdi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
19. Bölüm



Bir Ada Iki Toplum

Bir Ada Iki Toplum dizisi BBC Türkçe Bölümü'nden Nevsal Baylas ve BBC Yunanca Bölümü'nden Viron Karidis'in ortak çalismasi olarak hazirlandi.

Kibris'ta hem liderlerin hem halkin nabzini tutan BBC yapimcilari Ada'da herkesin kafasini kurcalayan sorulara yanit aradi. Annan Plani kime ne ifade ediyor? Avrupa Birligi üyesi olmaya hazirlanan Kibris'ta gelecege dönük beklentiler, geçmisten kaynaklanan endiseler.

Türk ve Rum toplumu birarada yasayabilir mi? 23 Nisan'da kapilarin açilmasinin ardindan degisen inançlar yikilan önyargilar.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Insanin Yükselisi

12 bölümlük "Insanin Yükselisi" dizisi, BBC Dünya Servisi'nin "Radio History of the World" programindan uyarlandi.

Insani siradan bir yaratik olmaktan çikaran özelligi dogaya sekil veren canli olmasi. Çagdan çaga çevresine yeni sekiller vermesini saglayan buluslari, geçirdigi kültürel evrim sürecinin dönüm noktalari.

"Insanin Yükselisi" insanin yaratici doruklarinin öyküsü.

Serpil Erdemgil'in yayina hazirlayip sundugu dizinin dinlemek istediginiz bölümünü asagidaki tablodan seçin.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
10. Bölüm
11. Bölüm
12. Bölüm



12 Eylül Darbesinin 25'inci Yildönümü

Etkileri, bugünün Türkiye'sinde, siyasetinde hâlâ görülen 12 Eylül 1980 yilindaki askerî darbenin üzerinden 25 yil geçti.

Aziz Türk milleti! Türk Silahli Kuvvetleri, Iç Hizmet Kanunu'nun verdigi, 'Türkiye Cumhuriyeti'ni kollama ve koruma görevini, yüce Türk milleti adina, emir ve komuta zinciri içinde ve emirle yerine getirme kararini almis ve ülke yönetimine bütünüyle el koymustur.

12 Eylül 1980 sabahi, tanklar büyük kentlerin stratejik noktalarina yerlesirken, Türkiye'nin bugünlerinde hâlâ izleri bulunan askeri darbenin bildirisi, devlet televizyonu TRT1'de bu sözlerle duyuruluyordu.

Ayni gün yine televizyondan halka seslenen darbe lideri Genelkurmay Baskani Orgeneral Kenan Evren, yönetime el koymalarinin gerekçelerini anlatti.

Evren, açiklamasinda "Agizlardan düsürmedikleri hukuk devleti kavrami, bir kisim anayasal kuruluslarca, devletin parçalanmasi pahasina da olsa, yalniz kisilerin müdafasi olarak yorumlanmis, devletin ve milletin savunulmasi ise sahipsiz kalmistir" dedi.

Darbe, dünyada büyük yanki yapti.

Genelkurmay Baskani Evren liderligindeki bes generalin yönetime el koydugu 12 Eylül gününe kadar, Türkiye, tam bir siyasî ve ekonomik kaos içindeydi son yillarinda. Sagci ve solcu radikal gruplarin silahli sokak çatismalarinda 5 bin kisi ölmüstü.

Yemeklik sivi yagdan, benzine kadar pek çok temel tüketim maddesine, yokluklar nedeniyle, karaborsadan ya da saatlerce beklenen kuyruklardan sonra ulasilabiliyordu.

Sürdürülemeyen koalisyon hükümetleri nedeniyle yasanan siyasi istikrarsizlik sonucu, Meclis, aylardir süren cumhurbaskani seçimini sonuçlandiramiyordu.

Ve 12 Eylül geldi.

Download



Ingiltere'nin Seçimi

Ingiltere'de 5 Mayis 2005'te düzenlenen genel seçim sonunda Basbakan Tony Blair ve Isçi Partisi, iktidarda üçüncü döneme baslama hakki kazandi.

BBC Türkçe Bölümü seçim öncesinde, hazirladigi üç bölümlük özel programlarla, Ingiltere seçimini, kampanyalarda öne çikan konulari ve adaylarin, seçmenlerin bu seçime bakisini arastirdi.

Genel tabloyu yansitan özel programlarimiza sag taraftaki linklerden ulasabilirsiniz.

Ulusal ölçekte yapilan kamuoyu yoklamalari, daha seçim öncesinden Tony Blair'in üçüncü kez basbakan olan ilk lider olacagini gösteriyordu.

Ancak kararsizlarin orani da son ana dek oldukça yüksekti.

Isçi Partisi lideri Tony Blair kampanyasi boyunca, Muhafazakarlarin ekonomi ve yatirim politikalarini tehlikeye sokacaklari uyarilarini tekrarladi.

Muhafazakar Parti lideri Michael Howard ise kampanyasinda partisinin, basarisiz bir hükümeti agirligini yasayan Ingiltere'ye umut getirecegi sözleri verdi.

Charles Kennedy Liberal Demokratlara büyük bir ilerleme vadediyordu.

Seçimde Avam Kamarasi'nin 646 üyesi belirlendi.

Dar bölge seçim sisteminin uygulandigi ülkede ayni sayida seçim bölgesi var.

Bunlardan en az 60'inda kiyasiya bir mücadele yasandi.

Partiler, son günlerde kampanyalarini bu bölgelerde yogunlastirdilar.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm



Oxford Söylesileri

Türkiye geçen yüzyilda çagdaslik yönünde nasil ilerledi? Nereden nereye geldi?

Oxford Üniversitesi'ne bagli St. Antony's Koleji'nde 22-25 Eylül 2004'te düzenlenen bir konferansta bu sorulara yanit arandi.

Saglik alanindan, edebiyata, ekonomiden, kentlesmeye, kadinin konumundan, Islâmin gösterdigi degisimlere, müzikten uluslararasi iliskilere, Türkiye'nin, 20'inci yüzyilda çagdaslasma yolundaki gelisimi, ilerleyisi irdelendi, tartisildi.

Bu oturumlarda sunulan bildiriler sonucunda, karsimiza, bugün, nasil bir Türkiye tablosu çikiyor?

BBC Türkçe Yayinlar Bölümünden Ayça Abakan, üç bölümden olusan Oxford Söylesileri dizisinde, akademisyenlerle, Türkiye'nin bugünkü görünümünü ele aldi.

1.Bölüm: Türkiye'deki genel degisime egilen bu programda Dr.Philip Robbins, Prof. Erik-Jan Zürcher ve Prof. Murat Belge'yle, Türkiye'nin 21'inci yüzyildaki çehresi tartisiliyor.

2.Bölüm: Türkiye'deki degisimler çerçevesinde Islamiyet ve devlet arasindaki iliskileri iki Batili uzmanin, Prof. Erik-Jan Zürcher ve Dr. David Shankland'in degerlendirmeleri.

3.Bölüm: Türkiye'nin stratejik önemi ile toplumsal dokusundaki degisimler Dr. Ian Lesser, Prof. Henri Barkey ve Dr. Jenny White ile irdeleniyor.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm



Silah Kaçakçiligi

Dünyanin dört bir yaninda yarim milyari askin hafif ve küçük silah var. Bunlarin bir kismi sahislarin elinde, bir kismi iki yüz civarinda millî devletin, digerleri de yüzlerce isyanci grup ve suç sebekelerinin.

Bazen ayni silah onlarca yil kullaniliyor; bir kitadan digerine seyahat ediyor; bir isyanci grup ve suç sebekesinden digerinin eline geçiyor. "Silah Kaçakçiligi" dizimizde iste bu seyahati izlemeye çalistik.

Yasadisi silah ticareti nasil isliyor; bunun siyasî, ekonomik ve sosyal sonuçlari ne? Bu sorunu çözmek için neler yapilabilir? Yakin zamana dek sicak çatisma bölgeleri olan Siera Leone, El Salvador ve Makedonya'da silahlarin yol açtigi iç savas sonrasi sorunlar... Ve Amerika Birlesik Devletleri'nde silah aliskanliginin toplumsal bedelleri...

BBC muhabiri Philip Fiske'nin çalismasini, BBC Türkçe Bölümü'nden Hüsnü Kural yayina hazirladi ve sundu.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Haklarin Avrupasi

"Roma Imparatorlugu'nun çöküsünden bu yana ilk kez, Avrupa'yi birlestirme sansina sahibiz..."

Avrupa Komisyonu Baskani Romano Prodi'nin bu sözleri, Avrupa'nin gelecegiyle ilgili tartismalarin en can alici noktasini özetliyor. Bir süper güç, süper devlet mi, yoksa siki sikiya kenetlenmis ancak bagimsiz devletler toplulugu mu?

"Halklarin Avrupasi" projesi, BBC Dünya Servisi Egitim Bölümü'nün, Dogu ve Orta Avrupa halklarina, bu yeni Avrupa'nin gerçeklerini anlamakta yardimci olmak üzere hazirlanmis, öncü bir proje. Dogu ve Orta Avrupa ülkelerinin hükümetleri, Avrupa Birligi'ne üyelik konusunda görüsmelerini sürdürüyor ve aday ülkeler içinden ilk grubun, 2004 yili Haziran ayinda yapilacak Avrupa Parlamentosu seçimlerine kadar Avrupa Birligi'ne tam üye olmasi bekleniyor.

"Halklarin Avrupasi" projesinin amaci, siradan insanlarin Avrupa ve Avrupa Birligi'yle ilgili görüslerini derlemek, üyeligin bu insanlarin yasamlarinda yaratacagi degisimleri arastirmak.

Projenin ilk ayagini, BBC Dünya Servisi'nin Çekçe, Lehçe, Macarca ve Slovence Bölümleri hazirladi ve programlar 2001 yilinin Nisan-Mayis aylarinda yayinlandi. Ikinci asamada BBC Türkçe Bölümü'nün yanisira, Rumence ve Slovakça Bölümleri yer aliyor. 2002-2003 döneminde hazirlanacak üçüncü asamada ise, Arnavutça, Sirpça, Hirvatça ve Makedonca bölümlerinin benzer programlar hazirlamasi planlaniyor.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
10. Bölüm



Karanliga Giden Taksi

"Dilaver sessiz, çaliskan biriydi. Iyi ve dürüst bir adamdi. Daha küçükken traktör sürmeye bayilirdi."

Dilaver bes günlük sorgu sonunda öldü

Kardesinin bu sözlerle bahsettigi genç Afgan taksi söförü Dilaver 1 Aralik 2002'de, Host yakinlarinda üç müsteri aldi. Ve sonra evine bir daha hiç dönemedi.

Alex Gibney'nin "Taxi to the Dark Side" (Karanliga Giden Taksi) adli belgeseli Amerikan askerleri nezaretinde sorgulanirken ölen Dilaver'in öyküsünden hareketle; Afganistan'da, Guantanamo Körfezi'nde ve Irak'ta tutsaklara yapilan muameleyi irdeliyor.

1. Bölüm
2. Bölüm



Sonsuzlugun Kesfi

Sonsuzluk, insanligin basini sürekli agritmis, algisinin sinirlarini zorlamis bir kavram...

Öyle ki, sonsuzluk üzerine kafa yormak filozoflarin ve matematikçilerin hem baslica ugrasi, hem de korkulu rüyasi oldu yüzyillar boyunca.

Çok sayida bilimadami, sonsuzluk üzerine düsünerek gerçeklikle baglantilarini yitirdi, akillarini sonsuzluga kurban etti.

Halbuki, sonsuzluk bir o kadar da günlük hayatla iç içe, çocuklarin dilinde bir kavram da ayni zamanda.

Belki çocukken "Neden buradayim?", "Kainat nasil olustu?", "Uzay sonsuza dek uzanir mi?" gibi sorulari siz de sormussunuzdur kendinize...

Astronom Heather Couper'in bu dizisinde, dinleyici sonsuzlugun sinirsiz ufuklarinda bir yolculuga çikariliyor.

Dünyanin bilinmeyenlerine dogru bir yolculuga...

Bilim-kurgu yazarlarinin, din bilimcilerin, matematikçilerin gözünden sonsuzluk kavramina isik tutuluyor, dogada ve matematikte sonsuzlugun izleri sürülüyor, sinirlari sorgulaniyor.

Birinci Bölüm: Sonsuzluk nedir? Dünyanin disina düz bir çizgi üzerinde saniyede 1000 kilometre hizla bir seyahat yapsak, bir son noktaya ulasir miyiz? Yildizlarin ötesinde birsey olup olmadigini biliyor muyuz? Evrenin bir baslangici ve bir sonu var mi?

Ikinci Bölüm: Evren sonsuzsa, bunu günlük hayatimizda görebilir miyiz? Tanri sonsuz mu? Uzayda herhangi bir yönde yeterince uzaga gidersek, kendimize tipatip benzeyen bir diger kisiyle karsilasabilir miyiz?

Üçüncü Bölüm: Sayilarla ugrastigimizda sonsuzlugu görmek daha mi kolay? Eger simdi saymaya baslasak, acaba artik daha ilerisini sayamayacagimiz bir noktaya hiç gelir miyiz? Sonsuzluk noktasina ulasmamiz mümkün mü? Fiili bir sonsuzluk var mi?

Dördüncü Bölüm: Sonsuzlugun farkli boyutlari olabilir mi? Sonsuzluk hakkinda düsünüp tasinmak, psikolojik açidan ne gibi tehlikeler yaratabilir? Sonsuzluk hakkindaki teoriler matematikçilerin hayatini kolaylastirdi mi? Sonsuzluk dünyamizda gerçekten de var mi? Bu sorunun kesin bir yaniti olabilir mi?

Sonsuzluk... Düsünebildiginiz her sey ve biraz daha fazlasi...

Selin Girit'in yayina hazirlayip sundugu dört bölümlük Sonsuzlugun Kesfi dizisi, BBC Türkçe'de ilk olarak 4-12 Eylül 2007 tarihleri arasinda yayimlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm



Cihat ve Petrodolar

11 Eylül saldirilarindan beri Suudi Arabistan, basta El Kaide olmak üzere çesitli terör hücrelerini finanse etmekle, en azindan onlara ideolojik temel hazirlamakla suçlandi.

Bati dünyasi, sorunlarin kaynagini Suudi parasiyla yapilan cami ve medreselerde gördü.

Ancak Suudi bagislariyla cihat arasindaki baglanti ne derece kanitlanabildi?

ABD'nin kilit durumdaki müttefiklerinden Suudi hanedaninin mesruiyet kaynagi olarak kullandigi Vahabilik, cihat ideolojisinin yayilmasinda nasil bir rol oynadi?

Ve bu konuda Suudi rejimini "içeriden" elestirenler neler diyor?

BBC Orta Dogu uzmani Roger Hardy'nin bu sorulara yanit aradigi Cihat ve Petrodolar arastirmasini Türkçe'ye Ebru Dogan uyarladi; Emre Temel seslendirdi.

Dört bölümlük Cihat ve Petrodolar dizisinin ilk bölümünde, Vahabilik düsüncesinin dogusunu ve savlarini ele aliyoruz.

Ikinci bölümde, dünyanin dört bir yaninda faaliyet gösteren Suudi yardim kuruluslarina egiliyoruz. Bu kuruluslarin cihat hareketini dogrudan destekledigi söylenebilir mi?

Üçüncü bölümde, çeliski izlenimi yaratan bir durumu açikliga kavusturmaya çalisiyoruz: Amerika Birlesik Devletleri'nde cihat savunucularina para aktardigi gerekçesiyle yasaklanan Suudi yardim kuruluslarinin yöneticileri neden hapsedilemedi?

Son bölümde, ülkedeki degisimleri ele aliyoruz. Suudi yetkililer son dönemde ülkede faaliyet gösteren gruplara karsi tavrini sertlestirdi. Bunda pespese gelen bombali eylemlerin etkisi ne kadardi?

Bu dizi BBC Türkçe'de ilk olarak 29 Ocak-6 Subat 2008 tarihleri arasinda yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm



Dünyayi Doyurmak

Bir yanda erozyon, küresel isinma ve iklim degisimi, öte yanda artan nüfus ve bu artis hizina yetismekte zorlanan zirai rekolte...

Dünyanin gida, bilim ve ekonomi alanindaki baslica kuruluslari son dönemde ardarda kriz uyarilarinda bulunuyor.

BBC Türkçe'nin alti bölümlük "Dünyayi Doyurmak" adli dizisinde bu tablodan hareketle; dünyanin alti milyar kisilik nüfusunu beslemek için ihtiyacimiz olan gidayi nasil ürettigimizi ve yakinda, 2050 yilinda bu nüfus dokuz milyara vurdugunda, üretmeye nasil devam edebilecegimizi tartisiyoruz.

BBC Dünya Servisi için Mark Doyle'un hazirladigi diziyi, Sevi Sariisik Türkçe'ye uyarladi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



En Güç 'Karar'lar

Karar dizisi hayatlarinda olaganüstü kararlar almak zorunda kalmis dört insanin öyküsü.

Dizinin her bölümünde zorlu açmazlar yasamis konuklarimiz kendi öykülerini anlatiyor.

Birinci konugumuz, Ebu Gureyb skandalini ortaya çikaran Amerikali asker Joe Darby.

Joe Darby arkadaslarini yetkililere ihbar edip tutuklatmakla, Irakli tutuklularin insan haklarini çignemek arasindaki zor seçimi nasil yaptigini anlatiyor.

Onu Kuzey Irlanda'da intikam için adam öldüren, ama sonradan pisman olan militan Alistair Little izliyor.

Alistair Little militanliktan baris gönüllülügüne uzanan yolculugunu anlatiyor.

Üçüncü konugumuz babasini öldürmeye çalisan Filistinli militanin pesine düsen Amerikali gazeteci.

Gazeteci Laura Blumenfeld "Siddet ve nefret döngüsünü devam ettirmeden intikam almak mümkün mü?" diye soruyor.

Ve son olarak insan haklari konusunda ülkesiyle çatisan bir diplomata, Craig Murray'ye kulak veriyoruz:

Devlet politikasi mi? Iskence gören insanlarin haklari mi?

BBC Radyo 4 için hazirlanan bu dizi, BBC Türkçe'de ilk kez 2007 Ekim ayinda yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm



Barisi Kazanmak

Savasi kazanmak güçlü ülkeler için günümüzde zor degil - ama ya barisi kazanmak?

Bosna'daki eski uluslararasi temsilci Lord Paddy Ashdown, BBC Dünya Servisi için hazirladigi alti bölümlük dizide bu soruya yanit ariyor.

"Barisa, savasa hazirlandigindan daha da fazla hazirlanmak gerek" diyen Lord Ashdown, geçmisteki dört deneyime uzanarak savas ve müdahalelerden sonra uygulanan politikalari inceliyor.

Bunun için de yakin geçmiste iz birakan müdahalelere ugrayan, kapsamli yapilandirma programlari ile ayaga kaldirilmaya çalisilan ülkeleri mercek altina aliyor.

BBC Radyo 4 için hazirlanan bu diziyi Ebru Dogan Türkçe'ye uyarladi, Hüseyin Sükan sundu.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Birligin Dogusu

Yil 1946... Avrupa kitasi darmadagin olmus, küçük düsmüs bir halde... Zürih'te Ingiltere Basbakani Winston Churchill bir yürüyüste halka hitap ediyor.

Farkli diller konusan milyonlarca aileden, Avrupa Birlesik Devletleri'nin kurulmasini saglamalarini istiyor.

"Avrupa'nin saha kalkmasina izin verin" diyor Churchill, "kendini sonsuz sefaletten ve nihai kiyametten kurtarmasina izin verin..."

Bundan 11 yil sonra, iki dünya savasina tanik olan kita, "bir daha asla" diyerek üçüncü bir savasi engellemek amaciyla Avrupa Toplulugu'nun temellerini atiyor: Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Italya, Roma Anlasmasi'ni imzaliyor.

Ingiltere, kendini ait hissetmedigi Avrupa'ya dogru çekimser adimlarini atmaya ise bundan yaklasik 10 yil sonra basliyor. Ancak bu kez de kendisini disladigi Avrupa'nin direksiyonunda oturan Fransa'nin çifte vetosuyla karsilasiyor.

Ingiltere'nin nihayet 1973'te üye olmasinin ardindan ise 10 yil sürecek yeni bir mücadele basliyor: Ingiltere Basbakani Margaret Thatcher ve Avrupa Komisyonu Baskani Jacques Delors'da vücut bulan bir mücadele...

Ikinci Dünya Savasi'nin küllerinden dogan baris projesi, Avrupa'nin baskici rejimlerle mücadele veren halklari için de umut kapisi oluyor ve Ispanya, Portekiz, Yunanistan'in üyeligiyle 12'ye; Berlin Duvari'nin çöküsü ardindan Avrupa'da degisen dengelerle 10 yeni ülkenin katilimi sonrasi 25'e yükseliyor üye sayisi...

Ve Avrupa Birligi adini alan bu devin kapisinda hâlâ umutla bekleyen ülkeler var - ki 40 yildir yolculugunu tamamlayamayan Türkiye de onlardan biri.

Birligin Dogusu, iste bu yarim asri askin tarihin ve gelecege dair umutlarin öyküsü...

BBC muhabiri Allan Little'in arastirmasini Selin Girit Türkçe'ye uyarladi.

1. Bölüm
2. Bölüm



Kabuslarin Gücü

Dünya çapinda örgütlü bir 'terör örgütü' tehdidi gerçekten var mi, yoksa toplumu birlestirmek amaciyla kullanilan bir öcü masali mi bu?

Ingiltere'nin en saygin belgesel yapimcilarindan Adam Curtis'in BBC2 televizyonu için hazirladigi diziyi BBC Türkçe radyoya uyarladi.

Eskiden politikacilar daha iyi bir dünya düsü sunarlardi. Simdi ise bizi en korkunç kabuslardan korumayi vaadediyorlar.

Kabuslarin Gücü dizisi, gizli ve çok iyi örgütlü bir terör aginin, El Kaide'nin dünyayi tehdit ettigi efsanesinin nasil sorgulanmaksizin, siyasetçiler, güvenlik örgütleri ve medya eliyle yayginlastirildigi tezini irdeliyor.

Bu öykünün odaginda liberalizmin daha güzel bir dünya düsünün iflasi üzerinde yükselen Amerikanin yeni muhafazakarlari ve radikal islamcilar var.

Her iki grup da günümüzün kabusu haline gelen uluslararasi bir terör örgütü efsanesinin yaratilmasina farkli biçimlerde katkida bulundu ve dünyanin kaderini degistirdi.

Ideolojilerin gücünü yitirdigi, genis kitlelerin siyasete inancini kaybettigi bir çagda, radikal islamcilar "gerçekleri görmek istemeyen" kitleleri ikna etmekte terörün gücünü kesfederken, Amerikali yeni muhafazakarlar da da kabuslarin ikna gücünü farkettiler.

Hayal gücü en karanlik olanlar en basarili oldu.

En dehsetli kabuslar, en güçlü politikacilari yaratti.

Yil 1949. Yer, Amerika Birlesik Devletleri. Kabuslarin Gücü dizisi, radikal islamci hareketler ile yeni muhafazakarlarin ilham kaynagi iki kisinin izini sürüyor.

Yil 1979. Yer Afganistan. Kabuslarin Gücü dizisi, soguk savas döneminin bu meydan muharebesinde Usame bin Ladin ile CIA'nin yollarinin nasil bulustugunu anlatiyor.

Ve yil 2001. Yer Amerika Birlesik Devletleri ve Afganistan. Kabuslarin Gücü dizisi, 11 Eylül saldirilarinin yarattigi sok ve panik ortaminda, yeni muhafazakarlarin, yikilmadan önce Sovyetler Birligine atfettikleri "ser gücü" imajini nasil Usame bin Ladin ve örgütüne uyarladiklarini izliyor.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Sorgu Odasi

Yöntemleri, uygulanisi ya da algilanisi yillar içinde degismis olsa da, aci vererek, eziyet ederek ya da psikolojik olarak zorlayarak karsidaki kisiyi bilgi vermeye zorlamak, yani iskence, hep basvurulan, tercih edilen bir yol oldu.

Daglama, gerdirme, kafesle asma gibi iskence yöntemleri artik tarihe gömülmüs olsa da bu iskencenin de tarihe karistigi anlamina hiç mi hiç gelmiyor.

Sadece diktatörlükler ya da askeri rejimler degil, demokrasi olarak ifade edilen yönetimler de kendi çikarlari söz konusu oldugunda iskenceye basvurmaktan çekinmiyor.

Iskence savas meydaninda oldugu kadar cephe gerisinde, baskentteki bir emniyet merkezinde ya da bilinmeyen gizli bir askeri üste de karsimiza çikabiliyor.

Iskence yeniden taraftar buluyor

Hele son yillarda, küresel terör olarak adlandirilan tehdide karsi etkin bir silah olarak iskence kullanimi savi, bir kez daha pek çok kademede taraftar buluyor...

Yasadisi nakiller, yani terör zanlilarinin son yillarda bulunduklari ülkelerden alinip kendilerini iskenceye basvuran ülkelerde bulmasi son yillarda gitgide sik karsilasilan bir uygulama.

Bati demokrasileri arasinda sayilan ülkelerde hükümetler düzeyinde, bir kez daha iskence ile elde edilmis bilginin mahkemede geçerli sayilip sayilamayacagi tartisiliyor.

Washington yönetimi, sinirlari ve hukuki sistemi disinda olusturdugu merkezlerle elestirilirken, zanlilarin "yumusatilmasi" için "iskence düzeyine gelmeyen tazyik yöntemlerinin" desteklenmesi sik sik mansetlerde kendisine yer buldu.

Küba’daki Guantanamo Üssü’nde ve son olarak Irak'ta Ebu Gureyb Cezaevi’nde elde edilen görüntüler, iskencenin hala çok uzak bir kavram olmadigini yeniden animsatiyor.

"Sorgu Odasi" dünyanin dört bir yaninda, son 50 yilda, farkli gerekçelerle iskenceye basvurulan ortamlari inceleyen bir dizi.

BBC televizyonu için Kate Townsend'in hazirladigi programdan Sevi Sariisik'in radyoya uyarladigi bu dizi, BBC Türkçe'de ilk olarak 2005 Mayis ayinda yayinlandi.

Dizide, kimileri demir perdenin gerisinde, kimileri bati demokrasilerinin ön saflarinda yer alan, askeri diktatörlüklerden, irk ayrimina, farkli rejimlerin hüküm sürdügü 10 farkli ülkeyi ziyaret ediyoruz.

Iskenceciler ve magdurlari, yasadiklarini o anda ve bugün geriye bakinca hissettiklerini paylasiyorlar.

Dizide ayni zamanda “Herkes iskenceci olabilir mi? Bir iskenceci nasil yetisir?” gibi sorulara da, geçmis yillarda yapilmis psikoloji deneyleri sayesinde yanit vermeye çalisiyoruz.

Iskencecilerin çogu öykülerinde, bu göreve ne kadar kolay alistiklarindan bahsediyor. Bunun ilk adimi olarak da bir ideolojiye ikna geliyor.

'Biz canavar degiliz'

Ayrica çogu iskenceci kosullarin geregini yapan siradan insanlar olduklarina da kani olmus durumdalar. Kendilerinin “canavar” olarak görüldügünden sikayetçiler.

Yöntemleri konusunda farkli tercihleri olsa da hemfikir olduklari bir diger konu, iskencenin sonuç verdigi.

Çogu, kendilerinin görev süreleri boyunca bu sekilde pek çok kisinin hayatini kurtardigini anlatiyor.

Magdurlarin öyküleri ise alabildigine farkli. Aklini kaçiranlar, yalan ifade verenler, sirf vakit doldurmak için masum insanlari ihbar edenler…

Çok az istisna disinda, iskencecilerin çogu, bu isi birakmayi, yapmayi reddetmeyi hiç düsünmemis.

Çogu için pismanlik degil, ihanete ugramislik hissi agir basiyor.

Ancak hizmet ettikleri rejimlerin çogu zaman çöküse yönelmesi, ya da en azindan bu vakalarin ortaya çikmasi nedeniyle agir yaralar almasi, uzun vadede iskencenin bir rejimi yasatmaktan çok zehirlediginin kaniti olabilir.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Insan Pazari

21. yüzyilda çözüm getirilemeyen, boyutlari giderek artan insan ticareti...

Nijerya'daki köylerinden Avrupa baskentlerine getirilen ve is bulmayi umud ederken uyusturucu madde ticaretinden daha kârli seks ticareti girdabina kapilan 13-14 yasindaki genç kizlar...

Böbrek nakli için yillarca bekleyen binlerce hasta... Bir böbrek için vericinin birkaç bin dolar aldigi alicinin bazen 100 bin dolar ödedigi aracilarinsa yasal olmayan her nakil isleminden 30 bin dolar kazandigi organ ticareti...

Evlat edinmek isteyen çiftlerin sayisindaki büyük artis üzerine bebek ve çocuk ticaretindeki kâr payinin artmasini firsat bilen tüccarlar.

BBC Türkçe Bölümü'nden Ayça Abakan'in hazirladigi "Insan Pazari" dizisinde, 21. yüzyilin ekonomik ve toplumsal kosullarinda yönetimlerin, uluslararasi kurumlarin önüne geçemedigi ve giderek yayginlasan insan ticaretini ve etkilerini arastirdik.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Futbolun Hakimleri

Uluslararasi Futbol Federasyonu Birligi FIFA'nin baskanligina dört yilligina daha Sepp Blatter seçildi.

Üçüncü kez bu göreve seçilen Blatter, FIFA'nin son kongresinde rakipsizdi.

Oysa Sepp Blatter, 1998'te dönemin UEFA Baskani Lennart Johansson, 2002'de de Afrika Futbol Konfederasyonu Baskani Issa Hayatou gibi zorlu rakipleri geride birakmisti FIFA Baskani olmak için.

Peki son FIFA Kongresi'nde 207 üye ülkenin birinden bile baska aday çikmamasi, futbolda isler çok iyi gidiyor anlamina gelir mi?

FIFA geçmiste birçok ülkede görülen sike ve bahis skandallari karsisinda ne yapti?

Dünya futbolunda karar alma süreci seffaf, açik ve kapsayici mi?

Top Yuvarlaktir adli kitabinda geçen yil futbolun tarihini aktaran yazar David Goldblatt'ten, muhabirimiz olup bize bu oyunun nasil yönetildigine dair haberler hazirlamasini istedik.

David Goldblatt arastirmalari için Belçika, Finlandiya ve Güney Afrika'ya uzandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm



Irak'in Öyküsü

1991 Körfez Savasi'nin ardindan Irak'ta Saddam Hüseyin rejiminin uluslararasi toplumla devam eden sürtüsmesi ve on yil aradan sonra bölgede yeniden alevlenen savas olasiligi gündemin ilk sirasindaki yerini koruyor.

Amerika Birlesik Devletleri'nin olasi Irak operasyonu için askerî ve siyasî hazirliklar sürerken, Birlesmis Milletler silah denetçileri 1998 yilinda ayrildiklari Irak'a 2002'nin Kasim ayinda geri dönerek Bagdat yönetiminin elinde toplu imha silahlari olup olmadigini belirleyebilmek için çalismalarina yeniden basladi.

BBC Dünya Servisi, bu gelismeler isiginda kurulusundan günümüze kadar Irak'ta yasanan gelismeleri, önemli kilometre taslarini içeren bir program dizisi hazirladi.

BBC Dünya Servisi'nin program yapimcilarindan Zina Rohan'in hazirladigi "Irak'in Öyküsü" adli diziyi BBC Türkçe Bölümü için Firdevs Robinson uyarladi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Seks ve Bilinç

Hazirlayip sunan Ayça Abakan

Ilk cinsel iliski öncesinde neler biliyorduk ? Cinsel yasam umdugumuz gibi mi? Ne gibi beklentiler ya da kaygilar içindeydik, içindeyiz?

Sakli tuttugumuz cinsel gizlerimiz, korkularimiz, özlemlerimiz, çekincelerimiz var mi? Cinselligi yasarken aklimizi, sagduyumuzu ne kadar kullaniyoruz?

Cinsel ve dolayisiyla bedensel sagligimizi korumayi biliyor muyuz? Çocuklarimizi, gençlerimizi cinsellik konusunda egitebiliyor muyuz?

Uluslararasi Aile Planlama Federasyonu IPPF ile BBC Egitim Bölümü’nün 1995-96 döneminde baslattigi isbirliginin sonucunda, Güney Asya’dan, Avrupa ve Avrasya ülkelerine uzanan çok sayida ülkeye, kendi dillerinde, SEXWISE - SEKS VE BILINÇ adi altinda radyo program dizileri hazirlandi.

Amaç, cinsellikle ilgili bilgilerin gelistirilmesi, kimi bos inançlarin ortadan kaldirilmasi, kisilerin ve toplumlarin belirli cinsel ve toplumsal kaygilarinin tartisilmasi, cinsel saglikla ilgili sorunlarin aydinlatilmasi, sorularin yanitlanmasiydi. Güvenli cinsel iliski ve cinsel iliski yoluyla bulasan hastaliklar konularinda bilinçlendirme veya bilgi eksikliklerinin giderilmesi öngörülüyordu. Insanlarin, cinsel yasamlari, tercihleri konusunda ne gibi seçenekleri ve haklari oldugu konusunda bilgilendirilmeleri amaçlandi.

BBC Türkçe Yayin Bölümü de, 1999 yilinda bu isbirligi çerçevesinde, Türkiye’den Insan Kaynagini Gelistirme Vakfi’nin esgüdümüyle ve Packard Vakfi'nin destegiyle, on programlik bir dizi hazirladi.

Programin yapimci ve sunucusu Ayça Abakan’in, basta Istanbul ve Ankara olmak üzere çesitli merkezlerde yaptigi röportajlari ve konunun uzmani yetkililerin aydinlatici, egitici bilgileriyle hazirladigi “Seks ve Bilinç” dizisi cinsellikle ilgili sorularimizi, sorunlarimizi irdeledi, çözümler önerdi, yeni açilimlar getirdi. Ergenlik çagindaki gençlerden yaslilara, kirsal yöre insanlarindan, kentlilere, genis bir kesit, ilk kez cinselligi açik açik BBC’de tartisti.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
10. Bölüm



Küresel Isinmaya Çözümler

Eger Dünya her geçen gün daha fazla isiniyorsa, acaba dünyayi sogutabilmek için biz bir seyler yapmali miyiz?

Iklim degisikligine çözüm bulmak amaciyla insanlarin teknik yöntemlere basvurmasi yani "jeomühendislik" bir süredir bilim çevrelerinin gündeminde.

Çogu zaman siyasilerin ve konunun uzmanlarinin ciddiye almadigi bu yöntemler, dünyanin karbon salimlarini azaltmakta basarisiz olacagi yolundaki kötümser anlayisin güçlenmesi karsisinda daha ciddiye alinir oldu.

Jeomühendislik yöntemlerinin yan etkileri üzerine daha fazla arastirma yapilmasi yolundaki çagrilar artmaya basladi.

Frances Cairncross ve Chris Bowlby 'in hazirladiklari Aylin Bozyap'in Türkçe'ye uyarladigi iki bölümlük dizimizde iste bu hayli tartismali yöntemin yandaslari ve muhaliflerine kulak veriyor, jeomühendisligin dünyaya nasil etkileri olabilecegini degerlendirmeye çalisiyoruz.

"Küresel Isinmaya Kestirme Çözümler" in ilk bölümü BBC Türkçe servisinde 23 Eylül 2008 tarihinde yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm



Iki Senatör Iki Tercih

ABD'de 1928'den bu yana ilk kez görevdeki baskan ya da baskan yardimcisi seçime katilmiyor.

Baskan George Bush iki dönem görev yaptigi için ABD Anayasasi geregi yeniden aday olamiyor.

ABD Baskan Yardimcisi Dick Cheney'nin Bush'un baskanligi döneminde yönetimin politikalarini sekillendirmekte önemli rol oynadigi belirtilmisti.

Ancak Dick Cheney, Cumhuriyetçi Parti'nin baskan adayi olmak için mücadele vermedi.

Bu nedenle ABD'de baskanlik seçimi bu kez iki senatörün mücadelesine sahne oldu.

Ön seçimler sonrasi Cumhuriyetçi Parti'nin adayi Arizona senatörü John McCain, Demokrat Parti'nin adayi ise Illinois Senatörü Barack Obama oldu.

BBC Dünya Servisi'nden Robin Lustig baskanlik seçimi öncesi John McCain ile Barack Obama'nin eyaletleri Arizona ve Illinois'a gitti.

Robin Lustig, Iki Senatör Iki Tercih adli programda, bu iki eyaletin en büyük kentleri Phoenix ve Chicago'da; biri Demokrat, diger Cumhuriyetçi iki seçmenin, senatörleri ve rakipleriyle ilgili görüslerini aldi.

Seçmenlerin degerlendirmeleri ise "Iki farkli Amerika"yi bir kez daha gözler önüne serdi.

Robin Lustig'in dizisini Emre Temel Türkçe'ye uyarladi.

1. Bölüm
2. Bölüm



60. Yilinda Israil

Filistinlilerin yasadigi topraklarda modern çagin ilk ve tek Yahudi devletinin kurulmasinin üzerinden 60 yil geçti.

Israil 14 Mayis 2008'de, kurulusunun 60. yildönümünü gurur ve coskuyla kutladi.

Filistinlilerse, Israil devletinin kurulmasini El Nakba ya da Türkçesi ile felaket olarak adlandiriyorlar. O nedenle her yil oldugu gibi 2008'de de, 15 Mayis'i anma törenleriyle geçirdiler.

BBC Türkçe'den Güney Yildiz Israil'in kurulusunun 60. yildönümü vesilesiyle iki bölümden olusan bir dizi hazirladi.

Dizinin ilk bölümünde, Israil'in kurulus tarihine ve ayni tarihin Filistinliler için ne ifade ettigine baktik.

Ikinci bölümdeyse, iki toplumun gelecegini ve baris imkanlarini sorguladik.

1. Bölüm
2. Bölüm



Kulüpte Bir Yil: Bulgaristan - Romanya

1 Ocak 2008 itibariyle Bulgaristan ve Romanya, "Avrupa Kulübü" içinde bir yili geride biraktilar...

Peki bu iki ülkede acaba AB üyeligi ile beraber ne degisti, ne degismedi?

Hangi beklentiler karsilandi, hangileri hayal kirikligi ile sonuçlandi?

BBC Türkçe'den Faik Uyanik, "Kulüpte Bir Yil" dizisinde Bulgaristan ve Romanya'yi ziyaret ediyor, degisimi yerinde izliyor.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Suyu Bekleyen Kent

Iki bin yila yakin süre kayip kalmis bir tarihe, geç kalmis bir merhaba...

Ve suyla varolmus bu tarihe, yine su ugruna elveda…

Biri gelecek nesiller için geçmisin; digeri yasamini sürdürebilmek için suyun kavgasini veriyor…

Kültürel mirasin korunmasiyla tarimsal kalkinma arasindaki hassas denge...

Izmir'in Bergama ilçesine yaklasik 18 kilometre uzaklikta bundan yaklasik 10 yil önce kesfedilen Allianoi antik yerlesimi, su kenarina kurulu bir çok antik kentle benzer bir kaderi paylasiyor.

1998 yilinda baslayan kazilar burada antik bir saglik yurdunu ortaya çikardi.

Kazi alani 2000 yilinda birinci derecede SIT alani kabul edildi. 2005'te ise alanin baraj sulari altinda kalmasi kararlastirildi, kazilar durduruldu.

Türkiye makamlarinin Pasa Ilicasi olarak adlandirdigi Allianoi, tarimsal kalkinma ve sulama amacli Yortanli Baraji projesi nedeniyle sular altinda kalacagi tarihe gün be gün yaklasiyor.

BBC Türkçe Bölümü'nden Aylin Bozyap'in hazirlayip sundugu "Suyu Bekleyen Kent" dizimizde hem antik Allianoi yerlesimi hem de Yortanli Baraji'ni ziyaret etti.

Sulama yoluyla tarimsal kalkinma mi yoksa tarihsel mirasin korunmasi mi? Ya da her ikisini de uzlastiracak bir çözüm mümkün mü?

Aylin Bozyap uzmanlar, yetkililer, sivil toplum örgütleri ve yöre halkiyla bu sorulara yanit aradi.

1. Bölüm
2. Bölüm



Hicaz Demiryolu

Bundan yüz yil önce Orta Dogu'nun çehresini degistiren bir proje basladi: Hicaz demiryolu projesi.

Çölleri asan, zor kosullarda gerçeklestirilecek bir proje.

Pek çoklarinin hiç de akillica olmadigini söyledigi bu projenin amaci, Suriye'de Sam kentinden, Suudi Arabistan'da Mekke'ye uzanan bir demiryolu insa etmekti.

Böylece Osmanli, iktidarini imparatorlugun çok uzaklardaki illerinde daha etkin kilacakti.

Almanya'dan mühendislerin öncülügünde, Osmanli ordusundan alti bin er insaata giristi.

1300 km uzunlugundaki demiryolu hatti, yillar boyu hacca giden kervanlarin geçtigi yolu izleyecekti. Bu demiryolu projesi aslinda bir Osmanli Sultaninin: Sultan Ikinci Abdülhamid'in fikriydi.

Ancak çogu kisi, özellikle Batililar, Hicaz Demiryolu deyince Thomas Edward Lawrence'i hatirliyor.

Yani Birinci Dünya Savasi sirasinda, Mekke Serifi Hüseyin'in 1915'de Osmanli yönetimine karsi düzenledigi ayaklanma sirasinda Hicaz hattini dinamitleyen Arap Lawrence diye de anilan Ingiliz casusunu...Ya da Araplarin adlandirmasiyla El Aurans...

Yeniden dogus

Bu dizide Birinci Dünya Savasi'nin etkileri sonucu amaçlarina ulasamayan Hicaz Demiryolunun aslinda Ingiliz casus Lawrence'in dinamitleriyle yok olmadigini anlatacagiz.

Büyük bir bölümü sökülmüs, parçalari kullanilmis olsa da yolcu ve yük trenleri hala yüzyil önce dösenmis hat üzerinde Sam ile Amman arasinda isliyor.

Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan'in planladigi yeni seferler hizmete girinceye kadar asirlik buharli lokomotiflerin çalistigi demiryolu Bedevi akinlarina ugruyor hala. Fakat bu kez amaç, turistleri eglendirmek...

BBC'den Malcolm Billings Hicaz Demiryolunun degisen çehresini, tarih içindeki yolculugunu inceledi.

Sekiz Bölümlük Hicaz Demiryolu dizisini Nevsal Baylas Türkçe'ye uyarladi.

Bu dizi BBC Türkçe'de ilk olarak 2006 yilinin Haziran ayinda yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Lübnan'da Sicak Yaz

12 Temmuz 2006'da Hizbullah örgütünün iki Israil askerini kaçirmasini takiben, Israil'in baslattigi askeri operasyon, bölgede büyük bir yikima yol açti, diplomaside, siyasette önemli tartismalar baslatti.

Bir ay süren savas sona erdiginde çogu sivil 1.200 kisi hayatini kaybetti, on binlerce kisi evlerinden oldu, pek çoklarina göre Orta Dogu'daki güç dengeleri beklenmedik sekilde yerinden oynadi.

Hizbullah bölgenin en güçlü ordularindan birini yenilgiye ugrattigina inaniyor. Israil'de hükümet, eskisi gibi bir kamuoyu destegi bulamiyor.

Lübnan'da hala istikrarsiz bir hükümet, yeniden imar edilmeyi bekleyen bir altyapi ve on binlerce patlamamis bomba var.

Israil'de, Lübnan'da ya da diger bati ülkelerinde o zamandan bu yana pek çok yetkili, yanlis hesaplar yapildigini, yanlis adimlar atildigini söyledi.

Bölgede çarpismalarin asil hedefinden sapip sapmadigi, ateskes çagrilarinin nedeni bir ay geç uygulanabildigi uzun uzun tartisildi.

Edward Stourton ve Mark Savage, BBC için hazirladiklari dizide bu sürecin nasil gelistigini ve bölgedeki bir aylik çatismanin geride biraktigi izleri ele aldi.

Sevi Sariisik'in yayina hazirlayip Cenk Erdil'in sundugu dört bölümlük Lübnan'da Sicak Yaz dizisi, BBC Türkçe'de ilk olarak 24 Temmuz-1 Agustos 2007 tarihleri arasinda yayimlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm



BBC'den Dünya'ya 75 Yil

Her hafta dünyanin dört bir yaninda 180 milyon kisiye ulasan BBC Dünya Servisi, 75'inci kurulus yildönümünü kutluyor.

Ingiliz Imparatorlugu'nun uzak köselerine haber iletmek amaciyla 19 Aralik 1932'de yayinlanan ilk program iki saatlikti ve Londra'dan Avustralya ve Yeni Zelanda'ya yayin yapilmisti.

Ingilizce baslayan dis yayinlar, ardindan gelen yillarda baska dillerin de eklenmesiyle büyüdü ve dünya çapinda çok genis bir dinleyici kitlesine ulasti.

Kurulusun misyonu ve adi zaman içinde gözden geçirildi. 1940 yilinda Dis Yayinlar adini alan kurulus, yayinlarini hala sürdürdügü Londra'nin merkezindeki Bush House'a tasindi.

Savas yillarinda Ingiltere ve müttefiklerinin kazanimlarinin yani sira kayiplarini da duyurmasiyla BBC Dünya Servisi'nin güvenilir bir kaynak olarak ünlenmesinin temelleri atilmis oldu.

Savastan sonra girilen soguk savas döneminde ise BBC özellikle basinin sinirlamalara tabi tutuldugu, kapali rejimlerle yönetilen ülkelerde yasayanlar için önemli bir haber kaynagi oldu.

1988 yilinda Dünya Servisi adini alan kurulus, üç çeyrek yüzyillik yayin hayatinda pek çok unutulmaz olayi dünyaya duyurdu.

Hindenburg zeplininin alevler içinde kalmasi, ABD'de Orson Wells'in oyununun yarattigi uzayli istilasi panigi, Ingiltere Krali 8. Edward'in tahttan feragat ettigini ilani, Charles de Gaulle'ün 1940'ta Londra'dan Fransizlara seslenisi, Rus tanklari Budapeste'ye girerken Macar Hür Radyosu'nun imdat haykirisi, insanin Ay'a ayak basisi, BBC mikrofonlarindan iletilen haberler arasindaydi.

Özel programlar

BBC Dünya Servisi, 75'inci kurulus yildönümü dolayisiyla bir dizi özel programa yer verdi.

Kurulus yildönümünde mümkün oldugu kadar çok bölgeden farkli dinleyici kitlelerinin katildigi ifade ve basin özgürlügü konulu tartismalar yapilmasi hedeflendi.

Katilimcilar arasinda Avustralya'dan Birmanya'ya yurttas gazeteciligi yapan kisiler, Iran, Misir ve Çin'de internet blogu yazarlari bulunuyor.

Böylesine önemli bir yildönümünde biz de BBC Türkçe olarak bir hafta boyunca yayinladigimiz bir dizi programla gerek uluslararasi, gerekse Türkiye'deki medyanin tartisma gündemindeki konulara yer verdik.

Ayça Abakan ve Güney Yildiz'in hazirladigi,"BBC'den Dünyaya 75 Yil" dizisinde BBC Dünya Servisi'nin tarihçesini, 75 yildan bu yana geçirdigi degisimleri, gelecege iliskin planlarini, dünya medyasina katkilarini, temel aldigi ilkeleri tartistik.

Ilk programimizda BBC Dünya Servisi'nin 75 yillik tarihinden baslica kilometre taslarini aktariyoruz.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Iran'in Devrimler Yüzyili

Iran, süphesiz Orta Dogu'nun en etkili ülkelerinden birisi.

Tarih boyunca bölgenin çehresini belirlemede rol oynayan bu ülke, son yüzyilda büyük bir devinim içindeydi.

20. yüzyilin esiginde, Pers kralliginda islahat ve mesrutiyet çagrilari tartisilirken, yüzyilin sonunda Iran dünyanin ilk 'Islam Cumhuriyeti'ni kurmustu.

Bu dizide bu kritik dönemi ele aliyor, 1906'da Mesrutiyet'in ilanini hazirlayan olaylardan yola çikiyor, 1979 Islam Devrimi ve sonrasina uzaniyoruz.

Ülkenin kritik kavsaklarda neden belli yönlere saptigini, devrim taleplerinin ya da devrim girisimlerinin reddinin neden kaynaklandigini anlamaya çalisiyoruz.

Iran'in Devrimler Yüzyili süresince devamli yinelenen bir diger tema, batili güçlerin ülkeye müdahalesi.

Rusya ve Ingiltere, 20. yüzyilin ilk yarisinda Iran siyasetini etkileyen baslica güçler olurken, ABD bölgedeki etkisini gitgide daha fazla hissettiriyor.

Batili ülkelerin müdahaleleri Iranlilarin belleginde hep olumsuz izler birakiyor, bir sonraki patlamanin fitilini atesliyor.

Bu yolculukta biz dünyanin dört bir yanindan olaylari bizzat yasamis olan veya alaninda otorite sayilan uzmanlar rehberlik edecek.

Iran’in son Veliaht Prensi Muhammed Riza Pehlevi, eski Basbakan Muhammed Musaddik’in torunu ve günümüzün muhalif siyasetçisi Metin Defteri, Ayetullah Humeyni’nin danismani ve Iran Islam Devrimi sonrasi dönemin ilk Disisleri Bakani Ibrahim Yezdi, ABD eski Disisleri Bakani Madeleine Albright bunlardan birkaçi.

Amerika Birlesik Devletleri, Ingiltere ve Iran’dan, Fred Halliday, Nikki Keddie, Janet Afari ve Sadik Zibakalam gibi saygin tarihçi ve siyaset uzmanlari, geri planda olup bitenlere isik tutacaklar.

Ayrica bu yüz yil içinde çesitli gerekçelerle sokaklarda gösteri yapan Iranlilara, Iran Sah’ina, Ayetullah Humeyni’ye ve tüm bu sürece taniklik eden gazetecilerin arsiv kayitlarina kulak verip onlarin neler düsündügünü, yasananlari tüm dünyaya nasil ifade ettiklerini kendilerinden dinleyecegiz.

BBC için Neil McCarthy ve John Tusa'nin hazirladigi diziyi, Sevi Sariisik Türkçe'ye uyarladi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Gezi Notlari - Arka Bahçe

George W. Bush Beyaz Saray'da baskanlik koltuguna oturdugu zaman Latin Amerika'nin dis siyasetteki önceliklerinden biri olacagini ilan etmisti.

Geçmis baskanlardan farkli bir konum degildi bu. Washington, arka bahçesinde neler olup bittigi ile yakindan ilgili oldu hep. 20'inci yüzyilda ABD'nin devirdigi ya da devirmek için müdahale ettigi Latin Amerika hükümetlerinin sayisi neredeyse 40'i buluyor.

Fakat 11 Eylül ertesinde öncelikler de degisti. Washington'un dikkati, Afganistan ve Irak savaslarina kilitlendi. Muhalifleri aksini düsünse de Baskan Bush, ABD'nin Orta Dogu'da cephede verdigi savasi kazandigini söylüyor. Peki ya Washington'un arka bahçesinde süregiden ideolojik savasi? Latin Amerika ülkelerinde Washington'un neo-liberal politikalarina bayrak açanlarin sayisi yildan yila artiyor, sol devrimciler iktidara geliyor.

22 Ekim-12 Kasim 2006 tarihleri arasinda BBC Türkçe Servisi'nden Emre Azizlerli, neo-liberal politikalarin en çok sorgulandigi üç Latin Amerika ülkesini gezdi.

Venezuela, Bolivya ve Arjantin'i kapsayan bu gezide Karakas'in gecekondu mahallelerini, La Paz'in koka pazarini ya da Bueones Aires'in 'patronsuz' bir isyerini ziyaret ederken, yeni bir sayfa açtigini söyleyen Latin Amerika soluna kulak verecegiz. Siyaset, ekonomi, demokrasi ve insan haklarinda yeni ne öneriyorlar?

Arka Bahçe programlarini dinlemek için sayfanin üstündeki bölüm isimlerine tiklayin...

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Sizi Kim Yönetiyor

Gerçekten seçilmis temsilcileriniz mi?

Demokrasi ne demek? Arzulanacak bir sey mi, yoksa bir aldatmaca mi?

Dünyayi kim yönetiyor? 2050 yilinda kim yönetecek?

Müzik dünyasinda suyun basini kim tutuyor?

Sporda düdügü kim çalan kim?

Bilimin rotasina kim karar veriyor?

Tüketiciler olarak piyasaya bir etkimiz var mi?

BBC Türkçe Servisi, "Sizi Kim Yönetiyor?" sezonunda bir dizi programla, yasamin farkli alanlarinda iktidar iliskilerini sorguluyor.

"Sizi Kim Yönetiyor?" sezonu çerçevesinde hazirladigimiz programlari dinlemek için yandaki linkleri kullanin.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
10. Bölüm
11. Bölüm
12. Bölüm
13. Bölüm



Güneydogu Izlenimleri

Kumru Baser, BBC Türkçe Servisi

Türkiye'nin güneydogusunda son 6–7 yildir Kürt sorununun tanimlanisini ve çözüm önerilerini, bu konudaki tartismalari derinden etkileyen çok önemli gelismeler yasaniyor.

Bölge, 1999 yilindan geçen yila kadar, PKK’nin ilan ettigi ateskes ile son yirmi yilinin en çatismasiz dönemini yasadi. Olaganüstü Hal uygulamasi resmen sona erdi.

2000'li yillarla hizlanan Türkiye'nin Avrupa Birligi üyeligi süreci bölgede yakindan, izlendi. Kültürel ve siyasi haklar alanlarinda bu sürece büyük umutlar baglandi.

AB süreci bölgeye, yirmi yildir devam eden siddet ortaminin en travmatik sonuçlarindan zorunlu göçün yaralarinin sarilmasi, anadilde yayin ve egitim hakki, sivil toplumun siyasi süreçlere katilimi ve güçlendirilmesi alanlarinda bazi reformlar getirdi.

2003 yilinda baslayan Irak'in ABD ve müttefikleri tarafindan isgali, Kuzey Irak’taki Kürtler açisindan, zaten körfez savasindan bu yana fiilen var olan özerk devlet yapilanmasinin güçlenmesi, anayasal ve uluslararasi mesruiyet kazanmasi anlamina geldi.

Türkiye'deki Kürtler açisindan ise bu, en azindan sinirin açilmasi ve ticaretin gelismesi demekti.

Böylesi bir dönemde, güneydoguda nelerin degistigini görmek, Kürtlerin, AB süreci, yapilan reformlar, devam eden siddet, devletle iliskileri, Irak’taki gelismeler ve en önemli kendi yasamlari hakkindaki düsüncelerini dinlemek üzere üç haftalik bir geziye çiktim.

Mart ve Nisan aylarinda sürdürdügüm bu gezide yaptigim söylesiler, Diyarbakir, Van ve Hakkâri il ve ilçeleri ile köylerine yogunlasiyor.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
10. Bölüm



Uzak Dogu'da Islam

Uzak Dogu'da Islam dizimizde, Müslüman Takimadalari diye anilan Güney Tayland'dan Filipinlere kadar uzanan bölgede bir gezintiye çiktik.

BBC bölge uzmani Roger Hardy'nin hazirladigi programi Nevsal Baylas Türkçe'ye uyarladi.

Sekiz bölümlük diziyi Hüseyin Alkan sundu.

Müslümanlik 12'inci ve 13'üncü yüzyillarda Orta Dogu'dan gelen tüccarlarla ulasti bu adalara.

Hindu ve Budist inançlarinin yerlesik oldugu bu bölgede Müslümanlik kök saldi ama diger kültürler ve inançlarla yan yana baris içinde varligini sürdürdü.

Bugün Islam dünyasinda bu bölge dini inançlarla modernligi birarada sürdürmeye örnek gösteriliyor. Ama gerçekten beklenenleri gerçeklestirebiliyor mu?

Uzak Dogu'da Islam dizimizin ilk iki bölümünde Malezya, üçüncü ve dördüncü bölümlerinde Tayland'da Islam'in izledigi yolu degerlendiriyoruz.

Programimizin besinci ve altinci bölümlerindeki duragimiz Endonezya.

Yedinci bölümde, Uzak Dogu'nun, Müslüman dünyasinin tümüne verebilecegi dersler olup olmadigini inceliyoruz.

Dizimizin son bölümünde Güneydogu Asya'da asiri görüslü Islamcilar'in olusturdugu tehdidin kaldirilmasinin, yolsuzluk ve insan haklari ihlallerinin sona erdirilmesinin ardindan bölgenin dünyadaki diger Müslüman ülkelere model olusturup olusturamayacagini degerlendiriyoruz.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Ingiliz Gözüyle Osmanli

Hazirlayan ve sunan Ebru Dogan

Bu dizi, 1999 yilinda, Osmanli Imparatorlugu’nun kurulusunun 700. yildönümünde yayimlandi. Amaç Osmanli Imparatorlugu-Ingiltere iliskilerinin üç yüzyili askin tarihine bir pencere açmak, Ingiltere’nin Osmanli’ya epey geç baslayan ilgisinin gelisimini ve bu arada Ingiliz siyasetinde, kamuoyunda ve sanatinda Türk imajinin nasil olustugunu görmekti.

Bu gelisim çizgisinin izini sürmeye çalisirken, bugünle baglari koparmamak için diziye bir bölüm daha ekledik ve Ingiltere’deki çagdas Türk ve Türkiye imajini da tartistik.

Halil Inalcik, Suraiya Faroqhi, Feroz Yasemee, Daniel Goffman, Ali Ihsan Bagis, Geoffrey Lewis, Tülay Reyhanli, Filiz Yenisehirlioglu, Celia Karslake, Süheyla Artemel, Nedret Kuran Burçoglu, Nebahat Avcioglu, Emre Araci, Maurits van den Boogert ve Baki Asiltürk, dizinin yapimcisi Ebru Dogan’in bu amaçla konustugu uzmanlardan yalnizca bazilari.

Iste yaklasik 340 yillik bir zaman diliminde, Ingilizlerin gözüyle Osmanli…

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Özgürlük Kapani

Çagimizin en büyük siyasi hedefi: bireysel özgürlükler...

Ingiltere'de hükümet, bireyleri bürokrasiden ve elitlerin kontrol ettigi köhnelesmis yapilardan kurtarmak adina devrim yapma niyetinde...Insanlarin seçme özgürlügüne sahip oldugu; sinif ya da gelir durumuna bakilarak bireylere rol biçilmeyen, yepyeni bir dünya bu...

Ingiltere ve Amerika, diger ülkelerde, ve basta da Irak ve Afganistan'da bireyleri zorba yönetimlerden kurtarmayi hedefledigini söylüyor. Bu görüsü savunanlara göre küresel demokrasi devriminde ilk adim, bu yoldan geçiyor...

Fakat ortaya çikan sonuçlara, biraz yakindan bakinca görünen bambaska, tuhaf bir özgürlük tablosu...

Asil yasanmakta olan; bürokrasi çemberini kirmak; insanlari özgürlestirmek adina performans hedeflerinin, rakamlarin belirleyici oldugu; yeni ve insanlari daha fazla kontrol altinda tutan bir yönetim sisteminin yükselisi...

Her alanda seçme özgürlügü vaat eden hükümetlerin aslinda esitsizliklerin büyümesine ve sosyal akiskanligin çöküsüne önderlik etmeleri...

Ve sonuçta sinif farkliliklarinin büyümesi ve ayricalikli olanlarin gücünün geri dönüsü.

Dünyaya özgürlük getirme kampanyasinin bedeli ise öfke ve kan....Irak'ta Amerika önderligindeki özgürlük kampanyasinin reddi..

Ve giderek demokrasiden kopan bir Islami siyaset anlayisi... Bunun ilham verdigi siddet saldirilari..

Hükümetlerin, buna yanit olarak, özgürlüklerimizi güvence altina alan yasalari birer birer yoketmeleri...

Iste bu program dizisinde, bu tuhaf çeliskilerle örülü yeni dünyanin nasil sekillendigini anlamaya çalisiyoruz.

The Power of Nightmares - Kabuslarin Gücü dizisiyle büyük begeni toplayan Ingiliz yapimci Adam Curtis'in BBC televizyonu için hazirladigi bu belgeseli Aylin Bozyap Türkçe'ye uyarladi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm



Yeni Hayat

Çin'in ekonomisi son yillarda büyük bir patlama yasadi yasamasina ama zaten kit kanaat geçinen milyonlarca çiftçi ve köylü, yoksulluktan çikabilmis degil.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Günde Bir Dolara Geçinmek

Dünyada, bir milyar civarinda insan sadece günde bir dolardan daha az gelirle geçinmeye çalisiyor.

Yaklasik 800 milyon civarinda insan da, karinlarini doyurmak için günlük gida olanaklarindan yoksun.

''Günde bir dolara'', yillardir yoksulluk esigini tanimlamak için kullanilan bir kavram.

Dünyanin en zengin ülkesinin para biriminin, yoksullugu ölçmek için kullanmanin yarattigi ironi bir yana, yoksulluk sinirinin altinda yasayan insanlarin hayatlarinda dolar görüp görmedikleri de bir baska soru isareti.

Acaba günde bir dolara;

Karninizi doyurabilir misiniz?

Sitmadan korunmak için cibinlik alabilir misiniz?

Çocuklarinizi okula gönderebilir misiniz?

Hastalansaniz, yeter mi bu para size?

Dünya liderlerinin, 15 yilda yoksullugu yariya indirme hedefi ne kadar gerçekçi?

Peki yoksul kalan diger yariya, yani günde 1 dolara hayata tutunmaya çalisanlara ne olacak?

BBC Dünya Servisi, dünya liderlerinin yoksullugu yari yariya azaltma hedeflerinin ne kadar gerçeklesebilir oldugu sorusuna dört kitada ve bes ayri ülkede yanit aradi.

Muhabirimiz Mike Wooldridge; Kenya, Peru, Gana, Hindistan ve Çin'de siradan insanlarin yasamlarina mercek tuttu.

Günde bir dolara geçinmek adli diziyi, Türkçe'ye Alper Balli uyarladi...

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm
7. Bölüm
8. Bölüm
9. Bölüm
10. Bölüm



Gelecegini Arayan Ülke

Avrupa'nin güney dogusunda, Balkanlarin kapisinda; buralilarin deyisiyle 'yürek seklinde' bir ülke Bosna Hersek...

Bayraginin deseni; üç ayri din ve etnik kökeni temsil eden halklarini, bu yüregin üç kösesini simgeliyor...

Bosna Hersek 1992-1995 arasinda Avrupa'da, yakin geçmisin en kanli savasina sahne oldu.

Dolayisiyla savas sonrasinda Dayton Anlasmasi'yla olusturulan Bosna Hersek'te hersey uzlasma ve dengeler sistemine dayaniyor. Kilit kararlarin alinmasi için üç halkin da onayi gerekiyor.

Ancak halihazirdaki karmasik sistemler, karar süreçlerini yavaslatmak gibi bir yan etki yaratiyor.

Bosna Hersek'in adi son yillarda fazla gündemde olmasa da, ülke aslinda bazi temel meseleleri hala çözümlemis degil.

Yugoslavya'yi çökerten fitilin ateslendigi Kosova, 2008 yilinin Subat ayinda bagimsizligini ilan ettiginde; "Bosna Hersek'te de bölünme gündeme gelir mi" sorusu tartisiliyordu.

Gelecegini Arayan Ülke dizisi, bu sorunun yanitini tartismak ve Bosna Hersek’in genel durumunu gözlemlemek amacindan hareketle ortaya çikan alti bölümlük bir radyo programi.

BBC Türkçe Bölümü adina, Kasim ayinin sonlarinda ülkenin baslica kentleri Saraybosna, Banja Luka, Mostar ile Pale’yi ziyaret ettim.

En büyük Bosnak, Sirp ve Hirvat partilerinin yöneticileri Süleyman Tihiç, Milorad Dodik ve Miso Relota, uluslararasi toplumun Yüksek Temsilcisi Miroslav Lajcak basta olmak üzere çok sayida yetkili, sivil toplum kurulusu temsilcisi ve ülkenin farkli etnik yapidaki kentlerinin halklariyla görüstüm.

Eski Yüksek Temsilci Lord Paddy Ashdown'un, çesitli ülkelerden diplomatlarin görüslerini aldim.

Ülkenin siyasi ve toplumsal sorunlarini tartisirken köpüren nehirleri, yalçin daglari, zengin müzik gelenegi, sanati, leziz mutfagiyla günlük yasamin renklerini de radyolariniza tasimaya çalistim.

Dolayisiyla "Gelecegini Arayan Ülke" dizimizde; Bosna Hersek'te asayisten kültüre, yasamin çesitli boyutlarini gözlemliyor; ülkenin yaralarini ne ölçüde sardigini, nasil bir gelecege yöneldigini ele aliyoruz...

Gelecegini Arayan Ülke’nin internet sayfalarinda, dizinin radyoda yayimlanan bölümlerini yeniden dinleyebilirsiniz.

Ayrica bölümlerin içeriginden uyarladigimiz metinlerini, Bosna Hersek turumuzun fotograf albümlerini, dizide fazla yer veremedigimiz diger bazi mülakatlarimizi bulabilirsiniz.

Sevi Sariisik, BBC Türkçe Bölümü

*Gelecegini Arayan Ülke dizisi ilk olarak 16 Aralik 2008 - 6 Ocak 2009 tarihleri arasinda yayinlandi.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm
5. Bölüm
6. Bölüm



Afganistan Dersleri

Orta Dogu, Orta Asya ve Hindistan Yarimadasi arasinda sikismis olan Afganistan, tarihi Ipek Yolu üzerindeki en önemli duraklardan oldugundan pek çok kez isgale ugradi ve topraklari büyük savaslara sahne oldu.

Afganistan 19. yüzyilda Rusya Imparatorlugu ile Ingiliz Imparatorlugu'nun
"Büyük Oyun" diye anilan Hindistan üzerinde nüfuz sahibi olma mücadelesinin göbeginde kaldi.

Bölge Soguk Savas döneminde de kilit savas meydanlarindan biri oldu. Sovyet ordusu 1979'da, bölgede bir Komünist yönetime arka çikmak üzere müdahalede bulundu.

Moskova yönetiminin bu adimiyla baslayan çarpismalar, Amerika Birlesik Devletleri ve Afganistan'in diger komsularini da içine çeken bir girdaba dönüstü.

Müslüman din adamlarindan olusan bir grup olarak gelisen Taleban'in ortaya çikmasi, yaklasik 20 yildir süren savasin ardindan ülkeye biraz olsun istikrar getirdi.

Ancak grubun Islami asiri biçimde yorumlayarak uygulamasi genis bir tepki çekti.

Ülke nüfusunda çogunluk olan Pestulardan olusan Taleban'a, Afganistan'in daha çok kuzeyinde bulunan ve etnik azinliklardan olusan bir ittifak direnis göstermeye basladi.

Taleban'in uluslararasi toplumla arasini iyice açan kritik gelismeler ise 2001'de yasandi.

Beyaz Saray yönetiminin, New York ve Washington'u hedef alan 11 Eylül saldirilari ile 1998 yilinda Kenya ve Tanzanya'daki elçiliklerine yönelik bombali eylemlerin baslica sorumlusu olarak gördügü El Kaide lideri Usame Bin Ladin, Afganistan topraklarinda yasiyordu.

Taleban lideri Molla Ömer'in Usame Bin Ladin'i iadeye yanasmamasi ardindan ABD, 2001 Ekim ayinda Afganistan'a karsi hava saldirilarina giristi. Bundan güç alan muhalif Kuzey Ittifaki'nin harekete geçmesi sonunda Taleban yönetimi son buldu.

O zamandan bu yana ülkede çok sayida ABD askeri ile NATO bünyesinde faaliyet gösteren bir çok uluslu güç bulunuyor.

Taleban sonrasi döneme, yerel komutanlar arasindaki iktidar ve toprak kavgalari damga vuruyor.

Kabil'de kurulan geçici yönetim su ana kadar baskent disinda etkin bir idare kurabilmis degil.

BBC Dünya Servisi'nde yayinlanan Afganistan Dersleri adli dizide, bu ülkeyi harabaye çeviren 30 yili, yasayanlar anlatti.

Eski BBC Kabil muhabirlerinden Alan Johnston'in hazirladigi diziyi Kumru Baser Türkçe'ye uyarladi.

Afganistan Dersleri'ni, Hüseyin Alkan sundu.

1. Bölüm
2. Bölüm
3. Bölüm
4. Bölüm



200. yilinda Darwin

Dogumunun 200. yilinda, 'evrim teorisi'nin en önemli savunucularindan Ingiliz bilim adami Charles Darwin'in yasami, fikirleri ve etkisi, basta Ingiltere'de olmak üzere dünyadaki pek çok üniversitede ve bilim müzelerlerinde neredeyse bir festival havasinda etkinliklerle aniliyor.

UNESCO'nun Darwin Yili ilan ettigi 2009'da, fikirleri dünyanin hemen her yerinde yayilmaya ve tartisma yaratmaya devam ediyor.

Charles Darwin'in dogumunun 200'üncü, Türlerin Kökeni kitabinin yayimlanmasinin 150'nci yildönümü dolayisiyla, çalismalarini iki bölümlük bir dizi halinde degerlendirdik.

1. Bölüm
2. Bölüm