O szkole‎ > ‎Pałac - PSM‎ > ‎

Odkrycie kanałów

W odwiertach na parterze w pomieszczeniu C zaobserwowano w odwiertach 1 i 2 – na osi przebiegającej wzdłuż szerokości pomieszczenia, w odległościach odpowiednio od ściany północnej 1,4 m i 4,3 m nawarstwienia zasypiskowe, które zalegały pod drewnianą deską podłogową o wymiarach w przekroju 3 x 13 cm. Na warstwy te składały się piaski żółtobrunaty i ciemnobrunatny - próchniczny z domieszką fragmentów związanych z pracami remontowymi: tynk wapienny, zaprawa, gruz ceglany, fragmenty trzciny oraz z bytowaniem mieszkańców pałacu: fragmenty kości zwierzęcych oraz w odwiercie 2 fragment brzuśca naczynia o powierzchni pomarańczowej  i ściance cienkościennej z XIX w. Na uwagę zasługuje pojawienie się sporadycznie w odwiertach węgli drzewnych, prawdopodobnie związanych z pożarem obiektu oraz fragment brzuśca naczynia (na głębokości 140 – 180 cm) o powierzchni chropowaconej, ceglastej, od wewnątrz czernionej, do którego lepienia użyto gliny schudzanej piaskiem średnioziarnistym. Wyrób garncarski nawiązuje przypuszczalnie do okresu wczesnego średniowiecza. Spąg warstwy zasypiskowej pojawił się na głębokości około 280 cm. Odwierty nie natrafiły na możliwą konstrukcję budowlaną. Dlatego powzięto decyzję o wykonaniu kolejnego odwiertu 3, który okazał się celowy w procesie poszukiwawczym.

W odwiercie 3, który wyznaczono w odległości 5, 70 m od ściany północnej, na jednej linii z odwiertami 1 i 2, natrafiono na inną stratygrafię. Pod powierzchnią drewnianej podłogi, oprócz warstwy zasypiskowej, zawierającej ślady prac remontowych, w tym tynków o powierzchniach pomalowanych na kolory jasnoniebieski i ciemnozielony, wyodrębniono kilka węgli drzewnych (ślad po pożarze). Na głębokości 1,7 m natrafiono na spoistą konstrukcję ceglaną o grubości 0,3 m, a pod nią na pustkę powietrzną, której dno znajdowało się na głębokości 2,85 m. Dalsze wiercenie w głąb wykazało warstwę szarobrunatnego piasku próchnicznego (na głębokości 2,85 – 2,90 m), niżej jasnożółtego piasku pylastego. Na głębokości 3,15 m natrafiono na kamień, pod nim zalegał naturalny - jasnożółty piasek małoziarnisty. Odkrycie to potwierdziło domniemanie, że pod powierzchnią podłogi znajduje się obiekt o sklepieniu łukowym. Kwestią nierozwiązaną była sprawa kierunku jego przebiegu, dlatego zadecydowano się na wykonanie kolejnych odwiertów nr 4 i 5, symetrycznych do odwiertu 3. Okryte układy warstw w odwiertach były podobne do uzyskanych wyników w odwiercie 3. Pod drewnianą podłogą znajdowała się warstwa zasypiskowa żółtobrunatna i brunatna próchniczna z materiałem rozbiórkowym i węglami drzewnymi. W zasypiskowej warstwie próchnicznej ( na głębokości 1,5 m) znaleziono fragment naczynia esowatego o powierzchniach brunatnych i przełomie czarnym, z domieszką w glinie średnioziarnistego piasku, którego chronologia sięga wczesnego średniowiecza. Na głębokościach od 1,6 m do 1,7 m natrafiono na spoistą warstwę ceglaną o grubości 0,4 m a pod nią na pustkę powietrzną sięgającą do głębokości 2, 0 – 2, 1 m. Podobnie jak w poprzednim odwiercie 3 natrafiono na kamień osadzony na warstwie naturalnej. Przedstawiona seria dodatkowych odwiertów potwierdziła istnienie pod pomieszczeniem C ceglanej konstrukcji budowlanej o łukowym sklepieniu, dodatkowo uzyskano informację, że prawdopodobnie jej dno wyścielono brukiem kamiennym i budowla przebiega równolegle do ściany południowej głównej sali.

Odkrycie kanałów - więcej (geneza)

Fotografie - odszukanie wejścia do kanałów

 
 

Wejście do kanału
Kanał

Nadzór archeologiczny o charakterze sondażowym (odwierty) i rozpoznawczym pozwolił w części pałacu  odkryć rzeczywisty układ warstw pod pomieszczeniami na parterze i w piwnicy. Na parterze były to warstwy zasypiskowe, związane z remontem pałacu (zaprawa, tynk, trzcina, gruz) i ślad po pożarze (węgle drzewne). Znalezione fragmenty nowożytnej ceramiki; fragmenty naczynia i kafli sugerują, że prace remontowe mogły być wykonane po I połowie XVIII w. W brunatnej warstwie próchnicy wydzielono fragmenty naczyń z okresu wczesnego średniowiecza, co świadczy o pozyskiwaniu materiału zasypiskowego z miejsc o chronologii starszej. Prace dowiodły również i zweryfikowały przypuszczenie, że przy fundamencie wschodnim pałacu, pod pomieszczeniami na parterze przebiega kanał z dnem nieckowatym i wyodrębnioną rynną, przypuszczalnie pełniący funkcję kanalizacji. Byłaby to niespotykana rzadkość jej zastosowania pod budowlami pałacowymi w czasach nowożytnych. Ciekawym spostrzeżeniem jest również i to, że do ścian piwnicy wkomponowane zostały lub też przylegają duże kamienie, co nasuwa przypuszczenie o znajdującej się wewnątrz pałacu starszej budowli. Cel nadzoru został osiągnięty, lecz niektóre problemy wymagają rozszerzonych badań archeologiczno – architektonicznych.