4. สังคมในสมัยอยุธยา

สังคมในสมัยอยุธยา

        สังคมไทยในสมัยอยุธยา ประกอบด้วยบุคคล 5 กลุ่ม ได้แก่ พระมหากษัตริย์ และเจ้านายชั้นสูง ขุนนาง ไพร่ ทาสและผู้ที่ได้รับการยกย่องเลื่อมใสจากคนทุกกลุ่มคือพระสงฆ์

      ลักษณะการแบ่งชนชั้นในสังคมไทยมีลักษณะไม่ตายตัวบุคคลอาจจะเสื่อมตำแหน่งฐานะทางสังคมของตนได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความรู้ความสามารถ และคุณประโยชน์ที่มีต่อประเทศชาติ

1. พระมหากษัตริย์  พระราชฐานะและอำนาจของพระมหากษัตริย์ ในสมัยอยุธยา

ทรงมีฐานะเป็นสมมติเทพ  (ไทยได้รับแนวความคิดนี้  มาจากคติความเชื่อของศาสนาพราหมณ์

ทรงเป็นประมุขของประเทศ  มีอำนาจสูงสุดในการปกครอง

ทรงมีพระราชอำนาจในฐานะเป็นเจ้าชีวิตและเจ้าแผ่นดิน

ทรงเป็นผู้อุปถัมภ์พระพุทธศาสนา

2. เจ้านาย  หมายถึง  พระราชวงศ์ของพระมหากษัตริย์  มีสกุลยศลดหลั่น ตามลำดับ  คือ เจ้าฟ้า  พระองค์เจ้า  หม่อมเจ้า  ฯลฯ

3. ขุนนาง  มีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือพระเจ้าแผ่นดิน ในการปกครองประเทศ  โดยพระเจ้าแผ่นดินพระราชทานศักดินา ให้เป็นเครื่องตอบแทนอำนาจ และฐานะของขุนนาง มีดังนี้

1.ขุนนางเป็นชนชั้นที่มีอำนาจมากทั้งในด้านการปกครองและการควบคุมพลเมือง

2.ในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงออกกฎหมายศักดินา จัดทำเนียบขันนาง ข้าราชการ ซึ่งประกอบด้วย ตำแหน่ง  ยศ  ราชทินนาม

3.ขุนนางที่มีไพร่พลมาก จะเป็นฐานแห่งกำลังและอำนายที่สำคัญปัญหาความขัดแย้งในกลุ่มขุนนางและเจ้านายจึงเกิดขึ้นบ่อยครั้ง

4. ไพร่  หมายถึงสามัญชนทั่วไป  นับว่าเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ แบ่งเป็น  3  ประเภท  คือ

ไพร่หลวง หมายถึง ไพร่ที่ขึ้นทะเบียนสังกัดต่อรัฐ  คือ องค์พระมหากษัตริย์  ต้องมาเข้าเวรเพื่อรับใช้ราชการปีละ 6 เดือน

ไพร่สม  หมายถึง  ไพร่ที่ขึ้นทะเบียนต่อเจ้านายและขุนนาง

ไพร่ส่วน  หมายถึง  ไพร่ที่ส่งผลิตผลมาแทนการเข้าเวร  เื่พื่อใช้แรงงาน

5. ทาส  เป็นชนชั้นที่ต่ำที่สุดในสังคม  แบ่งเป็น  2  ประเภท  คือ

        ทาสที่ไถ่ถอนตัวได้  เรียกว่า  ทาสสินไถ่

        ทาสที่ไถ่ถอนตัวไม่ได้  เช่น  ทาสเชลย  ลูกทาสเชลย ฯลฯ

6. พระสงฆ์  พระสงฆ์ไม่จำกัดชนชั้นใดชนชั้นหนึ่ง  แต่เป็นที่เคารพของคนทุกชนชั้น  บทบาทและความสำคัญของพระสงฆ์ มีดังนี้

1.เป็นที่พึ่งทางใจของคนทุกชนชั้น

2.เป็นบุคคลที่เปรียบเสมือนตัวเชื่อมของชนชั้นสูง กับชนชั้นต่ำ

3.เป็นผู้ให้การศึกษา  เพราะวัดเป็นศูนย์กลางของการศึกษา ในสมัยก่อน

      สถาบันที่มีอิทธิพลต่อสังคมในสมัยอยุธยาเป็นอันมาก ได้แก่  พระพุธะศาสนา เพราะเป็นศาสนาของทุกชนชั้น และเป็นเครื่องจรรโลงเอกภาพของสังคม  วัดในพระพุทธศาสนา จึงมีความสำคัญดังนี้

1.เป็นศูนย์กลางของชุมชน

2.เป็นสถานศึกษาเล่าเรียน โดยมีพระสงฆ์เป็นครู

3.เป็นแหล่งรวมศิลปวัฒนธรรมไทย

4.เป็นสถานที่พบปะและจัดกิจกรรมของราษฎร

 

อ้างอิง : _____________.  (2551).  ประวัติศาสตร์ไทยสมัยอยุธยา.  สืบค้นจาก  http://allknowledges.tripod.com/ayutthaya.html
Comments