โรมัน

                                       โรมัน

 

โรมัน อาจหมายถึง

 
ประวัติศาสตร์
 
  • โรมโบราณ (ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 9 – ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 5)
    • ราชอาณาจักรโรมัน (753 ก่อน ค.ศ. ถึง 509 ก่อน ค.ศ.)
    • สาธารณรัฐโรมัน (509 ก่อน ค.ศ. ถึง 44 ก่อน ค.ศ.)
    • จักรวรรดิโรมัน/จักรวรรดิโรมันตะวันตก (44 ก่อน ค.ศ. ถึง ค.ศ. 476)
    • ชาวโรมัน
  • จักรวรรดิไบแซนไทน์ (ค.ศ. 330 ถึง ค.ศ. 1453) หรือ จักรวรรดิโรมันตะวันออก ก็เรียก
  • จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (ค.ศ. 900 ถึง ค.ศ. 1806) กลุ่มอาณาจักรในบริเวณตอนกลางของยุโรปที่พูดภาษาเยอรมันและมารวมตัวกันก่อตั้งเป็นจักรวรรดิ
    • พระมหากษัตริย์แห่งชนโรมัน (King of the Romans)
 
ภูมิศาสตร์
 
  • โรม เมืองหลวงของอิตาลี
  • โรมัน, บัลแกเรีย เทศบาลเมืองใกล้เมืองปราเวทส์
  • โรมัน, โรมาเนีย เมืองแห่งหนึ่งในโรมาเนีย
  • เซนต์โรมัน ในโมนาโก
  • ถนนโรมัน
 
คริสต์ศาสนา
 
  • ศาสนจักรโรมันคาทอลิก หรือ นิกายโรมันคาทอลิก ก็เรียก
  • หนังสือมิสซาจารีตโรมัน หนังสือบทสวดและอ่านสำหรับพิธีมิสซาของนิกายโรมันคาทอลิก
 
ตัวพิมพ์
 
  • ตัวพิมพ์โรมัน (roman type) ชุดตัวอักษรละตินแบบตัวตรง ต่างจากตัวเอน (italic)
  • ไทมส์นิวโรมัน (Times New Roman) ชื่อฟอนต์ตัวอักษรละติน
 
วรรณคดี
 
  • โรมัน (roman) ใช้หมายถึงนวนิยายในภาษาหลายภาษาของยุโรป ในภาษาเหล่านั้นคำว่า novel จะหมายถึงนวนิยายขนาดสั้น (novella ในภาษาอังกฤษ)
 
 
อื่น ๆ
  • โรมัน (ภาพยนตร์)
  • ตัวอักษรโรมัน (ตัวอักษรละติน) มาตรฐานตัวหนังสือในภาษาอังกฤษ และภาษาเกือบทั้งหมดในตะวันตกและยุโรปตอนกลาง รวมทั้งพื้นที่ที่ครอบครองโดยชาวยุโรป
  • สถาปัตยกรรมโรมัน
  • กองทัพโรมัน
  • ปฏิทินโรมัน
  • กฎหมายโรมัน ระบบกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในสาธารณรัฐโรมันและจักรวรรดิโรมัน เป็นที่รู้จักกันในนาม กฎหมายสิบสองโต๊ะ
  • ปรัมปราวิทยาโรมัน
  • จมูกโรมัน
  • เลขโรมัน ระบบตัวเลขที่ใช้ตัวอักษรโรมันบางตัวแทนจำนวน
  • พื้นผิวโรมัน พื้นผิวในสามมิติแบบหนึ่ง
  • ROMANS (โรแมนซ์) กลุ่มนักร้องหญิงญี่ปุ่น สังกัดค่ายเฮลโล! โปรเจกต์
  • เดอะโรมันส์ (The Romans) เนื้อเรื่องชุดหนึ่งในซีรีส์โทรทัศน์ชุด ข้ามเวลากู้โลก (Doctor Who)
  • เบอร์นาร์ด โรมันส์ นักสำรวจ นักเดินเรือ นักทำแผนที่ นักธรรมชาติวิทยา ทหาร โปรโมเตอร์ และนักเขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 18


เลขโรมัน

เลขโรมัน เป็นระบบตัวเลขที่ใช้ในโรมโบราณ เลขโรมันถือเป็น ระบบเลขไม่มีหลัก หมายความว่า ไม่ว่าจะเขียนตัวเลขแต่ละตัวไว้ ณ ตำแหน่งใดของค่าตัวเลขนั้นจะมีค่าคงที่เสมอ ระบบเลขโรมันมีสัญลักษณ์ที่ใช้กันดังนี้

I หรือ i มีค่าเท่ากับ 1
V หรือ v มีค่าเท่ากับ 5
X หรือ x มีค่าเท่ากับ 10
L หรือ l มีค่าเท่ากับ 50
C หรือ c มีค่าเท่ากับ 100
D หรือ d มีค่าเท่ากับ 500
M หรือ m มีค่าเท่ากับ 1,000

นอกจากนี้ ยังมีสัญลักษณ์อื่นที่ไม่ได้ใช้ในระบบเลขโรมันปัจจุบัน แต่ปรากฏอยู่ในรหัสยูนิโคด ดังนี้

(U+2180) มีค่าเท่ากับ 1,000
(U+2181) มีค่าเท่ากับ 5,000
(U+2182) มีค่าเท่ากับ 10,000
(U+2187) มีค่าเท่ากับ 50,000
(U+2188) มีค่าเท่ากับ 100,000

 

การเขียนเลขโรมัน

 

การเขียนเลขโรมัน สามารถเขียนแทนเฉพาะจำนวนเต็มบวกเท่านั้น เนื่องจากในสมัยก่อนโรมยังไม่มีสัญลักษณ์แทนเลขศูนย์หรือเลขทศนิยม โดยให้เขียนจากสัญลักษณ์ที่มีค่ามากแล้วลดหลั่นกันไปยังสัญลักษณ์ที่มีค่าน้อย เช่น

  • MCCCXXV มีค่าเท่ากับ 1,000 + 300 + 20 + 5 = 1,325
  • MMMDLXVII มีค่าเท่ากับ 3,000 + 500 + 60 + 7 = 3,567

ถ้าเขียนสัญลักษณ์ที่มีค่าน้อยกว่าไว้ด้านหน้าสัญลักษณ์ที่มีค่ามากกว่า ค่าของจำนวนที่ได้จะมีค่าเท่ากับจำนวนที่มีค่ามากลบด้วยจำนวนที่มีค่าน้อย และจะเขียนสัญลักษณ์เพียงคู่เดียวในแต่ละหลักเท่านั้น เช่น

  • IX มีค่าเท่ากับ 10 − 1 = 9
  • XL มีค่าเท่ากับ 50 − 10 = 40
  • MCMLXXVII มีค่าเท่ากับ 1,000 + (1,000 − 100) + 70 + 7 = 1,977
  • MMCDLXVIII มีค่าเท่ากับ 2,000 + (500 − 100) + 60 + 8 = 2,468

จำนวนที่มีค่าเกินกว่าที่กำหนดไว้ตามสัญลักษณ์ดังกล่าว จะเขียน บาร์ (ขีด) ไว้บนสัญลักษณ์เหล่านี้ ซึ่งหากบาร์ถูกกำหนดไว้บนสัญลักษณ์ใด สัญลักษณ์นั้นจะแทนจำนวนซึ่งมีค่าเท่ากับสัญลักษณ์นั้นคูณด้วย 1,000 เช่น

  • V มีค่าเท่ากับ 5 × 1,000 = 5,000
  • X มีค่าเท่ากับ 10 × 1,000 = 10,000
  • L มีค่าเท่ากับ 50 × 1,000 = 50,000
  • C มีค่าเท่ากับ 100 × 1,000 = 100,000
  • D มีค่าเท่ากับ 500 × 1,000 = 500,000
  • M มีค่าเท่ากับ 1,000 × 1,000 = 1,000,000

โดยปกติแล้ว การเขียนเลขโรมันจะไม่เขียนสัญลักษณ์เดียวกันอยู่ติดกันตั้งแต่ 4 ตัวขึ้นไป ยกเว้นบนหน้าปัดนาฬิกา ที่จะใช้ IIII แทนเวลา 4 นาฬิกาหรือ 16 นาฬิกา เพื่อป้องกันความสับสนในการอ่านเวลา

 

 

 ตัวอย่างการเขียนเลขโรมัน

เลขโรมัน เลขอารบิก ค่าของตัวเลข เลขโรมัน เลขอารบิก ค่าของตัวเลข
I 1 หนึ่ง C 100 หนึ่งร้อย
II 2 สอง CC 200 สองร้อย
III 3 สาม CCC 300 สามร้อย
IV 4 สี่ CD 400 สี่ร้อย
V 5 ห้า D 500 ห้าร้อย
VI 6 หก DC 600 หกร้อย
VII 7 เจ็ด DCC 700 เจ็ดร้อย
VIII 8 แปด DCCC 800 แปดร้อย
IX 9 เก้า CM 900 เก้าร้อย
X 10 สิบ M 1,000 หนึ่งพัน
XI 11 สิบเอ็ด MM 2,000 สองพัน
XII 12 สิบสอง MMX 2,010 สองพันสิบ
XX 20 ยี่สิบ MMDLIII 2,553 สองพันห้าร้อยห้าสิบสาม
XXX 30 สามสิบ MMM 3,000 สามพัน
XL 40 สี่สิบ MMMCMXCIX 3,999 สามพันเก้าร้อยเก้าสิบเก้า
L 50 ห้าสิบ
LX 60 หกสิบ
LXX 70 เจ็ดสิบ
LXXX 80 แปดสิบ
XC 90 เก้าสิบ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
Comments