Muscari - Druifhyacint

Allemaal Blauwe druifjes? 

Iedereen kent wel de 'Blauwe druifjes' die je in pot of als bolletjes kunt kopen.  In werkelijkheid zijn het niet altijd de echte  Blauwe druifjes, Muscari botryoides. Het is zelfs zo dat een gelijkende soort, de Langbladige druifhyacint - Muscari armeniacum, veel algemener voorkomt in tuinen en ook veel makkelijker verwildert.  Over met name deze twee soorten en andere gelijkende Muscari's en hun onderscheid gaat het in dit artikel.  Er zijn natuurlijk ook valkuilen omdat je met verwilderde tuinplanten, en dat zijn het eigenlijk altijd, nooit kan weten.

Habitat, ook in C6

In C6 zijn, net als elders in het land, de druifhyacinten meestal te vinden in bosranden en houtwallen grenzend aan tuinen en in andere terreinen waar tuinafval terecht komt.  Waar grond wordt omgewoeld en eerder tuinen waren vind je soms ook weer druifhyacinten. Ze kunnen magere grond (zand) wel redelijk aan, maar een beetje humus, voedsel in de grond wordt toch wel op prijs gesteld. Het liefst vangt het ook nog redelijk wat zon op, dus midden in een bos heeft het (ook als tuinafval-escape) weinig kans van slagen. De randjes (de 'overkant') waar veel mensen de kruiwagen, na het nodige kuiswerk in de tuin komen leeggooien, is eigenlijk een prima plek voor deze planten.


Muscari botryoides versus Muscsari armeniacum

Het blad van druifhyacinten komt al in de herfst boven de grond en zelfs dan al is veelal te zeggen welke soort het is.  Uit ieder bolletje komen een aantal bladeren.  Bij Blauwe druifjes zijn dat er meest 2-3 en zijn ze redelijk kort en  breed, zelfs aan de top iets breder dan de rest van het blad.  Bij Langbladige druifhyacint zijn  het er 3-5, zijn ze veel langer, draderig, vaak gedraaid, slap en langzaam uitlopend in een spits aan de top. Als ze gaan bloeien, en dat is redelijk snel in het voorjaar, is het blad eerst nog zichtbaar en nog steeds een goed kenmerk. Een forse kanttekening bij dit verhaal is dat je er wel vanuit gaat dat het niet nóg een andere druifhyacint is, maar tot op heden zijn die nog niet met zekerheid verwilderd vastgesteld. 


Aan de bloemen is ook wat te zien, alhoewel je het best de soorten eens naast elkaar legt om het verschil goed te kunnen zien.  De bloemen van Blauwe druifjes zijn rond (zo lang als breed, zie rechts), die van Langbladige druifhyacint langwerpiger (zie links).  Dit kenmerk moet je bekijken als de bloemen echt in bloei staan.  In knop zijn de bloemen van beide soorten rond. 

De kleur van de bloemen is ook net iets anders. Bij Blauwe druifjes meer echt blauw, bij Langbladige druifhyacint meer paarsig blauw. 

Als de bloei al enigzins is gevorderd,  staan de bloemen van de Blauwe druifjes wat verder van elkaar af dan bij een Langbladige druifhyacint en vormen ze ook een langere bloeiwijze (7 tegen 5 centimeter). 








Andere te verwachten Muscari's


Muscari aucheri

Een mij vooralsnog onbekende maar daarom des te 'gevaarlijker' soort. Mogelijk betreft het plaatje rechts deze soort. Het wordt door kwekers aangeboden en staat dus vast ook in tuinen en dat maakt het weer waarschijnlijk dat het kansen krijgt te verwilderen. In de Rothmaler deel 5 lees ik dat de soort lijkt op M. botryoides maar ervan verschilt door sikkelvormige, blauwgroene, niet geribde bladeren (bij M. botryoides recht, groen en meest geribde bladeren).  De bloeiwijze blijft compact, bij M. botryoides groeit deze uit gedurende het seizoen.  Van M. armeniacum verschilt het net als M. botryoides door het bredere, kortere blad, dat breder wordt naar de top.  


Muscari latifolium - Brede druifhyacint

Deze druifhyacint heeft blauwgroen, breed blad en hele donkere bloemen. De onvruchtbare bloemen die bovenin de tros zitten zijn veel lichter van kleur. Het bijgevoegde plaatje is genomen in de heemtuin van Leuven. De plant is verwilderd te verwachten alhoewel het toch een beetje een rariteit is in tuinen. In Nederland wordt het wel als stinzenplant beschouwd alhoewel de weinige plaatsen waar het is gemeld erg gecultiveerd zijn.














Muscari neglectum (syn. M. atlanticum) - Troshyacint

Deze, ook in België als inheems beschouwde druifhyacint, komt voornamelijk in Zuid- en Midden-Europa voor. Het  wordt naar mijn idee niet in tuinen gehouden, maar zou eventueel kunnen worden aangevoerd.  Deze plant heeft donkere bloemen en smal lang blad, alhoewel nooit zo lang en rommelig als bij M. armeniacum.  De plant wordt meestal niet erg hoog. Het vormt vele bijbollejtes (een verschil met de eveneens langbladige M. armeniacum).  De opvatting in de Belgische Flora is niet dezelfde als uit de Engelse en Duitse flora.  Daar geeft men prioriteit aan de naam neglectum. In België noemt men het M. atlanticum.  Het is mij niet duidelijk waar de soort precies wild voorkomt in België (in de flora wordt het Maasdistrict genoemd), want in geen enkele database zijn daar vondsten te vinden. Wel wordt in de Flora of Brussels geschreven dat de soort er in 1976 en 1991 gevonden is. Het zou er gecultiveerd zijn en voorbestaan in parken en grote tuinen.





Links
Blauwe druifjes op wilde-planten.nl (de foto's zijn foutief, de beschrijving klopt)





Comments