Phương pháp "Giáo viên thuyết trình phát hiện và giải quyết vấn đề"

TIẾT 11

CHƯƠNG III: CẤU CHÚC RẼ NHÁNH VÀ LẶP

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
I. Mục tiêu

1. Kiến thức:

- Hiểu nhu cầu của cấu trúc rẽ nhánh trong biểu diễn thuật toán

- Hiểu câu lệnh rẽ nhánh (dạng thiếu và dạng đủ)

- Hiểu câu lệnh ghép

2. Kỹ năng
- Sử dụng cấu trúc rẽ nhánh trong mô tả thuật toán của một số bài toán đơn giản.

- Viết được các câu lệnh rẽ nhánh khuyết, rẽ nhánh đầy đủ và áp dụng để thể hiện được thuật toán của một số bài toán đơn giản.

II. Chuẩn bị của GV và HS:


1. Chuẩn bị của GV:

- Bài soạn, phấn, bảng

2. Chuẩn bị của HS:

- Sách giáo khoa, vở ghi,…

III. Tiến trình dạy học:


1. Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Em hãy trình bầy thuật toán của bài toán giải pt bậc 2:
ax2 + bx + c = 0?

2. Nội dung bài mới:


 Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

GV: Nêu vấn đề để hs hiểu rõ cách rẽ nhánh của câu lệnh

 

VD:

- Châu và Ngọc đi thực hành môn Tin học, và hai bạn hẹn nhau: “Chiều nay nếu không mưa thi Châu sẽ đến nhà Ngọc”

Cách nói này diễn đạt như vậy thuộc dạng thiếu:

   Nếu………….thì……………

- Một lần khác Ngọc nói với Châu: “Chiều mai nếu không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu trời mưa thì gọi điện trao đổi”.

 

Cách diễn đạt như vậy thuộc dạng đủ:

  Nếu………thì……….nếu không thì………

VD: Giải phương trình bậc hai:

    ax2 + bx + c = 0  (a≠0)

- Trước tiên: Tính D=b2 - 4ac

- Nếu D nhỏ hơn không phương trình vô nghiệm, ngược lại phương trình có nghiệm, đưa ra các nghiệm.

 

HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài

 

 

 

GV: Yêu cầu HS cần hiểu rõ cấu trúc và ý nghĩa của câu lệnh if-then

VD1:    If D<0 then

             Writeln(‘Phuong trinh vo nghiem’);

 

VD2:  If a mod b =0 then

              Writeln(‘ a chia het cho 3’)

          Else Writeln(‘ a khong chi het cho 3’);

VD3: Tìm số lớn nhất trong ha số a, b:

- Dùng lệnh gán max:=a và câu lệnh khuyết

   If b>a then  max:=b;

- Dùng câu lệnh đủ:

  If b>a then max:=b

  Else max:=a;

GV: Câu lệnh If then có mấy dạng?

HS: Có hai dạng đó là dạng thiếu và dạng đủ

 

 

 

GV: Yêu cầu HS đọc SGK để hiểu rõ về câu lệnh ghép

 Câu lệnh ghép có dạng như thế nào?

HS: Trả lời câu hỏi  và ghi bài

1. Rẽ nhánh

- Thường ngày có rất nhiều việc chỉ được thực hiện khi một điều kiện cụ thể nào đó được thoả mãn.

 

- Do đó trong nhiều thuật toán các thao tác tiếp theo sẽ phụ thuộc và kết quả nhận được từ các bước trước đó.

- Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề như vậy gọi là cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu và đủ










2. Câu lệnh if-then

- Để mô tả cấu trúc rẽ nhánh, Pascal dùng câu lệnh if-then để mô tả tương ứng với hai dạng thiếu và đủ như sau:

a) Dạng thiếu:

  if <điều kiện> then <câu lệnh>;

 


b) Dạng  đủ:

  if <điều kiện> then < câu lệnh1>

  Else <câu lệnh 2>;

 

Trong đó:

  + If, then, else là các từ khoá

  + Điều kiện là biểu thức lôgic

  + câu lệnh, câu lệnh 1, câu lệnh 2: là một câu lệnh của Pascal

- dạng thiếu: Điều kiện sẽ được kiểm tra. Nếu điều kiện đúng (có giá trị True) thì câu lệnh sẽ được thực hiện, ngược lại câu lệnh sẽ bị bỏ qua

- dạng đủ: Điều kiện cũng được kiểm tra. Nếu điều kiện đúng thì câu lệnh 1 sẽ được thực hiện, ngược lại câu lệnh 2 sẽ được thực hiện

Chú ý: Câu lệnh trước else không có dấu chấm phẩy

 











3. Câu lệnh ghép

- Theo cú pháp sau  một số từ khoá phải là một câu lệnh. Nhưng trong nhiều trường hợp, sau các từ khoá có nhiều lệnh để mô tả. Do vậy ngôn ngữ lập trình cho phép gộp các lệnh thành một câu lệnh ghép. Trong Pascal câu lệnh ghép có dạng:

  Begin

       <các câu lệnh>;

  End;


3. Củng cố ,luyện tập

- Nhắc nhở lại kiến thức cơ bản của bài học về

Luyện tập : Câu lệnh if- then có mấy dạng hãy trình bày?

 4. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà

- Về nhà học bài và làm bài tập ở nhà.

 

* Kiểm tra kiến thức:

Câu hỏi: Viết chương trình nhập vào hai số bất kì và in ra màn hình giá trị lớn nhất của hai số.


Comments