PHẦN MỞ ĐẦU

 

          1. Lý do chọn đề tài:

          Trong công cuộc đổi mới, thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh", chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và của giai cấp công nhân trong giai đoạn mới. Hiện nay, đất nước ta đang mở rộng giao lưu, hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới; trong điều kiện cơ chế thị trường, bên cạnh những mặt tích cực, giai cấp công nhân chịu sự tác động cả mặt tiêu cực. Mặt khác tình hình chính trị - xã hội thế giới cũng đang thay đổi, ảnh hưởng nhiều chiều đối với giai cấp công nhân. Vì vậy "phải tập trung xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh, trước hết là đội ngũ công nhân, lao động trong các ngành sản xuất, kinh doanh và trong khu vực quản lý Nhà nước. Tăng cường đoàn kết thống nhất giai cấp công nhân, gắn với lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc; làm hạt nhân trong khối liên minh công - nông - trí thức, lực lượng chủ yếu bảo đảm sự thành công của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nước nhà"  .

          Ở Cà Mau, qua thực tiễn tổ chức, hoạt động của Công đoàn và phong trào của công nhân, viên chức, lao động nhất là từ những năm đổi mới đang có những thay đổi về cơ cấu xã hội - ngành nghề, thu nhập, tư tưởng chính trị, tâm lý, lối sống v.v... những thay đổi này diễn ra mạnh mẽ. Bên cạnh sự phát triển của nhiều thành phần kinh tế, làm thay đổi đáng kể vị thế lao động của công nhân, lại có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ; phát triển kinh tế thủy sản; đặc biệt là Cà Mau có tiềm năng phát triển công nghiệp dầu khí khi dự án Khí - điện - đạm Cà Mau đi vào hoạt động. Từ đó về cơ cấu ngành nghề, số lượng công nhân sẽ phát triển nhanh và trở thành lực lượng chủ yếu chi phối nền kinh tế của tỉnh trong giai đoạn mới. Vì vậy cần đẩy mạnh hoạt động của tổ chức Công đoàn nhằm vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng vừa phát huy, phát triển đội ngũ công nhân, viên chức, lao động tham gia vào qúa trình thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên quê hương Cà Mau.

 

          2. Đối tượng nghiên cứu:

          Đội ngũ công nhân, viên chức, lao động và hoạt động của tổ chức Công đoàn tỉnh Cà Mau.

          3. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:

          - Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn.

          - Nghiên cứu phân tích thực trạng tình hình đội ngũ công nhân, viên chức và lao động tỉnh Cà Mau hiện nay trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội và đời sống.

          - Tổng kết các phong trào hoạt động và mô hình thực tiễn của Công đoàn trong việc vận động công nhân, viên chức, lao động tham gia vào qúa trình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.

          - Dự báo xu hướng phát triển của đội ngũ công nhân, viên chức và lao động từ nay đến năm 2010 trong mối quan hệ với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong tình hình mới.

          - Đề xuất giải pháp đẩy mạnh vai trò hoạt động của Công đoàn đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

          4. Thời gian nghiên cứu: 18 tháng

          5. Cái mới của đề tài:

          - Đây là đề tài nghiên cứu khoa học đầu tiên về công nhân, Công đoàn ở Cà Mau. Qua nghiên cứu thực trạng tìm nguyên nhân, rút ra bài học kinh nghiệm; trên cơ sở đó dự báo về tình hình đến năm 2010, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển và xây dựng dự án.

          6. Phương pháp nghiên cứu:

          - Nghiên cứu lý luận, Nghị quyết, các văn bản qui phạm pháp luật và Điều lệ Công đoàn. Từ đó nêu quan điểm và chính sách của Đảng và nhà nước ta đối với giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn. Hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy; vị trí, chức năng, quyền hạn của Công đoàn.

          - Điều tra cơ bản để nắm các số liệu tổng thể bằng phương pháp chỉ đạo và phối kết hợp với tổ chức Công đoàn, với các ngành liên quan. Kết qủa điều tra số liệu tổng thể gồm 6 biểu mẫu, trong đó có 4 hệ thống biểu mẫu được điều tra chi tiết từ cơ sở gồm: số lượng công nhân, viên chức, lao động; số lượng đoàn viên Công đoàn; trình độ văn hóa, nghiệp vụ; công nhân, viên chức, lao động trong cơ cấu lao động và ngành nghề. Ngoài ra có một số số liệu được lấy từ nguồn Văn phòng Uỷ ban Nhân dân tỉnh, Văn phòng Tỉnh ủy, Ban Tổ chức Chính quyền tỉnh, Cục Thống kê, các sở ngành liên quan.

          - Điều tra xã hội học các đối tượng bằng cách phát phiếu kết hợp với phỏng vấn để đối tượng trả lời theo mẫu. Viết lập trình thống kê, phân tích số liệu khảo sát điều tra. Phiếu trưng cầu ý kiến, gồm 30 chỉ tiêu với 260 thông số được điều tra theo phương pháp xã hội học ở 15 cơ sở với trên 400 người đang công tác, làm việc trên các lĩnh vực để bảo đảm tính đại diện và khách quan. Tổng hợp phiếu trưng cầu được lập trình, nhập liệu vào máy vi tính sau đó gọi kết qủa. Đây cũng là một bước ứng dụng tin học phục vụ cho nghiên cứu của đề tài.

          - Những số liệu từ kết qủa của điều tra tổng thể và điều tra xã hội học cho thấy một khối lượng thông tin toàn diện trên nhiều lĩnh vực gắn liền với đời sống, sinh hoạt, việc làm, nguyện vọng của đội ngũ công nhân, viên chức, lao động và tổ chức hoạt động của Công đoàn. Cùng với việc tiến hành tổ chức tổng kết các phong trào hành động và mô hình thực tiễn bằng cách lập đề cương hướng dẫn, nắm tình hình xây dựng báo cáo. Từ đây cho phép phân tích đánh gía và thảo luận để làm sáng tỏ các vấn đề thực trạng; đánh giá ưu khuyết điểm, rút ra kinh nghiệm, xây dựng mô hình, dự án và đề xuất giải pháp phát triển. Đề tài đã rút ra 5 bài học kinh nghiệm, 9 giải pháp; xây dựng được 01 đề án và 02 mô hình.

          Kết qủa nghiên cứu, thảo luận được trình bày ở các phần như sau: