Begrippen

Om misverstanden in de communicatie zoveel mogelijk proberen te voorkomen 
vind je hieronder zie je een kort overzicht van een aantal begrippen op het gebied van ICT en Onderwijs:
Non-formele leeromgevingen - zoals leernetwerken - kenmerken zich door de afwezigheid van vooropgelegde regels. Non-formeel leren is een uitvloeisel van activiteiten in de professionele en maatschappelijke context die mensen kunnen stimuleren in hun leren binnen meer of minder spontaan gecreëerde leeromgevingen. Deze leeromgevingen hebben geen formele kaders. Vaak kan de lerende invloed uitoefenen op de inrichting van deze leeromgeving en zelf materialen toevoegen. Iedereen kan afhankelijk van de situatie als lerende of docent/deskundige optreden.
Formele leeromgevingen worden gebruikt binnen de formele kaders van een geaccrediteerd opleidingsinstituut. Formeel leren is een vooraf geplande reeks van activiteiten die de lerende doorloopt met als uitvloeisel het verkrijgen van een erkend diploma. Dergelijke activiteiten vinden bijvoorbeeld plaats binnen een vooraf door het opleidingsinstituut gecreëerde elektronische leeromgeving (ELO). Een ELO regelt bijvoorbeeld de autorisatie van gebruikers in relatie tot inschrijfrechten en studeerrechten, de organisatie en inhoud van het leermateriaal, de voortgangsbewaking en toetsing. De lerende wordt bij formele leeromgevingen vaak als consument benaderd en kan geen of nauwelijks invloed uitoefenen op de inrichting van deze leeromgeving.
Bij Mobiel leren verricht de lerende onderweg activiteiten met een draagbaar apparaat (bijvoorbeeld mobiele telefoon). In het meest eenvoudige geval zijn deze activiteiten een goede tijdsbesteding voor anders min of meer 'verloren' tijd, bijvoorbeeld studeren tijdens het wachten op het vliegveld. In meer geavanceerde settings zijn deze activiteiten en de beschikbare informatie rechtstreeks gekoppeld aan de locatie waarop de lerende zich op dat moment bevindt en kan ook de aanwezigheid of beschikbaarheid van anderen worden gebruikt. Denk aan een excursie waarbij lerenden gezamenlijk opdrachten in relatie tot reële objecten kunnen doen. Mobiel leren kan zowel formeel alsook non-formeel leren betreffen.
Serious gaming is het gebruik van games voor serieuze, niet-entertainment, doelen. Daarbij kan onder meer gedacht worden aan games voor formeel en informeel leren, gedragsveranderingen (therapie, gezondheid), ondersteuning van bedrijfsprocessen, verkennen van toekomstscenario's, en adverteren. In deze cursus ligt het accent op serious games voor formeel en non-formeel leren.
Ofschoon de term e-learning een fikse inflatie kent, hebben in het voorbije decennium tal van ontwikkelingen in het onderwijs plaatsgevonden die onder deze term samengebracht kunnen worden. In plaats van de term e-learning zien we in Europa de term Technology-Enhanced Learning (TEL) meer intrede doen. De vier thema's in deze cursus kunnen onder deze brede noemer van e-learning danwel TEL worden geschaard.
Met e-learning wordt primair het gebruik van de technologie voor leren en onderwijzen (doceren) bedoeld. Rosenberg definieert e-learning als "the use of internet technologies to deliver a broad array of solutions that enhance knowledge and performance" (Rosenberg, 2001, p. 28). Diverse hooggespannen verwachtingen (kosteneffectiviteit, flexibiliteit, etc.) rondom e-learning zijn echter (nog) niet ingelost (Kirkwood, 2009; Njenga & Fourie, 2010), alhoewel het bestaansrecht van e-learning niet ter discussie staat (Macgregor & Turner, 2009).

Ook de visies op leren en onderwijzen zijn de afgelopen decennia aanzienlijk veranderd (cognitivistisch --> gedistribueerde cognitie --> constructivisme --> sociaal-constructivisme en connectivisme) en daarbij zijn ook de opvattingen veranderd over de rol die technologie in het algemeen en apparaten in het bijzonder kunnen spelen in het leerproces. Voorheen werd bij apparaten met name aan de computer gedacht, maar tegenwoordig spelen daarbij zowel zichtbare apparaten als tablets en mobiele telefoons maar ook de meer aan het oog onttrokken apparaten een rol (naar deze alomtegenwoordige onzichtbare computers wordt tegenwoordig verwezen met de term "ubiquitous computing").
Recentere visies op leren en onderwijzen leggen de nadruk op verbanden of netwerken waarin individuele lerenden, maar ook groepen en instituties participeren (Chatti, Jarke & Specht, 2010; Downes, 2006; Siemens, 2004). Informatie en communicatie technologie vormt zelf een onderdeel van deze flexibele netwerken aangezien “learning can reside in non-human appliances” (Siemens, 2004). Diverse organisaties brengen mogelijke toekomstige ontwikkelingen van TEL in kaart. De meest bekende is waarschijnlijk het jaarlijks verschijnende Horizon-rapport van het New Media Consortium in samenwerking met Educause Learning Initiative. Bij de projectafronding heeft het STELLAR NoE project een visiedocument op TEL gepubliceerd (Sutherland, Eagle & Joubert, 2012).
Comments