Ostatnie notki

  • Parnicki – hasło z: Literatura polska po roku 1939 t 1 Parnicki – w: Literatura polska po roku 1939 t 1. Red Marek Witkowicz Warszawa 1989   PARNICKI Teodor, ur. 5 III 1008 w Berlinie, zm. 3 XII 1988 w Warszawie, powieściopisarz. Jego ...
    Opublikowane: 15 lis 2015, 05:24 przez: Krzysztof Kożuchowski
  • Glosa do biografii Teodora Parnickiego - Wojciech Jamroziak Na łamach gdańskiego pisma „Autograf” ukazała się w roku 1998 opracowana przez Stanisława Sosna – Sarno relacja pierwszego oficera na statku PLO M/S „Polanica”, którym Teodor Parnicki wracał do Polski ...
    Opublikowane: 14 kwi 2015, 12:12 przez: Krzysztof Kożuchowski
  • Rozmowy na pokładzie m/s „Polanica” - Stanisław Sosna-Sarno Rozmowy na pokładzie m/s „Polanica” Stanisław Sosna-Sarno Z PARNICKIM PRZEZ ATLANTYK Pierwszy oficer motorowca Polskich Linii Oceanicznych m/s „Polanica”, Adam B. był zakłopotany wiadomością, że popłynie z ...
    Opublikowane: 9 kwi 2015, 18:25 przez: Krzysztof Kożuchowski
Wyświetlanie postów 1 - 3 z 34. Zobacz więcej »

Wstęp

Chociaż Teodor Parnicki jest największym polskim pisarzem historycznym, niewiele osób w Polsce przeczytało wszystkie Jego dzieła. Decyzja o podjęciu lektury nie jest łatwa i to wielorako nie jest łatwa. A i sama lektura przypomina raczej błądzenie po labiryncie Minotaura niż przyjemny spacer. Chcąc ułatwić wybór lektur Czytelnikom (jakimkolwiek Czytelnikom)  zamieściłem kilka notatek o książkach. Tych Czytelników, którzy są świeżo po lekturach proszę o nadsyłanie własnych recenzji. Strona jest w trakcie opracowywania. Jej roboczym celem jest stworzenie możliwie dokładnego spisu (a to również wielostronnie dokładnego) streszczeń wszystkich powieści Parnickiego.

Opowiadania Teodora Parnickiego umieszczone są za zgodą p. Eleonory Parnickiej.

Do wszystkich pozostałych tekstów (Parnickiego, i krytyków) ma zastosowanie zasada Tomasza Jeffersona:

        Who lights his taper at mine, receives light without darkening me

W trosce aby czytelnikom owego światła nie zabrakło, do wszystkich tekstów roboczo przypisuje się tzw licencję GPL.

Krzysztof Kożuchowski

Cytaty

"Rzym odgrywa w całym moim pisarstwie główną rolę ... "

"Nie jestem ani historykiem, ani historiozofem, ani historiografem, ani nawet historiofilem. Można mnie nazwać historiomanem. A czym się zajmuję przez całe życie? Przetwarzaniem, a ściślej przekuwaniem historii w literaturę. Jestem jak gdyby płatnerzem. "

"Istnieje bardzo trudny problem, problem odpowiedzialności pisarza nie wobec społeczeństwa - ale wobec postaci, bo te biedne postacie, szczególnie z wieków minionych, bronić się nie potrafią."

"Jeśli pisarz nie dorównuje kwalifikacjami intelektualnymi swojemu obiektowi, to powinien w ogóle wycofać się z pracy nad tym obiektem"

"Na moją twórczość najsilniej wpływali dwaj autorzy powieści historycznych : Sienkiewicz i rosyjski pisarz emigracyjny Ałdanow"

"Sensem nauczania jest szukanie lepszych od siebie"

"Ktoś już w starożytności powiedział, że najdoskonalszy ustrój demokratyczny nie potrafił dokonać jednej rzeczy: zlikwidować pierwszych rzędów w teatrach"


Piszę bowiem, nie aby prawdę przez siebie poznaną utrwalić, tylko by ku prawdzie, której nie znam dotrzeć. Gromadzę tysiące i tysiące słów. Nie! Źle się wyraziłem: gromadzę; lepiej: kopię. Te tysiące i tysiące słów z głębin siebie wydobywam, rzucam je na pergamin […] krocie słów to coś, z czego muszę się wyzwolić, by dokopać się - do czego? nie wiem. […] I właśnie teraz zastanawiam się, czy nie jest celem tej mojej roboty dokopanie się do radości życia. Że oto gdzieś jeszcze dalekie są słowa, zestawienia słów, zestawień zespoły, do których dotarcie pozwoli mi odczuć dreszcz, co na mowę przełożony znaczyłby: „Jak to dobrze, że żyję”. 


Teodor Parnicki

Nie warto nic czytać (poza Parnickim)

Powyższe hasło jest niestety prawdziwe. Oto dowód:

1 - Książek jest za dużo. Przeciętny czytelnik jest w stanie w ciągu 10 lat przeczytać ok. 1000 tytułów (rezygnując z czasopism i innych zainteresowań) W takim tempie nie będzie w stanie wchłonąć samej tylko bieżącej polskiej twórczości, a kiedy czas na klasykę i książki obcych autorów?

2 - Pewne książki są wartościowe (warte przeczytania) ale jak się o nich dowiedzieć? Jest kilka metod ...

Metoda na encyklopedię - znaleźć w dużej encyklopedii tablicę pt. Najważniejsze dzieła literatury Światowej i polskiej (od Gilgamesza do Szymborskiej) czytać po kolei od najstarszych.

Metoda na autorytet - nauczyciel (lub mistrz duchowy) sugeruje co jest warte czytania. Czytamy skwapliwie wszystko co mistrz zaproponuje.

Metoda na atraktor - wymaga minimum gustu. Czytamy co popadnie. Przy pierwszej ciekawej książce sprawdzamy jakich autorów lubił lub cytował autor przeczytanej książki, Sprawdzamy jakich autorów cytują cytowani autorzy itd. ... (można powtarzać ten proces kilka razy im dłużej tym lepiej). Sporządzić listę otrzymanych autorów (lub dzieł). W otrzymanej liście obliczyć częstość występowania poszczególnych autorów (lub dzieł). Rozpocząć lektury od najczęściej cytowanych.   (atraktor - obiekt matematyczny;  rodzaj wielowymiarowej funkcji, której wartości zbiegają do określonych, stałych punktów niezależnie od punktu wyjścia)

3 - Nawet jeśli wkładając sporo wysiłku utworzymy listę książek wartościowych i tak będzie ich za dużo. (zob. p.1)

4 - Konieczna jest zatem eliminacja pozycji lub autorów.

5 - Lista powstała w wyniku takiej eliminacji będzie znikomym ułamkiem listy odrzuconej. Ułamkiem bliskim zeru. Tak więc ten kto włoży maksimum wysiłku aby uzyskać tak mizerny efekt praktycznie się nie różni od tego, kto nie czyta nic.

Stąd wniosek:

Wszystko inne jest lepsze niż czytelnictwo. (Alternatywą będzie czytelnictwo przypadkowe). 

Cóż jednak mają robić mole książkowe bibliofile i inni amatorzy książek? Jedną z możliwości jest skoncentrowanie wysiłków na obszarze twórczości Teodora Parnickiego.

Złoty Kanon Parnickiego

Typowy czytelnik, który rozpocznie czytanie Parnickiego od np. "Nowej Baśni” prawdopodobnie i to wielce prawdopodobnie całkowicie do dalszej lektury się zniechęci z dużą szkodą dla swojego rozwoju. Szansę na wielką i mozolną intelektualną przygodę mają ci tylko, którzy zaczną lekturę od Złotego Kanonu (co zalecamy).

"Złoty kanon"  to jedyne książki Parnickiego, które wg tzw. przeciętnych czytelników dają się czytać.  Są to:

Opowiadania

Aecjusz, Ostatni Rzymianin

Srebrne Orły

Sądząc po częstotliwości pojawiania się pozycji  mistrza Parnickiego w księgarniach i antykwariatach dwie książki: „Aecjusz” i „Srebrne Orły” stanowią ponad 50 % nakładu wszystkich dzieł.

Dzieła te zostały napisane przed wojną lub w jej trakcie. Są klasycznymi w treści książkami historycznymi. Gdy zainteresowany czytelnik sięga po następne powieści (najczęściej po Słowo i Ciało) nierzadko stwierdza z rozczarowaniem, że są one jest już trochę za trudne,  (i że prawdę mówią ci, którzy uważają, późnego Parnickiego za niestrawnego). Dla takich czytelników dalsza lektura nie jest lekturą - a torturą. Tych  czytelników już pożegnamy, muszą się oni zadowolić prostszym materiałem książkowym.

Niektórzy krytycy twierdzą, że wymienione powyżej pozycje są jedynymi typowymi powieściami pozostałe należą jakoby do tzw. Nowej Powieści. U Parnickiego mają się one cechować formą albo wyłącznie dialogową - albo listowną, bez komentarzy narratora (nie jest to całkiem prawdą). Być może. Jednak samo sklasyfikowanie stylu pisania nie może określać o jego wartości.

My wierni czytelnicy mistrza nie poddajmy się. Walcząc z Parnickim-Minotaurem tworzącym przed nimi kolejne labirynty - nowe szeregi Tezeuszy (chociaż nieliczne te szeregi ) walecznie prą naprzód - tom za tomem, labirynt za labiryntem, a gdy dochodząc do końca drogi nie mogą zabić Minotaura rozpoczynają swą mozolną wędrówkę od nowa...

Dwie gałęzie drzewa twórczości Parnickiego.

Dwa dzieła Aecjusz i Srebrne Orły wyznaczają dwie olbrzymie gałęzie symbolicznego dwukonarowego drzewa, gdzie każdy konar jest źródłem innych powiązanych z nim dzieł..

Aecjusz - powieść o ostatnich latach Cesarstwa Rzymskiego (V w n.e.) przepowiada sobą cały cykl powieści starożytnych. (od III w p.n.e. do VIII w n.e.)

Srebrne Orły - powieść o czasach Bolesława Chrobrego przepowiada cykl powieści nowożytnych poczuwszy od XI w do współczesności.

Zobacz wykres:


Strzałki na wykresie oznaczają logiczne powiązanie-wynikanie kolejnych powieści;

Sugerujemy kolejność czytania wg dat napisania powieści z uwzględnieniem powyższego wykresu.