Formy Ochrony

  • Celem ochrony Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej jest zachowanie unikalnych walorów przyrodniczych, historycznych, kulturowych i krajobrazowych Roztocza oraz Puszczy Solskiej, a w szczególności zwartych kompleksów leśnych o charakterze puszczańskim (bory sosnowe, bory bagienne i wilgotne) z charakterystyczną florą i fauną, a także bogactwa krajobrazowego dolin rzek tworzących przełomy zwane ,,szumami" lub ,szypotami" w strefie krawędziowej Roztocza i Kotliny Sandomierskiej, jak również kompleksy piaszczystych wydm.
  • Rezerwat ,,CZARTOWE POLE" jest rezerwatem krajobrazowo - leśnym, utworzonym w 1958 r. Zajmuje on powierzchnię 63,71 ha, z czego 26,66 ha objęte jest ochroną ścisłą, a 37,05 ha częściową. Celem utworzenia rezerwatu jest objęcie ochroną naturalnego krajobrazu roztoczańskiego i malowniczej doliny rzeki Sopot, przecinającą strefę krawędziową Roztocza środkowego i Równiny Puszczańskiej. nazwa ,,Czartowe Pole" wzięła się od legendy głoszącej, że kiedyś ,,jeno czarci tam hasali" i odnosi się do śródleśnej polany - usytuowanej w jego obrębie.
  • Rezerwat swoim zasięgiem obejmuje jednak nie tylko wspomnianą polanę, ale przede wszystkim dolinę rzeki Sopot wraz z serią dużych wodospadów.
  • Głęboko wcięta dolina powstała na skutek wymycia piaszczystych utworów czwartorzędowych aż do trzeciorzędowego podłoża kredowego. Jej szczytowe części porasta bór sosnowy.
  • Na zboczach dominuje bór mieszany wilgotny z przeważającym udziałem sosny, świerka i jodły. Dno doliny porastają lasy łęgowe a także drzewostany olszy czarnej. Na terenach rezerwatu utworzono ścieżkę przyrodniczą (oznakowaną kolorem niebieskim), która rozpoczyna się przy węźle szlaków na parkingu w Hamerni. Idąc trasą ścieżki dochodzimy do miejsca gdzie znajduje się pomnik i cmentarzysko partyzanckie. Pomnik wybudowany został w 1931 roku przez żołnierzy przebywających tu na letnich manewrach. Widnieje na nim napis: ,,Tu czerpaliśmy siły i zdrowie by nadal służyć Ojczyźnie - Szkoła Podchorążych Sanitarnych". Znajdujące się na cmentarzysku symboliczne mogiły upamiętniają poległych partyzantów poległych podczas walk w 1943 r. Pochowano tu również Miszkę Tatara, dowódcę oddziału partyzanckiemu.
  • Poległ on 1 czerwca 1943 r. podczas ataku na hitlerowską ekspedycję karną w Józefowie.
  • Na trasie ścieżki spotykamy również inną osobliwość rezerwatu: a są nią ruiny budynków z kamienia wapiennego, będące pozostałością dużego niegdyś zakładu przemysłowego Ordynacji Zamojskiej. Są nią ruiny papierni i hamerni. Zakłady te zostały wybudowane w połowie XVIII w. Początkowe dzierżawcą był Lejbuś Kahan, następnie Cała Wax - właściciel drukarni hebrajskiej, a po jego śmierci dzierżawili ją synowie. W latach trzydziestych XIX w. produkowano tu ok. 4000 ryz papieru tj. ok. 80% całej produkcji w guberni lubelskiej. Do jej upadku przyczyniła się bezpośrednio powódź mająca miejsce w 1849 r. i w 1870 r. oraz pożar 1883 r.

  • Rezerwat ,,NAD TANWIĄ" utworzono w 1958 r. w celu ochrony przełomowego odcinka Tanwi przecinającego strefę krawędziową Roztocza i ujściowy odcinek rzeki Jeleń. Jego powierzchnia wynosi 41,33 ha. Jest on rezerwatem ścisłym.Osobliwość jego stanowi rząd 24 progów tworzących malownicze wodospady zwane ,,szypotami" lub ,,szumami". Dno doliny porasta łęg olszowy i ols, a w zabagnionych odcinkach wytworzyły się fragmenty torfowisk przejściowych. Są one dobrym siedliskiem dla takich gatunków roślin jak: rosiczka okrągłolistna, pośrednia i długolistna, bagnica torfowa. Zbocza doliny zajmuje bór jodłowy z udziałem świerka i sosny. W wodach Tanwi licznie występuje lipień pstrąg potokowy. W pobliżu ,,szypotów" spotkać można: pliszkę górską, czyżyka i kowalika.
  • Przez teren rezerwatu przebiega ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna, oznakowana kolorem biało-czerwonym. Na jej trasie rozlokowano 14 tablic przystankowych z opisem najciekawszych i najpiękniejszych elementów przyrody, typów siedliskowych lasu, runa leśnego i miejsc historycznych.

  • Rezerwat ,,BUKOWY LAS" - utworzono w 1996 r. w celu zachowania zespołów buczyny karpackiej w formie podgórskiej, wraz z licznie występującymi gatunkami górskimi i chronionymi. Jego powierzchnia wynosi 86,29 ha. Położony jest na wschodnim krańcu Roztocza Środkowego. Na terenie rezerwatu występują dwa typy zbiorowisk leśnych. Jednym z nich jest buczyna karpacka porastająca rędziny i gleby brunatne, drugi przybiera formę grądu. W najwyższej jego warstwie występuje buk i jodła z domieszką brzozy brodawkowej i sosny. W rezerwacie występuje wiele gatunków chronionych i rzadkich: wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty, bluszcz pospolity, podkolan zielonawy, starzec gajowy.

Pomniki przyrody nieożywionej
  • Wodospad na rzece Jeleń. Zlokalizowany na 4 km odcinku rzeki w obrębie gminy Susiec, jest największym progiem skalnym w obrębie strefy krawędziowej Roztocza.
  • Dolina Jelenia, którą płynie rzeka, zbudowana została ze skał wieku kredowego. W wyniku ruchów tektonicznych uległy one spękaniu. Próg skalny będący przedmiotem ochrony ma 152 cm wysokości i 920 cm długości. Południowo-wschodni kąt nachylenia zbocza wynosi 45 stopni, a północno-zachodni - 40 stopni. Ściany doliny mają długość 60 i 35 metrów. Przepływ wody w miejscu wodospadu obliczono na 134,41/s.
  • Dolina Jelenia jest V - kształtna i w wielu miejscach ma charakter doliny górskiej. W wodach rzeki Jeleń żyje pstrąg potokowy i lipień. W pobliżu można spotkać bociana czarnego, czyżyka oraz pliszkę górską.

  • Źródlisko rzeki Jeleń. Źródła rzeki Jeleń w postaci wypływu szczelinowo-warstwowego, położone są w miejscowości Susiec - Skwarki i pod względem wydajności zaliczane są do źródeł wydajnych (przepływ wynosi 541/s). Zasilają one zbiornik wodny zwany ,,Jeziorem Susieckim" lub ,,Morskim Okiem", który wraz z otaczającymi go wydmami i lasami współtworzy piękny zakątek. Do lat 70-tych wypływające wody wykorzystywane były do poruszania koła wodnego w młynie położonym w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika.

Zabytki architektury sakralnej:
  • Kościół parafialny Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Józefowie wzniesiony przez Józefa Zamojskiego w1836 r. (na ołtarzu głównym umieszczone są obrazy z XVII w.).
  • Zespół kościoła parafialnego pw. Św. Jana Nepomucena z XIX w. w Suścu,. Kościół murowany z 1886 r. w Józefowie, Dawna synagoga z XVIII w., kiedy to w Józefowie funkcjonowała drukarnia ksiąg hebrajskich Waxa.
  • Kapliczka drewniana w m. Banachy.
-miejsca pamięci narodowej:
  • Partyzancki cmentarz z II wojny światowej w Osuchach.
  • Cmentarz ofiar II wojny światowej w Błudku.
Stanowiska archeologiczne
  • zamczysko ,,Kościołek", położone w widłach Tanwi i Jelenia z XII/XIII w.

  • Baza turystyczna na terenie Parku jest dość dobrze rozwinięta. Główne ośrodki turystyczne stanowią takie miejscowości jak: Susiec, Józefów, Narol, czy Huta Różaniecka.
  • Przez teren Parku przebiegają następujące ścieżki i szlaki turystyczne:
  • ,,Szlak Ziemi Józefowskiej" - oznaczony kolorem zielonym,
  • ,,Szlak Krawędziowy" - oznaczony kolorem czerwonym,
  • ,,Szlak Szumów" - oznaczony kolorem niebieskim,
  • ,,Szlak Walk Partyzanckich" - oznaczony kolorem czarnym,
  • ,,Szlak Południowy" - oznaczony kolorem żółtym,
  • ,,Szlak zielony im. Wł. Podobińskiej" - oznaczony kolorem zielonym,
  • Centralny szlak rowerowy Roztocza (od Kraśnika do Lwowa),
  • Trasa rowerowa Ziemi Józefowskiej.
  • Na obszarze Parku wyznaczono również trzy znakowane ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne w rezerwatach ,,Nad Tanwią", ,,Czartowe Pole" i ,,Bukowy Las"
Comments