ดอกลิลลี่ (Lilly)

ชื่อวิทยาศาสตร์                                 Lilium    hybrids                     

ชื่อสามัญ                                           Lily,  Easter Lily

ลิลลี่ (Lily, Lilium hybrids) เป็นไม้ดอกประเภทหัว มีดอกขนาดใหญ่เป็นสง่าและสวยงามมาก บางชนิดมีกลิ่นหอมมาก นับว่าเป็นดอกไม้ที่มีราคาแพงที่สุดในปัจจุบัน ใช้ได้ทั้งเป็นไม้ตัดดอกและไม้กระถาง ชนิดที่นิยมปลูกในปัจจุบันคือ ลิลลี่ปากแตร เนื่องจากดอกมีรูปทรงเหมือนแตร ชนิดนี้มีดอกสีขาวมีกลิ่นหอม ในต่างประเทศเรียก Easter lily อีกชนิดหนึ่งเป็นลูกผสมเอเชีย (Asiatic hybrids) มีช่อดอกตั้ง มีดอกหลายสี ชนิดนี้มีดอกไม่หอม อีกชนิดหนึ่งมีดอกหอมมากมีราคาแพงที่สุด คือลูกผสม Oriental hybrids
ในพื้นที่ของโครงการหลวง เช่น ดอยปุย ดอยอ่างขาง และดอยอินทนนท์ พบว่ามีลิลลี่พันธุ์พื้นเมือง หรือเรียกว่าลิลลี่ดอยขึ้นอยู่ในป่า ออกดอกในเดือนสิงหาคมดอกหอมมากโดยเฉพาะในเวลากลางคืนที่มีอากาศหนาวเย็น
ปัจจุบันนี้โครงการหลวงได้ทำการวิจัยขยายพันธุ์ลิลลี่ โดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อให้เกษตรกรชาวเขาปลูก นอกจากนี้ยังได้ทำการปรับปรุงพันธุ์ลิลลี่ลูกผสมต่างชนิด โดยใช้พ่อแม่พันธุ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศผสมกับลิลลี่ดอยอีกด้วย  ภายในสวนเกอเก็นฮอฟ (Keukenhof) ที่เมืองลีสเสะ (Lisse) ประเทศเนเธอร์แลนด์ นอกจากจะเป็นสวนสวยที่ร่มรื่นและชวนตื่นตาไปกับดอกทิวลิปหลากสีสันแล้ว ยังมีหอแสดงพืชพันธุ์ไม้อยู่อีก 4 แห่งด้วยกัน  หนึ่งในจำนวนนั้นมีชื่อว่า Willem Alexander Pavilion ซึ่งเป็นการตั้งชื่อตามพระนามของเจ้าชายวิลเลม อเล็กซานเดอร์ มกุฎราชกุมารแห่งราชวงศ์ Orange ของเนเธอร์แลนด์ หอแห่งนี้ใช้แสดงทิวลิปพันธุ์ต่าง ๆ และดอกไม้อื่น ๆ แต่หลังจากช่วงต้นเดือนพฤษภาคมเมื่อดอกทิวลิปเริ่มโรยรา ก็จะมีการนำดอกลิลลี่มาจัดแสดงให้ชมแทน 
  ความหมายของดอกลิลลี่สีต่าง ๆ
ดอกลิลลี่สีขาว (white lilly) แสดงออกถึงความรักที่บริสุทธิ์  ความรักแบบอ่อนหวาน จริงใจ และเทิดทูน ความอ่อนหวานแสนดี
ดอกลิลลี่สีชมพ (pink lilly) แสดงออกถึงการค้นหาความรักที่ดีที่สุดแล้วพบเจอมัน  เป็นดอกไม้ที่ผสมผสานอารมณ์ของความรักได้ อย่างลงตัว สื่อถึงความรักความจริงใจที่มี
ดอกลิลลี่สีส้ม (orange lilly) แสดงออกถึงความร่าเริง สดใส ความปิติสุขที่ได้อยู่ใกล้  เป็นดอกไม้ที่นำความน่ารักและความสดใสมารวมกันอย่างพอดี
ดอกลิลลี่สีเหลือง (yellow lilly) แสดงออกถึงความอบอุ่นที่ห่วงใย ของความรักที่มั่นคง  แสดงออกถึงความห่วงใย ห่วงหาอาทร  เป็นดอกไม้ทสื่อความหมายได้อย่างลึกซึ้ง

ลิลลี่เป็นไม้ตัดดอกที่มีการชื้อขายกันมากเป็นอันดับห้ารองจาก กุหลาบ เบญจมาศ ทิวลิบและคาร์เนชั่น   ลิลลี่เป็นไม้ดอกที่ร้านดอกไม้มีความต้องการมากและมีราคาแพงจึงมีการนำเข้าหัวพันธุ์จากประเทศเนเธอร์แลนด์ ปีละมากกว่า 500,000  หัวเนื่องจากต้องการความหนาวเย็นมาก ส่วนใหญ่จึงปลูกบนที่สูง   ในจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย และจังหวัดเลย      ลิลลี่เป็นไม้ที่มีส่วนหัวสะสมอาหารใต้ดิน     โดยส่วนหัวคือส่วนลำต้นที่อัดแน่น 
ประกอบด้วยส่วนของ basal plate เป็นส่วนของลำตันหรือส่วนฐานของหัว    มีลักษณะเป็นแผ่นแบน และด้านบนเป็นที่กำเนิดของกลีบสะสมอาหาร  (Scale)  เปลี่ยนแปลงมาจากใบเรียงซ้อนกันเป็น ชั้น ๆ 
คล้ายกลีบกระเทียมแต่บางกว่า กลีบนี้เป็นส่วนสะสมอาหารสำหรับการเจริญเติบโต เหนือดิน และด้านล่างของ basal plate จะเป็นที่เกิดราก ด้วยหัวลิลลี่ ไม่มีเยื่อบาง ๆ ห่อหุ้มเหมือนกลีบ กระเทียม ดังนั้น การเก็บหัวลิลลี่  
จะต้องเก็บ ในพีทมอส(peat moss) หรือขุยมะพร้าวที่ชื้น เพื่อป้องกันการสูญเสียน้ำระหว่างการเก็บรักษาหรือขนส่ง 

 ลิลลี่ (Lily, Lilium hybrids) เป็นไม้ดอกประเภทหัว มีดอกขนาดใหญ่เป็นสง่าและสวยงามมาก บางชนิดมีกลิ่นหอมมาก นับว่าเป็นดอกไม้ที่มีราคาแพงที่สุดในปัจจุบัน ใช้ได้ทั้งเป็นไม้ตัดดอกและไม้กระถาง ชนิดที่นิยมปลูกในปัจจุบันคือ ลิลลี่ปากแตร เนื่องจากดอกมีรูปทรงเหมือนแตร ชนิดนี้มีดอกสีขาวมีกลิ่นหอม ในต่างประเทศเรียก Easter lily อีกชนิดหนึ่งเป็นลูกผสมเอเชีย (Asiatic hybrids) มีช่อดอกตั้ง มีดอกหลายสี ชนิดนี้มีดอกไม่หอม อีกชนิดหนึ่งมีดอกหอมมากมีราคาแพงที่สุด คือลูกผสม Oriental hybrids
ในพื้นที่ของโครงการหลวง เช่น ดอยปุย ดอยอ่างขาง และดอยอินทนนท์ พบว่ามีลิลลี่พันธุ์พื้นเมือง หรือเรียกว่าลิลลี่ดอยขึ้นอยู่ในป่า ออกดอกในเดือนสิงหาคมดอกหอมมากโดยเฉพาะในเวลากลางคืนที่มีอากาศหนาวเย็น
ปัจจุบันนี้โครงการหลวงได้ทำการวิจัยขยายพันธุ์ลิลลี่ โดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อให้เกษตรกรชาวเขาปลูก นอกจากนี้ยังได้ทำการปรับปรุงพันธุ์ลิลลี่ลูกผสมต่างชนิด โดยใช้พ่อแม่พันธุ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศผสมกับลิลลี่ดอยอีกด้วย
ดอกลิลลี่ได้ชื่อว่าเป็นดอกไม้แห่งเจ้าหญิง ชื่อภาษาอังกฤษใช้ว่า Lily แต่ถ้าเป็นชื่อทางวิชาการก็จะเรียกว่า Lilium hybrids ลิลลี่เป็นพืชประเภทที่มีหัวอยู่ใต้ดินเช่นเดียวกับดอกทิวลิป แต่ที่ดูจะเหนือกว่าก็คือดอกลิลลี่มีกลิ่นหอมซึ่งดอกทิวลิปไม่มี ส่วน หัว หรือ Bulb ที่ว่าก็คือลำต้นซึ่งใช้สะสมอาหารอยู่ใต้ดินของพืชกลุ่มนี้ เมื่อหัวของดอกลิลลี่มีการพัฒนาเจริญเติบโตเต็มที่ ยอดใหญ่ก็จะกลายเป็นลำต้นโผล่ขึ้นเหนือดิน ส่วนยอดก็จะแตกออกเป็นช่อดอก ที่มี 6 กลีบแยกออกจากกัน ใจกลางมีเกสรตัวผู้ชูให้เห็นเด่น
  ลิลลี่เป็นได้ทั้งไม้ตัดดอกและไม้กระถาง บ่อยครั้งที่เคยเห็นการมอบให้ดอกลิลลี่กันทั้งกระถาง ซึ่งก็ไม่ได้เป็นการให้ที่เปล่าประโยชน์ เพราะเมื่อดอกลิลลี่ในกระถางถึงวาระของการโรยราแล้ว แต่ต้นก็ยังไม่ตาย ยังสามารถนำรากไปใช้ปลูกได้อีก
   ลิลลี่เป็นดอกไม้เมืองหนาว ต้นกำเนิดอยู่ในทวีปเอเชียแถว ๆ จีนและญี่ปุ่นนี่เอง เป็นดอกไม้ที่มีสีสันหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นสีขาว สีชมพู สีเหลือง สีส้ม สีแดง หรือมีสองสีในดอกเดียวกัน บางสายพันธุ์มีจุดกระบนกลีบดอกดูสวยงามไปอีกแบบหนึ่ง

ดอกลิลลี่เป็นดอกไม้อีกชนิดหนึ่ง ที่มีประวัติความเป็นมายาวนาน เป็นดอกไม้อีกชนิดหนึ่ง ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เคยถูกพบเป็นภาพวาดบนผนัง และกำแพงในราชสำนักกรีกโบราณ เป็นดอกไม้เมืองหนาว ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศจีน และตอนเหนือของประเทศญี่ปุ่น เป็นไม้ดอกประเภทหัว ที่ดอกมีหลากหลายสี ดอกมีขนาดใหญ่ และบางชนิดมีกลิ่นหอมมาก ใช้เป็นได้ทั้งไม้ตัดดอกและไม้ที่ปลูกในกระถาง ชนิดที่นิยมปลูกมากที่สุด คือ ลิลลี่ปากแตร ลักษณะดอกเป็นดอกสีขาว รูปทรงของดอกคล้ายปากแตร ดอกมีกลิ่นหอม นอกจากดอกลิลลี่จะเป็นดอกไม้ที่มีความสง่า และสวยงามแล้ว ด้วยคุณสมบัติหลาย ๆ อย่าง จึงทำให้ดอกลิลลี่เป็นดอกไม้ที่เป็นที่นิยม ที่มีราคาแพงมากที่สุดชนิดหนึ่ง

เมื่อกล่าวถึงดอกลิลลี่ ดอกไม้ที่ถูกยกย่องให้เป็นตัวแทนของความบริสุทธิ์ สดใส และไร้เดียงสา เราจึงมักนึกถึง ช่วงฤดูหนาวที่ปกคลุมไปด้วยปุยหมอก นึกถึงงานที่เป็นที่รื่นรมย์ งานสังสรรค์ นั่นเพราะโดยปรกติแล้ว เรามักจะพบเห็นดอกลิลลี่ เป็นส่วนประกอบของงานเหล่านั้นเสมอ ดอกลิลลี่เป็นดอกไม้ที่มีหลากหลายสี ซึ่งแต่ละสีของดอกลิลลี่นั้น ยังแฝงไปด้วยความหมายที่ลึกซึ้ง ทำให้ดอกลิลลี่เป็นดอกไม้ ที่มีความต้องการสูงติดอันดับ 1 ใน 5 ของดอกไม้ทั้งหมด

เสน่ห์ความงามและกลิ่นหอมของดอกลิลลี่ ทำให้ร้านดอกไม้หลายเจ้านำชื่อลิลลี่มาตั้งเป็นชื่อทำการค้า และยังเป็นดอกไม้ที่บรรดาร้านดอกไม้มีความต้องการที่จะได้มาจำหน่าย แม้จะมีราคาสูงแต่ดอกลิลลี่ก็มียอดการซื้อขายสูงเป็นอันดับที่ห้า รองลงมาจาก ดอกกุหลาบ ดอกเบญจมาศ ดอกทิวลิป และดอกคาร์เนชัน

ปัจจุบันในเมืองไทยของเราสามารถปลูกดอกลิลลี่ได้เองแล้ว โดยมีการนำเข้าหัวพันธุ์จากเนเธอร์แลนด์ปีละไม่น้อยกว่าครึ่งล้านหัว ดอกลิลลี่ชอบความเย็นที่อุณหภูมิตอนกลางวันไม่ควรเกิน 20 องศาเซนเซียส เพราะฉะนั้นถ้าอยากเที่ยวดูดอกลิลลี่ ก็ต้องขึ้นไปบนพื้นที่สูง ไม่ว่าจะเป็นที่เชียงใหม่ เชียงราย เลย ตาก หรือกาญจนบุรี  ดอกลิลลี่ให้ความหมายทางศาสนาถึงความบริสุทธิ์ ดอกสีขาวจึงมีความหมายถึงพระแม่มารี ในขณะที่ดอกสีแดง ก็ให้ความหมายถึง ความรักที่บริสุทธิ์ อ่อนหวาน และอ่อนไหว หรือความรักแรก ด้วยความหมายแบบใสใสนี้เอง ทำให้ดอกลิลลี่เป็นดอกไม้ที่มอบให้กันได้ไม่ว่าจะเป็น เพื่อน ญาติพี่น้อง หรือคนรักกัน อย่างไม่ต้องเคอะเขิน

ดอกลิลลี่ถูกจัดให้เป็นดอกไม้ประจำราศีของผู้คนถึง 2 ราศี ด้วยกัน กับคนราศีกุมภ์ (23 มกราคม-19 กุมภาพันธ์) ที่เป็นดอกสีแดง สีชมพู สีขาว สีส้ม และสีเหลือง และคนราศีพฤษภ (21 เมษายน-22 พฤษภาคม) ที่เป็นดอกสีขาว ด้วยว่าดอกลิลลี่นี้จะบ่งบอกถึงผู้คนที่มีบุคลิกลักษณะรักการใช้ชีวิตอย่างเป็นอิสระ พอใจที่ได้ใช้ชีวิตอย่างสนุกสนาน มีความสุขที่ได้อยู่กับเสียงหัวเราะ ที่ซ่อนพรางความรู้สึกโรแมนติกเข้าไว้พร้อมที่จะนำออกมาใช้ใฝ่หาความรัก

คนที่ฝังอารมณ์อยู่กับดอกลิลลี่จึงมักเป็นคนที่ซ่อนเสน่ห์อยู่ได้ไม่ลึกจนเกินไป และรู้ที่จะจริงจังกับความรักในปริบทของความรักคือการให้ แม้จะดูเหมือนต้องเก็บงันความรู้สึกต่าง ๆ ไว้มากมาย แต่เมื่อถึงเวลาปลดปล่อยในช่วงแห่งกระแสพิศวาส ตามตำราท่านว่าท่วงท่าลีลาความเร่าร้อนก็ดูจะบรรเลงด้วยการให้อย่างเต็มเปี่ยมด้วยความรัก และอิ่มเอมด้วยความรู้สึกที่ดีดีต่อกัน

ในคืนวันของบรรยากาศข่าวลือสะพรั่งในบ้าน ไม่รู้ว่าบรรดาผู้คนที่กำลังเสพสังวาสทางการเมืองอย่างหน้าดำคร่ำเครียดกันอย่างทุกวันนี้ จะมีใครบ้างไหมหนอ..ที่พอจะยอมปันใจให้แม่ดอกลิลลี่กันบ้าง !!!

Comments