Bruine ringboleet

Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Boletales - Suillaceae - Suillus - Suillus luteus

Suillus luteus

(L.) Roussel, Flore du Calvados et terrains adjacents, composée suivant la méthode de Jussieu: 34 (1821)

De Bruine ringboleet (Suillus luteus) is een soort schimmel in de familie Suillaceae. Hij groeit in symbiose met dennen. De hoed is chocoladebruin, soms met gele of met violette tinten en is tot 12 cm breed. Hij is aanvankelijk half bolvormig of kegelvormig en vervolgens uitgespreid. De hoed is slijmerig-vettig, kaal en in droge toestand glanzend, glad. De buisjes zijn lichtgeel, later dof olijfkleurig tot bruingeel van kleur en lichtjes vast aan de steel of lichtjes aflopend. De steel wordt 6-12 cm lang en 1-2,5 cm dik. Het is meestal cilindrisch of enigszins clavaat naar de basis toe. Een witachtig velum partiële (gedeeltelijk omhulsel) is aanvankelijk met de hoed rand verbonden en bedekt dan de buisjes en blijft later als een vliezige ring op de steel achter. Hij groeit verspreid over het noordelijk halfrond en wordt in Europa als algemeen beschouwd. Het is een begeleider van dennensoorten van de zeekusten tot de alpine zones, en heeft een voorkeur voor koude gematigde klimaten en stelt geen directe eisen aan de bodem, maar lijkt de voorkeur te geven aan zure, voedselarme bodems. In de periode van september tot oktober is hij vaak in groepen te vinden. Hij kan verwisseld worden met de Valse melkboleet (Suillus collinitus), die echter alleen op kalkrijke bodems voorkomt en geen ring heeft en een steel met een roze basis. De Melkboleet (Suillus granulatus) heeft ook geen ring en een witachtige tot geelachtige steel zonder roze tinten. Naast deze twee dennen begeleidende soorten, kan hij ook met de Gele ringboleet (Suillus grevillei) verwisseld worden maar die groeit uitsluitend bij Lariks en is meer geelachtig van kleur. Ook in Peel en Maas een soort die je kunt vinden langs bospaden bij dennen.

Alle foto's © Alina & Chris Billekens.

Synoniemen

Boletus luteus - Linnaeus - Species Plantarum: 1177 (1753)
Boletus volvatus - Batsch - Elenchus fungorum: 99 (1783)
Suillus luteus - (Linnaeus) Roussel - Flore du Calvados et terrains adjacents, composée suivant la méthode de Jussieu: 34 (1821)
Cricunopus luteus - (Linnaeus) P. Karsten - Revue Mycologique Toulouse 3 (9): 16 (1881)
Viscipellis luteus - (Linnaeus) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 155 (1886)
Viscipellis lutea - (Linnaeus) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 155 (1886)
Ixocomus luteus - (Linnaeus) Quélet - Flore mycologique de la France et des pays limitrophes: 414 (1888)
Boletopsis lutea - (Linnaeus) Hennings - Die natürlichen Pflanzenfamilien nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten insbesondere den Nutzpflanzen : I. Tl., 1. Abt.: Fungi (Eumycetes): 195 (1900)

Taxonomie & herkenning

Een ringboleet met een kegel- tot halfbolvormige, dan uitgespreide hoed, chocoladebruin vaak met violette tint, glanzend, slijmerig bij vocht, kaal. Buisjes bleekgeel dan geel tot geelgroen; poriën 1-2 per mm, rondachtig, zelfde kleur als buisjes, later iets grauwroze verkleurend. Steel cilindrisch, geel boven de ring en bezet met opvallende violetbruin gekleurde klierpuntjes, onder de ring eerst witachtig, later wijnbruin verkleurend. Het witte velum vormt een stevige, grote, vliezige ring op de steel en blijft ook achter als resten aan de hoedrand. Geur en smaak zwak fruitig. Lijkt op de Valse melkboleet (S. collinitis), maar die heeft geen ring. De Gele ringboleet (S. grevillei) is anders van kleur en groeit onder Lariks.

Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0

(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)

Ecologie & verspreiding

Ectomycorrhizapartner van Grove en Zwarte den, soms Fijnspar, vooral in jonge naaldbossen en bij opslag van jonge boompjes op droge, zure tot basische zandgrond. Algemeen in de duinen en op de hoge zandgronden. Juli-november. Na de sterke negatieve trend vanaf de jaren zeventig, komt deze soort weer terug en vertoont nu een duidelijk stijgende trend.

Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0

(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)

Sleutel(s)

DeCeuninck, L. (2020) - Veldsleutel ‘Boletales’ met macroscopische en microscopische kenmerken gebaseerd op de determinatiesleutel van Flora Agaricina Neerlandica, Vol. 7, deel Boletales (M.E. Noordeloos et al., 2018). Eigen uitgave (Xerocomus soms als Xerocomellus)
Klofac, W. (2007) - (Schlüssel zur Bestimmung von Frischfunden der europäischen Arten der Boletales mit röhrigem Hymenophor. Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde 16: 187-279
Klofac, Wolfgang (2013) - A world-wide key to the genus Suillus. Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde 22: 211-278
Knudsen, H. & Taylor, A. (2008) - Suillus. – In: Knudsen, H. & Vesterholt, J. (eds.): Funga Nordica, 153-158
Noordeloos, M.E. (2000) - Hoe raak ik thuis in Boleten - 2: Van Koeienboleet tot Krulzoom. Coolia 43-2: 75-98
Noordeloos, M.E. (2006) Hoe raak ik thuis in de Boleten 6: Sleutel tot de geslachten van de Boletales in Nederland. Coolia 49-2: 67-69

Literatuur

Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 28b Dennenbossen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 594 (met illustratie)
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 397
Eeden, F.W. van (1868) - Boletus luteus - Gele Pijpzwam. Flora Batava 13: 1035-1035
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 15, 16, 56
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 490
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 800 (foto)
Muñoz (2005) - Boletus sensu lato: 214
Noordeloos et al. (2018) - Flora Agaricina Neerlandica 7: 209 (foto: 479)

Page updated

Google Sites

Report abuse