Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Boletales - Suillaceae - Suillus - Suillus cavipes
(Klotzsch) A.H. Sm. & Thiers, A contribution toward a monograph of North American species of Suillus (Boletaceae): 30 (1964)
Suillus cavipes f. aureus - Holsteelboleet (f. aureus)
(Rolland) ?
Suillus cavipes f. cavipes - Holsteelboleet (f. cavipes)
(Klotzsch) A.H. Sm. & Thiers, A contribution toward a monograph of North American species of Suillus (Boletaceae): 30 (1964)
De Holsteelboleet (Suillus cavipes, Syn.: Boletinus cavipes) is een schimmel uit de familie Suillaceae. De eerdere taxonomische toewijzing aan het geslacht geschubde boleten (Boletinus) wordt als achterhaald beschouwd. De centraal gesteelde hoed heeft aanvankelijk een iets platte bolle vorm, maar wordt al snel plat. Op oudere leeftijd kan hij ook wat verdiept zijn met een stompe bult. De hoed bereikt een grootte van 5 tot 15 centimeter. De kleuring varieert van donkergeel tot oranje tot kastanjebruin, maar kan ook citroen- tot goudgeel (f. aureus) zijn. De hoedhuid is niet vettig en scheurt tijdens het groeien open in licht uitstekende schubben. De rand van de hoed is vaak gedrapeerd met velumresten, die de buisjes van de jonge schimmel bedekten. De buisjes zijn bleek, zwavelachtig tot olijfgeelgroen van kleur en duidelijk korter dan de dikte van het hoedvlees. Ze lopen iets langs de steel af en zijn niet gemakkelijk te verwijderen. De poriën zijn ongeveer hetzelfde gekleurd als de buisjes en hebben een langwerpige vorm in een radiale opstelling. Ze kunnen erg groot worden (meer dan 1 centimeter). Het sporenpoeder is olijfbruin. De steel heeft een cilindrische tot enigszins clavaatvorm en is al vroeg hol. Hij heeft een donzige, witachtige ringzone. Daarboven is hij geelachtig, zoals de buisjes, en eronder, zoals de bovenkant van de hoed, en is enigszins geschubd en viltig. De myceliumstrengen aan de basis zijn witachtig. Het vlees smaakt mild en is geurloos.
Bron: wikipedia (CC BY-SA 3.0 en)
In Peel en Maas hebben we hem nog niet aangetroffen maar in 2022 zagen we hem in het natuurgebied de Waterbloem te Heibloem.
Foto's © Alina & Chris Billekens.
Boletus cavipes - Klotzsch - Boleti, fungorum generis, illustratio: 11 (1835)
Boletinus cavipes - (Klotzsch) Kalchbrenner - Botanische Zeitung 25: 182 (1867)
Boletinus cavipes f. cavipes - (Klotzsch) Kalchbrenner - Botanische Zeitung 25: 182 (1867)
Euryporus cavipes - (Klotzsch) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 163 (1886)
Boletinus cavipes var. aureus - Rolland - Bulletin de la Société Mycologique de France 4: 139 (1888)
Solenia caripes - (Klotzsch) Kuntze - Revisio generum plantarum 3 (3): 522 (1898)
Solenia cavipes - (Klotzsch) Kuntze - Revisio generum plantarum 3 (3): 522 (1898)
Boletopsis cavipes - (Klotzsch) Hennings - Die natürlichen Pflanzenfamilien nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten insbesondere den Nutzpflanzen : I. Tl., 1. Abt.: Fungi (Eumycetes): 195 (1900)
Boletinus cavipes f. aureus - (Rolland) Singer - Revue de Mycologie (Paris) 3 (4-5): 167 (1938)
Suillus cavipes var. cavipes - (Klotzsch) A.H. Smith & Thiers - A contribution toward a monograph of North American species of Suillus (Boletaceae): 30 (1964)
Suillus cavipes f. cavipes - (Klotzsch) A.H. Smith & Thiers - A contribution toward a monograph of North American species of Suillus (Boletaceae): 30 (1964)
Suillus cavipes - (Klotzsch) A.H. Smith & Thiers - A contribution toward a monograph of North American species of Suillus (Boletaceae): 30 (1964)
Suillus cavipes var. aureus - (Rolland) Bellù - Per non confondere i funghi-Um die Pilze nicht zu verwechseln: 503 (2014)
Een middelgrote tot vrij grote boleet, met een droge, viltige tot schubbige, rossig bruine tot donkerbruine, zelden oranjebruine (geel in de forma aureus) hoed, vaak met witte velumresten aan de rand. Buisjes breed aangehecht tot aflopend, bleekgeel, later olijfgroen. Poriën grof en onregelmatig hoekig, vaak samengesteld, groengeel tot olijfgroen. Steel bruin als hoed, hol met een opvallend grote holte, aan de top vaak licht gekleurd, vezelig, met een dikke, groezelig-witte, vezelig-vlokkige ring. Vlees bleek in hoed, bruinig-roze in steel. Smaak en geur mild, aangenaam. Sporenfiguur olijfbruin. Gemakkelijk te herkennen aan de holle steel en droge, schubbige hoed. In de oudere Nederlandse literatuur vaak aangeduid als Boletinus cavipes.
Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)Ectomycorrhizapartner van Lariks, bij bomen vanaf ongeveer 10 jaar oud, voornamelijk langs bosranden en paden, op voedselarme, zure tot matig zure zand- en leembodem, zelden in het bos. Vrij algemeen op de hoge zandgronden, één vondst van Terschelling. Juli-november. Vroeger algemeen op de hoge zandgronden, sterk achteruitgegaan na de jaren zeventig, maar vertoont weer een duidelijk herstel na 1994. Zomer-herfst. Algemeen en wijd verspreid in heel Europa.
Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)DeCeuninck, L. (2020) - Veldsleutel ‘Boletales’ met macroscopische en microscopische kenmerken gebaseerd op de determinatiesleutel van Flora Agaricina Neerlandica, Vol. 7, deel Boletales (M.E. Noordeloos et al., 2018). Eigen uitgave (Xerocomus soms als Xerocomellus)
Klofac, W. (2007) - (Schlüssel zur Bestimmung von Frischfunden der europäischen Arten der Boletales mit röhrigem Hymenophor. Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde 16: 187-279
Klofac, Wolfgang (2013) - A world-wide key to the genus Suillus. Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde 22: 211-278
Knudsen, H. & Taylor, A. (2008) - Suillus. – In: Knudsen, H. & Vesterholt, J. (eds.): Funga Nordica, 153-158
Noordeloos, M.E. (2000) - Hoe raak ik thuis in Boleten - 2: Van Koeienboleet tot Krulzoom. Coolia 43-2: 75-98
Noordeloos, M.E. (2006) Hoe raak ik thuis in de Boleten 6: Sleutel tot de geslachten van de Boletales in Nederland. Coolia 49-2: 67-69
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 28c Bossen van spar, lariks en Douglasspar. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 651
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 395
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 480
Kibby (2016) - British Boletes with keys to species: 39
Noordeloos et al. (2018) - Flora Agaricina Neerlandica 7: 224 (foto: 493)
Oud, M. (NMV) (2017) - Toptijd voor de Holsteelboleet. webdocument op NaturToday
Vuyck, L. (1911) - Boletopsis cavipes - Holvoetige Boletus. Flora Batava 23: 1815-1815
Weightman, J. (2014) - A tale of two Suillus. Field Mycology 15-1: 26-28
Suillus cavipes op internet:
Guía de Setas y Hongos de Navarra
Asturnatura
Fungipedia