Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Boletales - Serpulaceae - Serpula - Serpula lacrymans
(Wulfen) J. Schröt., Meddel. Soc. Fauna Fl. Fenn. (1888)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie*
De Echte huiszwam (Serpula lacrymans) is een schimmel die schadelijk is voor hout. Naast Coniophora puteana is hij de hoofdoorzaak van schimmelschade in gebouwen. De huiszwam gedijt het beste in een vochtige en niet te koude omgeving. De soortaanduiding lacrymans (Latijn voor 'tranend') is gevolg van het feit dat vaak waterdruppels zichtbaar zijn. De echte huiszwam is zeer moeilijk te bestrijden. In hout veroorzaakt hij bruinrot. De Echte huiszwam is een houtaantastende schimmel en een vertegenwoordiger van de huisrotschimmels met het hoogste risicopotentieel in gebouwen. In Centraal-Europa veroorzaakt de schimmel ongeveer 32% van de door schimmel veroorzaakte bouwschade. Zoals alle huisrotschimmels, behoort de echte huiszwam tot de bruinrotschimmels en is daarom afhankelijk van cellulosehoudende materialen. Naast hout is de schimmel ook te vinden op andere organische materialen zoals textiel, papier, spaanplaat, stro en riet. Gunstige omstandigheden voor het begin van de groei is 35 tot 60% vochtigheid van het hout. Omdat het vochtgehalte van hout in het binnenwerk, vooral in bewoonde gebouwen, tussen 10 en 15% ligt, komt een voldoende vochtigheid voor de schimmel alleen voor onder speciale omstandigheden. Dit zijn onder andere condensatiepunten op bijvoorbeeld balkenkoppen of bij vochtplekken. Naast het vocht in het hout speelt ook de temperatuur een belangrijke rol bij de schimmelgroei. Het temperatuuroptimum van de schimmel ligt bij 18 tot 22 °C. Boven de 26 °C stopt de schimmel plotseling met zijn groei. Bij zeer sterke groei, ademt de schimmel waterdruppels uit (guttatiedruppels). Deze "tranen" (Latijn: lacrima) gaven hun naam aan de schimmel, maar deze worden ook gevormd door andere soorten schimmels. Als grote myceliumnetwerken worden blootgesteld aan licht en bewegende frisse lucht, kan de schimmel relatief snel spontane vruchtlichamen vormen. Als de tocht echter te sterk is, kan het mycelium ook afsterven. Het grote gevaar van de echte huiszwam is dat de schimmel anorganisch materiaal kan overgroeien of binnendringen. Zo kan het mycelium door het metselwerk of achter het pleisterwerk groeien. Eikenhout is geen goed substraat voor de schimmel, het wordt eerder overwoekerd. De looizuren en andere stoffen werken als natuurlijke fungiciden. Het komt echter (zelden) wel voor dat vruchtlichamen zich ontwikkelen op eikentrappen.
*Dit artikel maakt gebruik van materiaal uit het Wikipedia-artikel "Echte huiszwam", uitgebracht onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen License 3.0. Er is misschien inhoud weggelaten uit het origineel maar er is geen inhoud gewijzigd of toegevoegd.
Boletus lacrimans - Wulfen - Miscellanea austriaca ad botanicum, chemiam et historiam naturalem spectantia 2: 111 (1781)
Boletus lacrymans - Wulfen - Miscellanea austriaca ad botanicum, chemiam et historiam naturalem spectantia 2: 111 (1781)
Merulius vastator - Tode - Abh. Hallischen Naturf. Ges 1: 351, tab. 2, figs 1-4 (1783)
Merulius destruens - Persoon - Synopsis methodica fungorum: 496 (1801)
Himantia domestica - Persoon - Synopsis methodica fungorum: 703 (1801)
Merulius lacrymans - (Wulfen) Schumacher - Enumeratio Plantarum, in Partibus Sællandiæ Septentrionalis et Orientalis 2: 371 (1803)
Merulius lacrimans - (Wulfen) Schumacher - Enumeratio Plantarum, in Partibus Sællandiæ Septentrionalis et Orientalis 2: 371 (1803)
Serpula destruens - (Persoon) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 637 (1821)
Thelephora domestica - (Persoon) Fries - Systema Mycologicum 1: 451 (1821)
Xylomyzon destruens - (Persoon) Persoon - Mycologia Europaea 2: 27 (1825)
Xylomyzon pelliceum - Persoon - Mycologia Europaea 2: 29 (1825)
Gyrophora lacrymans - (Wulfen) Patouillard - Les Hyménomycètes d'Europe: 143 (1887)
Gyrophora lacrimans - (Wulfen) Patouillard - Les Hyménomycètes d'Europe: 143 (1887)
Serpula lacrimans - (Wulfen) J. Schröter - Kryptogamen-Flora von Schlesien 3.1 (4): 466 (1888)
Serpula lacrymans var. lacrymans - (Wulfen) J. Schröter - Kryptogamen-Flora von Schlesien 3.1 (4): 466 (1888)
Serpula lacrimans var. lacrimans - (Wulfen) J. Schröter - Kryptogamen-Flora von Schlesien 3.1 (4): 466 (1888)
Serpula lacrymans - (Wulfen) J. Schröter - Meddel. Soc. Fauna Fl. Fenn. (1888)
Merulius guillemotii - Boudier - Bulletin de la Société Mycologique de France 10: 63, Pl. 2 fig. 2 (1894)
Merulius guillemoti - Boudier - Bulletin de la Société Mycologique de France 10: 63, Pl. 2 fig. 2 (1894)
Sesia lacrymans - (Wulfen) P. Karsten - Finlands Basidsvampar: 141 (1899)
Merulius lacrimans var. hydnoideus - Hennings - Verh. Bot. Vereins Prov. Brandenburg 40: 124 (1898)
Merulius lacrymans var. hydnoideus - Hennings - Verh. Bot. Vereins Prov. Brandenburg 40: 124 (1898)
Gyrophana lacrymans - (Wulfen) Patouillard - Essai taxonomique sur les familles et les genres des Hyménomycètes: 108 (1900)
Gyrophana lacrimans - (Wulfen) Patouillard - Essai taxonomique sur les familles et les genres des Hyménomycètes: 108 (1900)
Merulius domesticus - Falck - Z. Hyg. InfektKrankh.: 482 (1906)
Merulius lacrymans var. guillemotii - (Boudier) Boudier - Icones Mycologicae 4: 84 (1911)
Merulius lacrimans var. guillemotii - (Boudier) Boudier - Icones Mycologicae 4: 84 (1911)
Serpula domestica - (Falck) Bondartsev - Priroda: 41 (1948)
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 20d: Gebouwen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 2: 514 (met illustratie)
Bernicchia & Gorjón (2010) - Corticiaceae s.l.: 597, 918 (foto)
Hansen & Knudsen (1997) - Nordic macromycetes 3: 293
Keizer, P.J. (1995) - Ongenode gasten: zwammen op hout van huizen. Coolia 38-4: 191-193
Kops, J. & J.E. van der Trappen (1849) - Merulius lacrymans - Druppelende Aderzwam. Flora Batava 10: 1760
Krieglsteiner (2000) - Grosspilze Baden-Württembergs 1: 368 (met foto)
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 2: 985 (foto)
Serpula lacrymans op internet:
First Nature
NMV Paddenstoel van de maand
MushroomExpert
Pilzbuch Pilzwelten
Fichas Micológicas
Guía de Setas y Hongos de Navarra
Funghi in Italia
Fungipedia