Chroogomphus rutilus

• Agaricus viscidus - Linnaeus - Species Plantarum: 1173 (1753)

• Agaricus rutilus - Schaeffer - Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur Icones 4: 24, t. 55 (1774)

• Agaricus rufescens - J.F. Gmelin - Systema Naturae 2 (2): 1406 (1792)

• Agaricus viscidus ß atropunctus - Persoon - Synopsis methodica fungorum: 292 (1801)

• Agaricus viscidus a communis - Albertini & Schweinitz - Conspectus Fungorum in Lusatiae superioris: 158 (1805)

• Cortinarius rutilus - (Schaeffer) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 629 (1821)

• Cortinarius rutila - (Schaeffer) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 629 (1821)

• Cortinarius viscidus - (Linnaeus) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 629 (1821)

• Cortinarius viscidus var. viscidus - (Linnaeus) Gray  - A natural arrangement of British plants 1: 629 (1821)

• Cortinarius viscida - (Linnaeus) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 629 (1821)

• Gomphus rutilus - (Schaeffer) Weinmann - Sylloge plantarum novarum itemque minus cognitarum a praestantissimis botanicis adhuc viventibus collecta et a Societate regia botanica Ratisbonensi edita 2: 99 (1828)

• Gomphidius viscidus - (Linnaeus) Fries - Epicrisis Systematis Mycologici: 319 (1838)

• Gomphidius viscidus * testaceus - Fries - Epicrisis Systematis Mycologici: 319 (1838)

• Gomphus viscidus - (Linnaeus) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 93 (1871)

• Gomphidius litigiosus - Britzelmayr - Botanisches Centralblatt 54 (3): 71 (1893)

• Gomphidius testaceus - (Fries) Mussat - Sylloge Fungorum 15: 152 (1900)

• Gomphidius viscidus f. testaceus - (Fries) Kavina - Trav. Mycol. Tchecoslov. 1 (2): 6 (1924)

• Gomphidius rutilus - (Schaeffer) S. Lundell - Fungi Exsiccati Suecici Fasc. 9-10: no. 409 (1937)

• Gomphidius rutilus var. litigiosus - (Britzelmayr) Singer - Farlowia 2: 534 (1946)

• Chroogomphus rutilus - (Schaeffer) O.K. Miller - Mycologia 56: 543 (1964)

• Chroogomphus corallinus - O.K. Miller & Watling - Notes from the Royal Botanical Garden Edinburgh 30: 391-394 (1970)

• Gomphidius corallinus - (O.K. Miller & Watling) Kotlaba & Pouzar - Ceská Mykologie 26 (4): 220 (1972)

• Gomphidius rutilus f. testaceus - (Fries) Pilát & Dermek - Hribovité huby: 163 (1974)

• Chroogomphus testaceus - (Fries) Príhoda - Kapesni' Atlas Hub: 237 (1987)

• Chroogomphus rutilus var. corallinus - (O.K. Miller & Watling) Watling - Edinburgh Journal of Botany 61 (1): 42 (2004)

Een middelgrote spijkerzwam met een gewelfde, umbonate hoed met sterk ingerolde rand, steen- of purperrood, kleverig dan glanzend opdrogend. Plaatjes ver uit elkaar, driehoekig, sterk aflopend, dun, bleek grijzig (olijf)bruin, bij rijping zwartbruin verkleurend. Steel cilindrisch, of naar de voet versmald, geelbruin, top soms diep rood, steelbasis geel, licht kleverig, bedekt met resten van het velum in de vorm van vlokjes of schubjes. Vlees roze tot wijnrood in hoed en bovenste deel van de steel, heldergeel in de steelvoet. Geur en smaak onbeduidend. Sporenfiguur zwartbruin. Door de roodgekleurde hoed niet met andere spijkerzwammen te verwisselen.

Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0

Een mycoparasiet, geassocieerd met boleten uit het geslacht Suillus, zoals de Melkboleet (S. granulatus), en op vezeltruffels (Rhizopogon). Hij wordt het meest gevonden in de kalkrijke duinen en hier en daar op de hoge zandgronden. Gevoelig voor vermesting en verzuring is deze soort na de jaren zeventig flink achteruit gegaan. Veranderd beheer, zoals begrazing van natuurgebieden, heeft ook een negatieve invloed op de soort. Vrij algemeen in montane naaldbossen van centraal Europa.

Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0

• Bresinsky, A. (1965) - Exsikkatenschlüssel für die Gattung Gomphidius in Mitteleuropa (Agaricales). Mitteilungen der Botanischen Staatssammlung München 5: 125–134

• DeCeuninck, L. (2020) - Veldsleutel ‘Boletales’ met macroscopische en microscopische kenmerken gebaseerd op de determinatiesleutel van Flora Agaricina Neerlandica, Vol. 7, deel Boletales (M.E. Noordeloos et al., 2018).  Eigen uitgave  (Xerocomus soms als Xerocomellus)

• Knudsen, H. & Taylor, A. (2008) - Gomphidius. – In: Knudsen, H. & Vesterholt, J. (eds.): Funga Nordica, 153-154

• Læssøe, T., J.H. Petersen, T.G. Frøslev & J. Heilmann-Clausen (2025) - Keys to the fungi of temperate Europe. Gomphidioids

• Noordeloos, M.E. (2006) Hoe raak ik thuis in de Boleten 6: Sleutel tot de geslachten van de Boletales in Nederland. Coolia 49-2: 67-69 

• Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 28b Dennenbossen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 565

• Breitenbach J. & Kränzlin F. 1991. Pilze der Schweiz. Bd. 3(1). Röhrlinge und Blätterpilze. Verlag Mykologia, Luzern.

• Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 115

• Eeden, F.W. van (1885) - Gomphidius viscidus - Lijmerige Spijkerzwam. Flora Batava 17: 1285-1285

• Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 374

• Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 597 (foto)

• Noordeloos et al. (2018) - Flora Agaricina Neerlandica 7: 206 (foto: 477)

• Noordeloos, M.E. (2000) - Hoe raak ik thuis in Boleten - 2: Van Koeienboleet tot Krulzoom. Coolia 43-2: 75-98

• Oud, M. NMV (2016) - Zonder Melkboleten geen Koperrode spijkerzwammen? webdocument op NatureToday

• Pilát, A. & Dermek, A. 1974. Hríbovité huby. Československé hríbovité a sliziakovité huby (Boletaceae – Gomphidiaceae). Veda, Bratislava.

• Watling, R. 1970. Boletaceae, Gomphidiaceae, Paxillaceae. – In: Henderson, D.M., Orton, P.D. & Watling, R. [eds]. British fungus flora. Agarics and Boleti. Vol. 1. Royal Botanic Garden, Edinburgh.

• Watling, R. & Hills, A.E. 2005. Boletes and their allies (revised and enlarged edition). – In: Henderson, D.M., Orton, P.D. & Watling, R. [eds]. British Fungus Flora. Agarics and boleti. Vol. 1. Royal Botanic Garden, Edinburgh.