Embedded Files
Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Boletales - Boletaceae - Xerocomus - Xerocomus subtomentosus
Xerocomus subtomentosus
Xerocomus subtomentosus
(L.) Quél., La Flore des Vosges, Champignons: 110 (1887)
Xerocomus subtomentosus var. luteolus - Fluweelboleet (var. luteolus)
(Velen.) Šutara, Czech Mycology 60 (1): 41 (2008)
Xerocomus subtomentosus var. subtomentosus Fluweelboleet (var. subtomentosus)
(L.) Quél., La Flore des Vosges, Champignons: 110 (1887)
De Fluweelboleet (Xerocomus subtomentosus) is een paddenstoel uit de familie Boletaceae. De soortaanduiding "subtomentosus" betekent in het Latijn "bedekt met fijne haartjes". De hoed is kussenvormig, met het ouder worden wordt hij wat plat, maar wordt nooit helemaal plat. Hij bereikt een diameter van tussen de drie en tien centimeter. De kleuring is zeer variabel. Het varieert van geelachtig tot groenachtig tot bruinachtig olijfgroen; Bruingele of donkere olijfbruine tinten komen ook voor. Jonge exemplaren zijn al relatief donker en verbleken pas iets later. Het oppervlak is aanvankelijk olijfgeel berijpt en blijft lang fluweelachtig-viltig. De huid van de hoed scheurt nauwelijks open. De buisjes zijn helder goudgeel van kleur, pas na verloop van tijd worden ze wat groengeel. In het begin zijn ze vrij klein, maar op latere leeftijd kunnen ze wel twee millimeter breed worden en zijn iets hoekig van vorm. Drukpunten worden blauw. Het sporenpoeder is olijfbruin van kleur. De steel is drie tot acht centimeter lang en tussen de 0,5 en 2 centimeter dik. Hij is slank tot robuust en cilindrisch van vorm, maar kan aan de basis een beetje verdikt zijn. De kleur varieert van lichtgeel tot licht bruingeel. In het midden tot bovenste deel is het vaak bruinachtig of roodachtig. In het bovenste gedeelte zijn vaak bruinachtige lijnen op het oppervlak te zien, die ook een netpatroon kunnen vormen; Ze worden gevormd door vlokken of aders. Zelden is de steel helemaal glad. Het mycelium aan de basis is witachtig tot lichtgeel van kleur. Het vruchtvlees (Trama) is lichtgeel. In de stengel wordt de verkleuring naar beneden toe sterker of okergeel tot bruinroodachtig. Het verkleurt nauwelijks als het gewond raakt; Zelden wordt het duidelijk blauw. Het vlees heeft geen specifieke geur en smaakt mild. De Fluweelboleet vormt mycorrhiza met loofbomen, vooral eik (Quercus), minder vaak beuk (Fagus), zelden met naaldbomen (vooral den (Pinus)). Hij komt voor in loof- en gemengde bossen en beplante wegbermen, vooral op voedselarme, humusarme, zandige bodems. In Peel en Maas regelmatig aan te treffen. De vruchtlichamen verschijnen in Midden- tot Noord-Europa in de zomer en de herfst, zelden in de lente. De focus ligt tussen juli en oktober. Ze hebben de neiging om alleen te groeien.
Synoniemen
Synoniemen
Boletus subtomentosus - Linnaeus - Species Plantarum 2: 1178 (1753)
Leccinum subtomentosum - (Linnaeus) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 647 (1821)
Rostkovites subtomentosus - (Linnaeus) P. Karsten - Revue Mycologique Toulouse 3 (9): 16 (1881)
Versipellis subtomentosus - (Linnaeus) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 158 (1886)
Versipellis subtomentosa - (Linnaeus) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 158 (1886)
Xerocomus subtomentosus - (Linnaeus) Quélet - La Flore des Vosges, Champignons: 110 (1887)
Suillus subtomentosus - (Linnaeus) Kuntze - : 535 (1898)
Ceriomyces subtomentosus - (Linnaeus) Murrill - Mycologia 1 (4): 153 (1909)
Boletus subtomentosus var. luteolus - Velenovský - Ceske Houby 4-5: 717 (1922)
Xerocomus subtomentosus f. xanthus - E.-J. Gilbert - Les Livres du Mycologue Tome I-IV, Tom. III: Les Bolets: 142 (1931)
Xerocomopsis subtomentosus - (Linnaeus) Reichert - Palestine Journal of Botany: 229 (1940)
Xerocomus flavus - Singer & Kuthan - Ceská Mykologie 30 (3-4): 153 (1976)
Boletus xanthus - (E.-J. Gilbert) Merlo - I Nostri Funghi: 50 (1980)
Xerocomus xanthus - (E.-J. Gilbert) Curreli - Rivista di Micologia 32 (1-2): 31 (1989)
Boletus kuthanii - Assyov & Denchev - Mycotaxon 90 (2): 391 (2004)
Xerocomus subtomentosus var. luteolus - (Velenovský) Šutara - Czech Mycology 60 (1): 41 (2008)
Taxonomie & herkenning
Taxonomie & herkenning
Een tamelijk forse boleet, variabel: hoed middel bruin, geelbruin tot rossig bruin, olijfbruin, groenachtig of geel, fijn viltig, jong soms bijna glad, later dikwijls openbrekend. Buisjes aangehecht of iets aflopend, geel, geelbruin tot geelgroen. Poriën klein, rond tot hoekig, helder geel later groengeel, blauw verkleurend bij kneuzing. Steel cilindrisch of naar voet versmald, crème tot geel, vaak met onregelmatige lengteribbels, die soms een grofmazig net vormen. Vlees bleek- tot heldergeel, soms met rossige tint in de voet, niet of langzaam blauw verkleurend. Sporen quotiënt 2.3-2.5, elliptisch tot spoelvormig met een duidelijk deukje boven de apiculus, bleekgeel in water met iets verdikte wand. De Bruine fluweelboleet (X. ferrugineus), eveneens variabel in kleur, verschilt voornamelijk in het witte vlees, geel basaal mycelium en iets bredere sporen.
Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)Ecologie & verspreiding
Ecologie & verspreiding
Ectomycorrhizapartner van loof- en naaldbomen in gemengde bossen, bij voorkeur op wat voedselarmere, zandige tot lemige grond. Tamelijk algemeen in de duinen en de hoge zandgronden. Wijd verbreid in Europa.
Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)Sleutel(s)
Sleutel(s)
DeCeuninck, L. (2020) - Veldsleutel ‘Boletales’ met macroscopische en microscopische kenmerken gebaseerd op de determinatiesleutel van Flora Agaricina Neerlandica, Vol. 7, deel Boletales (M.E. Noordeloos et al., 2018). Eigen uitgave (Xerocomus soms als Xerocomellus)
Hills, A.E. (2009) - The genus Xerocomus - Apersonal view, with akeytotheBritish species. Field mycology 9-3: 77-96
Houben, M. (2010) - Een alternatieve sleutel voor de Fluweelboleten (Xerocomus) Alan E. Hills. PSL Nieuws 17-3
Kelderman, P. (2009) - Sleutel Xerocomus uit Funga Nordica 2008 NL. PSL Info 16-4
Klofac, W. (2007) - (Schlüssel zur Bestimmung von Frischfunden der europäischen Arten der Boletales mit röhrigem Hymenophor. Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde 16: 187-279
Noordeloos, M.E. (2006) Hoe raak ik thuis in de Boleten 6: Sleutel tot de geslachten van de Boletales in Nederland. Coolia 49-2: 67-69
Literatuur
Literatuur
Arnolds, Chrispijn & (Enzlin 2014) - Hoofdstuk 26: Loofbossen op voedselarme bodem. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 293 (met illustratie)
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 415
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 84
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 476
Kibby (2016) - British Boletes with keys to species: 51
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 177
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 231
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 785 (foto)
Noordeloos, M. (2007) - Hoe raak ik thuis in de Boleten - 7: De Fluweelboleten (Xerocomus) van Nederland. Coolia 50-1: 1-20
Noordeloos et al. (2018) - Flora Agaricina Neerlandica 7: 125 (foto: 403)
Xerocomus subtomentosus op internet:
Page updated
Google Sites
Report abuse