Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Boletales - Boletaceae - Xerocomellus - Xerocomellus ripariellus
(Redeuilh) Šutara, Czech Mycology 60 (1): 50 (2008)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie*
De Wijnrode boleet (Xerocomus ripariellus) is een schimmel behorend tot de familie Boletaceae. Terrestrische ectomycorrhiza-schimmel die in symbiose leeft met loofbomen, zoals berk (Betula), populier (Populus), wilg (Salix) en soms ook eik (Quercus). Hij komt voor op vochtige tot natte standplaatsen. De hoed is tot 6 cm in diameter, aanvankelijk halfbolvormig, daarna convex. Het oppervlak is lichtrood, karmijnrood, donkerrood, roodbruin, vaak verkleurd met de leeftijd tot abrikoos, als het droog is, is het oker met een roodachtige tint, fluweelachtig, vaak gebarsten. Door de scheuren is lichtgeel vruchtvlees te zien. Zelfs bij jonge vruchtlichamen breken hoeden bij droog weer. De poriën zijn lichtgeel tot geel met een olijftint, verpletterd paars. Buisvormige poriën, die ook blauw worden als ze worden geplet. De steel is cilindrisch, tonvormig of knotsvormig. Oppervlak bleek of bleekgeel. Vaak verkleurd met de leeftijd met de leeftijd. Wordt blauw na pletten. Witachtig aan de basis, vergeling met de leeftijd. Het vlees is bleekgeel in de hoed, geel in de steel, vaak rood tot wijnachtig aan de steelvoet. Het wordt blauw als het wordt geplet. Geur en smaak zijn onduidelijk. De hoedhuid gemaakt van vrij korte hyfen. Hun terminale cellen zijn 5,7 tot 17,1 µm groot en zwellen op tot 35 µm op bij oudere vruchtlichamen. De sporen meten 11-15 × 4-5,5 µm en zijn subtiel overlangs gestreept. In Nederland komt hij matig algemeen voor.
*Dit artikel maakt gebruik van materiaal uit het Wikipedia-artikel "Wijnrode boleet", uitgebracht onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen License 3.0. Er is misschien inhoud weggelaten uit het origineel maar er is geen inhoud gewijzigd of toegevoegd.
Xerocomus ripariellus - Redeuilh - Documents Mycologiques 26 (104): 30 (1997)
Boletellus ripariellus - (Redeuilh) Redeuilh - Documents Mycologiques 27 (106): 54 (1997)
Boletellus catalaunicus - Pöder, G. Moreno, Rocabruna & Tabarés - Mycotaxon 62: 232 (1997)
Boletus ripariellus - (Redeuilh) Watling & A.E. Hills - Edinburgh Journal of Botany 61 (1): 45 (2005)
Xerocomellus ripariellus - (Redeuilh) Šutara - Czech Mycology 60 (1): 50 (2008)
Hoed geheel diep karmijnrood, eerst grof viltig-onregelmatig bobbelig, dan craquelé, waarbij het gele hoedvlees zichtbaar wordt. Buisjes en poriën geel of goudgeel tot groengeel, blauw vlekkend bij kneuzing. Steel cilindrisch, sterk naar de voet versmallend, geel of geelrood aan de top, rood tot karmijnrood daaronder, aangedrukt vezelig. Vlees wit tot gelig, rood in de steelschors en steelvoet, sterk blauw verkleurend, vooral in het middelste deel van de steel. Sporen met duidelijke lengtestreping (olieimmersie). De voorkeur voor vochtige plekken, de gestreepte sporen en de brede, opgezwollen elementen van de hoedhuid onderscheiden deze soort van de Rode boleet. De Noordelijke fluweelboleet (X. fennicus), die ook rode vormen heeft, verschilt door de afgeknotte sporen.
Machiel Noordeloos, 2021 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)Ectomycorrhizapartner van loofbomen (Berk, Wilg en Populier, soms ook Eik), bij voorkeur op natte, zompige plekken, soms tussen veenmos in Berkenbroek, in greppels en slootkanten of op vochtige plekken in parken. De verspreiding is slecht bekend door verwisseling met de Rode boleet (X.rubellus). Juni-oktober. Wijd verbreid in Europa.
Machiel Noordeloos, 2017 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)DeCeuninck, L. (2020) - Veldsleutel ‘Boletales’ met macroscopische en microscopische kenmerken gebaseerd op de determinatiesleutel van Flora Agaricina Neerlandica, Vol. 7, deel Boletales (M.E. Noordeloos et al., 2018). Eigen uitgave (Xerocomus soms als Xerocomellus)
Hills, A.E. (2009) - The genus Xerocomus - Apersonal view, with akeytotheBritish species. Field mycology 9-3: 77-96
Houben, M. (2010) - Een alternatieve sleutel voor de Fluweelboleten (Xerocomus) Alan E. Hills. PSL Nieuws 17-3
Kelderman, P. (2009) - Sleutel Xerocomus uit Funga Nordica 2008 NL. PSL Info 16-4
Kibby (2016) - British Boletes with keys to species: 52
Klofac, W. (2007) - (Schlüssel zur Bestimmung von Frischfunden der europäischen Arten der Boletales mit röhrigem Hymenophor. Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde 16: 187-279
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 179
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 233
Noordeloos, M.E. (2006) Hoe raak ik thuis in de Boleten 6: Sleutel tot de geslachten van de Boletales in Nederland. Coolia 49-2: 67-69
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 19c: Berkenbroekbossen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 2: 344 (met illustratie)
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 82
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 789 (foto)
Noordeloos, M. (2007) - Hoe raak ik thuis in de Boleten - 7: De Fluweelboleten (Xerocomus) van Nederland. Coolia 50-1: 1-20
Noordeloos et al. (2018) - Flora Agaricina Neerlandica 7: 133 (foto: 408)
Overall, A. (2011) - Fungi Royale. Some interesting fungi of the Royal Parks. Part 3: mycorrhizal fungi. Field Mycology 12: 94-99
Tanchaud, P. (2024) - Xerocomellus ripariellus (Redeuilh) Šutara. MycoCharentes
Xerocomellus ripariellus op internet:
First Nature
NMV Paddenstoel van de maand
MushroomExpert
Nagrzyby
The Ultimate Mushroom Guide
Pilzbuch Pilzwelten
Fichas Micológicas
Guía de Setas y Hongos de Navarra
De Interactieve Paddenstoelengids
Fungipedia