Koningsmantel

Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Tricholomataceae - Tricholomopsis - Tricholomopsis rutilans

Tricholomopsis rutilans

(Schaeff.) Singer, Schweizerische Zeitschrift für Pilzkunde 17: 56 (1939)

Tricholomopsis rutilans, in het Nederlands bekend als de Koningsmantel, is een opvallende paddenstoel. Kenmerken:

Hoed: De hoed heeft een diameter van 4 tot 12 cm, is gewelfd tot uitgespreid en heeft vaak een brede bult in het midden. De kleur is opvallend: een gele ondergrond bedekt met oranjerode, wijnrode of paarse, wollige vezels of schubjes.

Lamellen: De lamellen onder de hoed zijn bochtig aangehecht en hebben een heldere goudgele tot gele kleur.

Steel: De steel is eveneens geelachtig van kleur, vaak met dezelfde oranjerode of wijnrode vezels als de hoed, vooral naar de basis toe.

Sporeekleur: De sporenafdruk is wit tot crèmewit.

Geur ensmaak: De geur is neutraal; de smaak wordt door sommigen als bitter of gronderig omschreven.

Habitat: De Koningsmantel is een saprofiet en groeit voornamelijk op dood naaldhout, zoals stronken en stammen van dennen en sparren.

Verspreiding/Seizoen: In Nederland en België en ook in Polen is de soort vrij algemeen en de vruchtlichamen verschijnen meestal van juli tot november.

De opvallende combinatie van de gele basiskleur met de wijnrode vezels maakt deze paddenstoel relatief eenvoudig te herkennen.

In Peel en Maas kun je hem vinden op of bij dood hout van naaldbomen in de bijvoorbeeld de Heldense Bossen.

Synoniemen

Agaricus rutilans - Schaeffer - Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur Icones 4: 51, t. 219 (1774)
Agaricus aurantius - Batsch - Elenchus fungorum: 45 (1783)
Gymnopus rutilans - (Schaeffer) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 605 (1821)
Tricholoma rutilans - (Schaeffer) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 133 (1871)
Cortinellus rutilans - (Schaeffer) P. Karsten - Bidrag till Kännedom av Finlands Natur och Folk 32: 24 (1879)
Gyrophila rutilans - (Schaeffer) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 11 (1886)
Pleurotus rutilans - (Schaeffer) Dumée - Bull. Soc. Myc. France: 100 (1917)
Flammula squamulosa - Velenovský - Ceske Houby 3: 512 (1921)
Tricholomopsis rutilans - (Schaeffer) Singer - Schweizerische Zeitschrift für Pilzkunde 17: 56 (1939)

Sleutel(s)

Bas, Kuyper, Noordeloos & Vellinga (1999) - Strophariaceae, Tricholomataceae (3). Flora Agaricina Neerlandica 4 : 151-152
Holec, J. & M. Kolařík (2012) - Tricholomopsis in Europe. Phylogeny, key, and notes on the variability. Mycotaxon 121: 81–92
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 333-335
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 507

Literatuur

Arnolds, Chrispijn & Enzlin 2014 - hoofdstuk 28a Naaldbossen algemeen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3 : 549 (met illustratie)
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 407
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 352
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 100
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 236 (foto)
Tanchaud, P. (2021) - Tricholomopsis rutilans. MycoCharentes

Tricholomopsis rutilans op internet: