Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Tricholomataceae - Dermoloma - Dermoloma magicum
Arnolds, Persoonia 17 (4): 665 (2002)
Dermoloma magicum, in het Nederlands ook bekend als de Verkleurende barsthoed of met de Engelse naam 'Black Magic', is een zeldzame paddenstoel die voornamelijk voorkomt in West-Europa.
Kenmerken:
Verkleuring: Het meest onderscheidende kenmerk van Dermoloma magicum is dat het hele vruchtlichaam bij beschadiging of veroudering eerst rood, en vervolgens zwart verkleurt.
Uiterlijk: De paddenstoel is doorgaans klein tot middelgroot, met een doffe grijsbruine kleur op de hoed en steel. De lamellen zijn over het algemeen ingesneden (emarginate) tot aangehecht (adnate).
Geur: Het vruchtvlees (context) heeft een kenmerkende sterke meelgeur of -smaak.
Habitat: Het is een saprotrofe bodemschimmel die groeit in schraal, oud, extensief beheerd grasland op droge, vaak kalkhoudende leemgronden. Het wordt vaak gevonden in gezelschap van andere karakteristieke graslandsoorten, de zogenaamde CHEGD-fungi (Clavariaceae, Hygrocybe, Entoloma, Geoglossaceae, Dermoloma).
Zeldzaamheid: De soort is uiterst zeldzaam en de populaties zijn kwetsbaar door veranderd landgebruik, bemesting en stikstofdepositie.
Microscopische kenmerken: Microscopisch wordt de soort gekenmerkt door een hymeniforme (een- of meerlagige) hoedhuid, bestaande uit opgezwollen cellen, en de aanwezigheid van gespen (clamp connections) op de hyfen. De sporen zijn amyloïde, wat betekent dat ze blauwzwart kleuren bij toevoeging van Melzer's reagens.
Dermoloma magicum werd pas in 2002 als een nieuwe soort beschreven en werd voorheen soms verward met Porpoloma metapodium, maar verschilt daarvan door de verkleuring en microscopische kenmerken.
Dermoloma magicum - Arnolds - Persoonia 17(4): 665 (2002)
Mycobank CC BY-NC-ND
Adamčíková, K. et al (2025) - A phylogenetic and morphological study of the genus Dermoloma (Agaricales, Tricholomataceae) in Europe and North America exposes inefficiency of opportunistic species descriptions. IMA Fungus 16: e157337
Arnolds, E. (2002) - Dermoloma magicum spec. nov., a grassland fungus mimicking Porpoloma metapodium. Persoonia 17(4): 665-668
Beker, H. (2003) - Dermoloma magicum in my garden. Field Mycology 4(1): 5-6
Caboňová, M. et al. (2025) - Nomenclatural review of names published in the fungal genus Dermoloma (Basidiomycota, Agaricales, Tricholomataceae) based on morphological analyses of type specimens. Biodiversity Data Journal 13: e158080
Oud, M. (2024) - Bijzondere vondst op leemdijk in het noorden van Noord-Holland. NatureToday
Dermoloma magicum op internet:
Funbel
First Nature
NMV Paddenstoel van de maand
Danmarks svampeatlas
MushroomExpert
Myco DB
123 Pilze
Nagrzyby
Atlas grzybów
The Ultimate Mushroom Guide
SLU Artdatabanken
Pilzbuch Pilzwelten
All about funghi
Guía de Setas y Hongos de Navarra
Česká mykologická společnost
Funghi in Italia
Asturnatura
De Interactieve Paddenstoelengids
Fungipedia