Embedded Files
Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Schizophyllaceae - Henningsomyces - Henningsomyces puber
Henningsomyces puber
Henningsomyces puber
(Romell ex W.B. Cooke) D.A. Reid, Persoonia 3: 119 (1964)
Foto's © Filip Fuljer, sommige rechten voorbehouden (CC BY-NC)
Henningsomyces puber staat in het Nederlands bekend als het Donzig gaffelhaarbuisje. Het is een schimmelsoort uit de familie van de Schizophyllaceae.
Beschrijving en kenmerken:
Uiterlijk: Deze soort vormt kleine, ingewikkelde, buisvormige vruchtlichamen. Het is een koloniaal groeiende schimmel, waarbij de afzonderlijke buisjes dicht op elkaar staan.
Kleur: De buisjes zijn witachtig of lichtgekleurd.
Structuur: De naam "Donzig gaffelhaarbuisje" verwijst naar de aanwezigheid van fijne haartjes (puber is Latijn voor behaard of donzig) en de karakteristieke gaffelvormige uiteinden van de buisjes of haren, die vaak onder een microscoop zichtbaar zijn. De haartjes zitten op de hele buitenkant, dit in tegenstelling bij het Wit gaffelbuisje waarbij de haartjes alleen bij de monding zitten.
Determinatie: Henningsomyces puber lijkt sprekend op het Wit gaffelhaarbuisje (Henningsomyces candidus). Het onderscheid tussen beide soorten is lastig te maken en vereist vaak een microscopisch onderzoek.
Ecologie en verspreiding:
Habitat: Het Donzig gaffelhaarbuisje is vaak te vinden op afstervend of dood hout, waar het bijdraagt aan de afbraak van organisch materiaal.
Verspreiding: De soort is waargenomen in verschillende delen van Nederland.
Synoniemen
Synoniemen
Solenia pubera - Romell ex W.B. Cooke - Beih. Sydowia 4: 26 (1961)
Henningsomyces puber - (Romell ex W.B. Cooke) D.A. Reid - Persoonia 3: 119 (1964)
Taxonomie & herkenning
Taxonomie & herkenning
In het veld zijn Gaffelhaarbuisjes al aan de vorm van de vruchtlichamen te herkennen: slanke, spierwitte, fijn behaarde buisjes, tot 2 mm lang en nauwelijks 0,5 mm in diameter, die, met de monding naar beneden, in zwermen aan het substraat hangen, vaak met elkaar verbonden door een ijl, wit hyfenweefsel. Het Donzig gaffelhaarbuisje is kort afstaand behaard over het hele oppervlak, het Wit gaffelhaarbuisje is dat alleen aan de monding.
Nico Dam, 2018 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)Ecologie & verspreiding
Ecologie & verspreiding
Gaffelhaarbuisjes (Henningsomyces-soorten) zijn als groep makkelijk te herkennen, maar lastig tot op de soort te determineren. Uit Nederland zijn tot nog toe het Witgaffelhaarbuisje (Henningsomyces candidus) en het Donzig gaffelhaarbuisje (Henningsomyces puber) bekend. Beide soorten lijken sprekend op elkaar, en dat is inclusief deze tekst (bij beide soorten identiek). Ze groeien saprotroof op rot loofhout, vaak in kleine holtes in afgevallen, al behoorlijk verrotte takken, of onder de schors van omgevallen stammen. Je vindt ze hoe dan ook uitsluitend door allerlei dood hout om te draaien of te slopen, zodat ook de verborgen delen bloot komen te liggen. Qua substraat lijkt het Donzig gaffelhaarbuisje een uitgesproken voorkeur voor berk te hebben; het Wit gaffelhaarbuisje is niet zo kieskeurig. Beide soorten kunnen (bij voldoende nattigheid) gedurende een groot deel van het jaar gevonden worden, en ze komen verspreid door heel Nederland voor.
Nico Dam, 2018 CC-BY-SA 3.0
(bron: NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen, (zie onder links)Sleutel(s)
Sleutel(s)
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 282
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 312
Ryvarden, L. (2022) - Cyphelloid fungi in Scandinavia – a preliminary synopsis. Fungiflora Synopsis Fungorum 46
Literatuur
Literatuur
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 24a: Paddenstoelen van loof- en naaldbossen op voedselrijke en voedselarme bodems. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 44
Karasziński, D.; A. Kujawa; M. Piątek; A. Ronikier & M. Wołkowycki (2009) - Contribution to biodiversity assessment of European primeval forests - new records of rare fungi in the Białowieża forest. Polish Botanical Journal 54(1): 55-97
Lehmann, H. (2015/2016) - Die cyphelloiden Homobasidiomyceten in Schleswig-Holstein. Eine Bestandsaufnahme. Kieler Notizen zur Pflanzenkunde 41: 66–92
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 2: 1082 (foto)
Westra, T. (2020) - Donzig gaffelhaarbuisje. Holland's duinen 76: 64
Henningsomyces puber op internet:
Funbel
Nederlands Soortenregister
First Nature
NMV Paddenstoel van de maand
MushroomExpert
123 Pilze
Nahuby
Nagrzyby
Atlas grzybów
The Ultimate Mushroom Guide
Pilzbuch Pilzwelten
All about funghi
Guía de Setas y Hongos de Navarra
Funghi in Italia
Asturnatura
De Interactieve Paddenstoelengids
Page updated
Google Sites
Report abuse