Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Inocybaceae - Inosperma - Inosperma erubescens
(A. Blytt) Matheny & Esteve-Rav., Mycologia 112 (1): 102 (2019)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Giftige vezelkop (Inosperma erubescens) is een dodelijk giftige paddenstoel uit de familie Inocybaceae. De giftige vezelkop wordt als inheems beschouwd in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. De soort is echter zeldzaam in België en Nederland. In Nederland wordt de soort op de rode lijst van 2004 als "ernstig bedreigd" beschouwd. De hoed heeft een diameter van 40 tot 100 mm. De vorm is bij jonge vruchtlichmaen klokvormig en spreidt zich later uit, waarbij de hoedrand vaak inscheurt en naar boven omkrult. Centraal blijft een bultje behouden (umbo). De hoedkleur varieert van roomachtig-crèmeachtig als het vruchtlichaam jong is tot geelbruin (zelfs kaneelkleurig) bij het ouder worden. Verder ontstaat bij het ouder worden een steeds duidelijker wordende steenrode kleur. De volwassen hoed is 2,5 tot 8 cm breed en heeft een roodachtige zweem door de uitstralende streping. De rode kleur is eveneens bij oude exemplaren langzaam op te wekken door druk op de hoed. De kleur van de hoed kan variëren tot baksteenrood, met name bij droog weer en toenemende ouderdom. Het vruchtvlees is wit tot lichtroze. De vrij dicht op elkaar staande lamellen zijn aanvankelijk witachtig (soms met een lichtrode tint), maar verkleuren grijsachtig tot olijfgeel bij het ouder worden. De lamellen zijn uitgebocht aan de steel gehecht. De ringloze steel is 40 tot 80 mm lang en 8 tot 15 mm dik. Hij is stevig, vezelig, en aanvankelijk wit gekleurd. Bij het ouder worden krijgt de steel echter de kleur van de hoed. Het vlees van de steel is steeds roze. De steel is aan de basis soms licht knolvormig. De reuk is in jonge toestand fruitig, alcoholachtig evoluerend tot onaangenaam zoetig, zelfs tabakachtig op latere leeftijd. Kibby noemt als geur sterk aromatisch, zeepachtig en onplezerig. De sporenprint is witachtig tot leembruin. De sporen zijn ovaalvormig, soms onregelmatig, met afmetingen van 10–14 × 5,5–7,5 µm. De cheilocystidia zijn cilindrisch tot smal knotsvormig, vaak wat gebogen, dunwandig, met kleurloze of roodbruine inhoud, staan vaak in ketens en meten 40-60 × 8-15 µm. De paddenstoel wordt in Midden-Europa zelden hoger dan 500 meter gezien. In Nederland komt hij vrij zeldzaam voor. Hij staat op de rode lijst in de categorie 'Bedreigd'. De Giftige vezelkop is een saprotrofe paddenstoel die zich voedt met dood plantenmateriaal. Deze paddenstoel groeit van mei tot juli-augustus in loofbossen, parken, tuinen, onder struiken, langs paden en bosranden op kalkrijke bodems. Verder wordt de soort gezien op rijke, bemeste klei- en leembodems. De Giftige vezelkop komt vooral voor onder beuken en lindebomen en na regenbuien. Op een standplaats worden vaak meerdere vezelkoppen gezien.
Dit artikel maakt gebruik van materiaal uit het Wikipedia-artikel "Giftige vezelkop", uitgebracht onder de Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen. Er is misschien inhoud weggelaten uit het origineel maar er is geen inhoud gewijzigd of toegevoegd.
Foto's gemaakt in Polen waar hij groeide langs een afgesloten grindweg door het bos met Eik en Haagbeuk. In Polen is de soort algemeen.
Foto's © Alina & Chris Billekens.
Inocybe trinii var. rubescens - Patouillard - : Tab. analyt. Fung. (Paris) 1(2): fig. 344 (1883)
Inocybe erubescens - A. Blytt - Skr. Vidensk.-Selsk. Christiania, Math.-Nat. Kl. 6: 54 (1905)
Inocybe patouillardii - Bresadola - Ann. Mycol. 3 (2): 161 (1905)
Inocybe lateraria - Rick - Vademecum für Pilzfreunde: 75 (1920)
Inosperma erubescens - (A. Blytt) Matheny & Esteve-Raventós - Mycologia 112 (1): 102 (2019)
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 874
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 986
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 878
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 300
Kuyper, T.W. (1986) - A revision of the genus Inocybe in Europe. I. Subgenus Inosperma and the smooth-spored species of subgenus Inocybe. Persoonia Suppl. 3: 44-45, fig. 11
Kuyper, T.W. (2005) - Begin eens met... Vezelkoppen (Inocybe). Coolia 48(4): 201-208
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 657 (foto)
Merino Alcántara, D (2015) - Inocybe erubescens. Micobotánica-Jaén
Inosperma erubescens op internet:
De Interactieve Paddenstoelengids
Fungipedia