Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Hygrophoraceae - Hygrophorus - Hygrophorus hypothejus
(Fr.) Fr., Epicrisis Systematis Mycologici: 324 (1838)
Hygrophorus hypothejus var. aureus - Oranje dennenslijmkop
(Arrh.) Imler, Bull. Soc. Mycol. Fr.: 304 (1935)
Hygrophorus hypothejus var. hypothejus - Bruine dennenslijmkop
(Fr.) Fr., Epicrisis Systematis Mycologici: 324 (1838)
De Dennenslijmkop (var. hypothejus, Bruine dennenslijmkop) hebben we in de Heldense bossen al diverse malen gevonden. Ook in omgeving Beringe, Tegelen en in Polen, altijd in de maanden november en december.
De Dennenslijmkop (Hygrophorus hypothejus), in het Engels ook bekend als 'Herald of Winter' of 'Winterbode', is een opvallende paddenstoel die voornamelijk in de late herfst en vroege winter verschijnt, vaak na de eerste vorst.
Uiterlijke kenmerken:
Hoed: De hoed is zeer slijmerig (viscid) en heeft een variabele kleur, meestal geelachtig tot olijfbruin, en donkerder in het midden. De grootte varieert.
Lamellen: De lamellen zijn aflopend (lopen langs de steel naar beneden) en witachtig tot geelachtig van kleur.
Steel: De steel is eveneens slijmerig en witachtig tot geel gekleurd. In oudere stadia of bij beschadiging kunnen er geel- tot goudoranje vlekken ontstaan, een belangrijk onderscheidend kenmerk.
Vruchtvlees: Witachtig tot licht geelachtig, onder de huid van de hoed oranje-roodachtig, week.
Ecologie en verspreiding:
De Dennenslijmkop is een inheemse soort in Europa en Noord-Amerika. Hij groeit uitsluitend in naaldbossen, vooral bij dennen, en komt vaak in grote groepen voor. Het is een van de weinige paddenstoelen die nog actief vruchtlichamen vormt tijdens de koudere maanden, soms tot in januari tijdens zachte winters. In Nederland algemeen.
Er bestaat ook een variëteit Hygrophorus hypothejus var. aureus, de Oranje dennenslijmkop welke in Nederland zeer zeldzaam is en in Rode Lijst opgenomen als "Kwetsbaar".
Alle bovenstaande foto's © Alina & Chris Billekens.
Onderstaande foto Hygrophorus hypothejus var. aureus - Oranje dennenslijmkop © Luis Ballester CC BY-NC 4.0
© Luis Ballester, sommige rechten voorbehouden (CC BY-NC)
Agaricus vitellinus - Albertini & Schweinitz - Conspectus Fungorum in Lusatiae superioris: 179, t. 10:4 (1805)
Agaricus hypothejus - Fries - Observationes mycologicae 2: 10 (1818)
Agaricus vitellicolor - Persoon - Mycologia Europaea 3: 93 (1828)
Hygrophorus hypothejus - (Fries) Fries - Epicrisis Systematis Mycologici: 324 (1838)
Hygrophorus hypothejus f. hypothejus - (Fries) Fries - Epicrisis Systematis Mycologici: 324 (1838)
Hygrophorus aureus - Arrhenius - Monographia Hymenomycetum Sueciae 2: 127 (1863)
Limacium hypothejum - (Fries) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 119 (1871)
Limacium hypothejus - (Fries) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 119 (1871)
Hygrophorus hypothejus var. mendax - Kalchbrenner - Icones selectae Hymenomycetum Hungariae 3: 43, t. 27:3 (1875)
Limacium vitellum - (Albertini & Schweinitz) J. Schröter - Kryptogamen-Flora von Schlesien 3.1 (33-40): 532 (1889)
Hygrophorus hypothejus var. expallens - Boudier - Icones mycologicae 1-5: pl. 33 (1905)
Limacium aureum - (Arrhenius) Ricken - Blätterpilze: 12 (1910)
Hygrophorus hypothejus var. aureus - (Arrhenius) Imler - Bulletin trimestriel de la Société mycologique de France (1935)
Mycobank CC BY-NC-ND
Arnolds, E. (1974) - Hygrophorus subgenus Hygrophorus (de "Slijmkoppen") in Nederland. Coolia 17(supplement): 2-47
Arnolds, E. (1990) - Genus Hygrophorus. - In: Bas, C., Kuyper, Th.W., Noorderloos, M.E. & Vellinga, E.C. Flora Agaricina Neerlandica 2: 115-134
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 219
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 289
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 28b: Dennenbossen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 574 (met illustratie)
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten : 215
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 460
Friederichsen, I. & Engel, H. (1968) - Die Sporengröße von Hygrophorus bresadolae Quel., H. aureus (Arrh.) und H. hypothejus (Fr.) Fr. - Zeitschrift für Pilzkunde 34(3-4): 119-124
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 130
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 169 (foto)
Merino A., Demetrio - (2010) - Hygrophorus hypothejus. webdocument op Micobotánica-Jaén
Moreau, P-A,; J-M. Bellanger; R.Lebeuf; Z. Athanassiou; A. Athanasiades; H. Lambert; C. Schwarz; E. Larsson & M.Loizides (2018) - Hidden diversity uncovered in Hygrophorus sect. Aurei (Hygrophoraceae), including the Mediterranean H. meridionalis and the North American H. boyeri, spp. nov - Fungal Biology 122(8): 817-836
Oud, M. (NMV) (2017) - Ondanks code rood mooie Dennenslijmkoppen langs de A2. webdocument op NatureToday
Oud, M. (NMV) (2015) - Na nachtvorst meer kans op Dennenslijmkoppen. webdocument op NatureToday
Oud, M. (NMV) (2019) - Dennenslijmkoppen van het Kootwijkerveen terug van weggeweest. webdocument op NatureToday
Oud, M. (NMV) (2021) - Vergeet de Dennenslijmkop niet als laatste herfstpaddenstoel van het seizoen. webdocument op NatureToday
Pilzbuch Pilzwelten
All about fungi
De Interactieve Paddenstoelengids
Fungipedia