Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Entolomataceae - Clitopilus - Clitopilus prunulus
(Scop.) P. Kumm., Der Führer in die Pilzkunde: 97 (1871)
De Grote molenaar (Clitopilus prunulus) is een schimmel uit de familie Entolomataceae. De vruchtlichamen verschijnen afzonderlijk of in kleine groepen. Ze hebben een dikvlezige hoed die 3 tot 9, zelden tot 12 centimeter breed is. De vorm is aanvankelijk halfrond en vlakt geleidelijk af tot een (deels trechtervormige) verzonken vorm met golvende, gekrulde rand met meestal een brede bult in het midden. De lamellen zijn smal, langs de steel aflopend, aanvankelijk wit, later rozeachtig door de rijpende sporen. De steel is vaak iets excentrisch geplaats onder de hoed. Het vlees is relatief zacht. Het ruikt en smaakt typisch meel- of komkommerachtig. Hij is te vinden op typisch rijke bodems, voornamelijk in bossen en parken, van juli tot november. Het voorkomen ervan in ecologisch zeer diverse habitats brengt weinig speciale eisen met zich mee. In Peel en Maas een algemene soort.
Foto's Alina & Chris Billekens.
Agaricus prunulus - Scopoli - Flora carniolica 2: 437, no 1508 (1772)
Agaricus neptuneus - Batsch - Elenchus fungorum. Continuatio prima: 161, t. 23:118 (1786)
Agaricus pallidus - Sowerby - Coloured figures of English fungi or mushrooms, tab. CXLIII (1798)
Agaricus orcella - Bulliard - Herbier de la France 13: t. 591 (1793)
Agaricus orcellus - Persoon - Synopsis methodica fungorum: 473 (1801)
Pleuropus orcellus - (Bulliard ex Persoon) Gray - A natural arrangement of British plants 1: 615 (1821)
Paxillus prunulus - (Scopoli) Fries - (1821)
Omphalia prunula - (Scopoli) Zawadzki - Enumeratio plantarum Galiciae & Bucowinae: 167, no. 2657 (1835)
Clitopilus prunulus - (Scopoli) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 97 (1871)
Clitopilus orcellus - (Bulliard ex Persoon) P. Kummer - Der Führer in die Pilzkunde: 97 (1871)
Paxillus prunulus - (Scopoli) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 92 (1886)
Paxillus prunulus var. orcella - (Bulliard) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 92 (1886)
Agaricus prunulus subsp. orcella - (Bulliard) J. Stevenson - British Fungi (Hymenomycetes) 1: 203 (1886)
Agaricus prunulus subsp. orcellus - (Bulliard) J. Stevenson - British Fungi (Hymenomycetes) 1: 203 (1886)
Rhodosporus prunulus - (Scopoli) J. Schröter - Kryptogamen-Flora von Schlesien 3.1: 618 (1889)
Hexajuga orcella - (Bulliard) Fayod - Annales des sciences naturelles Botanique sér. 7-9: 389 (1889)
Hexajuga prunula - (Scopoli) Fayod - Annales des sciences naturelles Botanique sér. 7-9: 389 (1889)
Orcella prunulus - (Scopoli) Kuntze - Revisio generum plantarum 2: 863 (1891)
Hyporrhodius orcella - (Bulliard) Hennings - Die Natürlichen Pflanzenfamilien nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten 1(1**): 257 (1898)
Hyporrhodius prunulus - (Scopoli) Hennings - Die Natürlichen Pflanzenfamilien nebst ihren Gattungen und wichtigeren Arten 1(1**): 257 (1898)
Clitopilus prunulus var. pinetorum - Saccardo - Flora Italica cryptogama 1(14): 545 (1915)
Pleuropus prunulus - (Scopoli) Murrill - North American flora 10-2 (1917)
Paxillopsis prunulus - (Scopoli) J.E. Lange - Flora Agaricina Danica 4: 48 (1939)
Clitopilus prunulus var. amarus - Josserand - Bulletin Mensuel de la Société Linnéenne de Lyon 10: 93 (1941)
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 432
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 516
Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 21b Lanen op voedselarme zandgrond. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 2: 587
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 131
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 228
Kluting, K.; T.J. Baroni & S. Bergemann (2014) - Toward a stable classification of genera within the Entolomataceae: A phylogenetic re-evaluation of the Rhodocybe-Clitopilus clade. Mycologia 106-6: 1127–1142
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 453 (foto)
Noordeloos, M.E. (1988) - Family Entomataceae Kotl. & P. - 2. Genus Clitopilus. In: Bas, C., Kuyper, Th.W., Noorderloos, M.E. & Vellinga, E.C., Flora Agaricina Neerlandica 1: 82-85
Noordeloos, M.E. (1983) - Notulae as Floram agaricinam neerlandicam — I-III. Marasmiellus, Macrocystidia and Rhodocybe. Personia 12-1: 31-49
Clitopilus prunulus op internet:
De Interactieve Paddenstoelengids