Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Amanitaceae - Amanita - Amanita rubescens
Pers., Tentamen dispositionis methodicae Fungorum: 67 (1797)
Amanita rubescens f. annulosulfurea - (Gillet) J.E. Lange - Parelamaniet (f. annulosulfurea)
(Gillet) J.E. Lange, Dansk botanisk Arkiv 2 (3): 11 (1915)
Amanita rubescens f. rubescens - Parelamaniet (f. rubescens)
Pers., Tentamen dispositionis methodicae Fungorum: 67 (1797)
Amanita rubescens f. rubescens
De Parelamaniet (Amanita rubescens) is een paddenstoel uit de familie Amanitaceae. De roze tot roodachtige verkleuring op gekneusde en beschadigde delen is onderscheidend en geeft hem zijn naam. Oudere vruchtlichamen zijn vaak gestreept met even verkleurde madenholen. De Parelamaniet is algemeen en wijdverspreid en is te vinden in zowel loof- als naaldbossen. Het uiterlijk is zeer variabel, afhankelijk van de locatie en het weer. De hoed, die in het begin bijna bolvormig is en later diffuus is, is 4 tot 16 centimeter breed. Het is meestal vleesbruin, bleek roodachtig tot bruinrood van kleur, maar kan ook geelbruine, grijsgele tot grijswitte tinten hebben; de rand is niet of nauwelijks gegroefd. De hoed is bedekt met grijswitte of roodgrijze, platte resten van het velum. De hoedhuid is gemakkelijk te verwijderen; de trama hieronder is bleek roodachtig van kleur. De witte lamellen hebben roodbruine vlekken, vooral op leeftijd. De lamellen zijn vrij breed, staan dicht op elkaar en hebben een zachte consistentie. De witachtige steel krijgt later ook roodbruine vlekken of strepen, vooral in het onderste deel en op geblesseerde plekken. Hij wordt tot 16 centimeter lang en drie centimeter dik, waarbij hij naar boven toe taps toeloopt. Op latere leeftijd wordt de steel hol. De steel heeft een ring met een duidelijk gegroefde bovenkant. De steelbasis is bolvormig verdikt, zonder verspringende rand, maar een geleidelijke overgang. Op het overgangsgebied zijn er kleine uitgesproken wratten die in een ring rond de steel zijn gerangschikt. Het witte vruchtvlees wordt langzaam rood. Het heeft een onbeduidende geur en een aanvankelijk zoete, later een beetje krassende smaak. Het sporenpoeder is wit en amyloïde. Het is in Peel en Maas een zeer algemene soort die al eind mei tot in de late herfst gevonden kan worden. Beide variëteiten kun je op veel plaatsen in Peel en Maas aantreffen, waarbij de geel geringde vorm iets minder algemeen is dan de ander. Ze komen in dezelfde gebieden voor.
Amanita rubescens f. rubescens
Amanita rubescens f. rubescens
Amanita rubescens f. rubescens
Amanita rubescens f. annulosulfurea
Amanita rubescens f. annulosulfurea
Alle foto's © Alina & Chris Billekens.
Agaricus rubens - Scopoli - Flora carniolica 2: 416, no 1460 (1772)
Agaricus pustulatus - Schaeffer - Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur Icones 4: 39, t. 91 (1774)
Agaricus myodes - Schaeffer - Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur Icones 4: 69, t. 261 (1774)
Amanita verrucosa - Lamarck - Encyclopédie Méthodique, Botanique 1-1: 111 (1783)
Agaricus margaritifer - Batsch - Elenchus fungorum: 57 (1783)
Agaricus verrucosus - Bulliard - Herbier de la France 7: t. 316 (1787)
Amanita rubescens - Persoon - Tentamen dispositionis methodicae Fungorum: 67 (1797)
Agaricus rubescens - (Persoon) Fries - Systema Mycologicum 1: 18 (1821)
Amanita circinnata - Gray - A natural arrangement of British plants 1: 600 (1821)
Agaricus magnificus - Fries - Monographia Hymenomycetum Sueciae 1: 13 (1857)
Amanita magnifica - (Fries) Fries - Hymenomycetes europaei: 25 (1874)
Amanita rubescens var. verrucosa - (Bulliard) Gillet - Les Hyménomycètes ou Description de tous les Champignons qui Croissent en France 1: 45 (1874)
Amanita rubens - (Scopoli) Quélet - Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 4 (1886)
Limacium rubescens - (Persoon) J. Schröter - Kryptogamen-Flora von Schlesien 3.1 (33-40): 531 (1889)
Amanita radicata - Voglino - Bol. Soc. Bot. Ital.: 120 (1894)
Venenarius rubens - (Scopoli) Murrill - Mycologia 5 (2): 75 (1913)
Amanita rubens f. radicata - (Voglino) Veselý - Annales Mycologici 31 (4): 243 (1933)
Amanita rubescens var. magnifica - (Fries) Rea - British Basidiomycetae: A handbook to the larger British fungi: 104 (1922)
Amanita rubens f. magnifica - (Fries) Veselý - Annales Mycologici 31 (4): 244 (1933)
Amplariella rubescens - (Persoon) E.-J. Gilbert - Iconographia Mycologica 27: 79 (1940)
Amanita rubescens var. radicata - (Voglino) Contu & Bon - Documents Mycologiques 14 (56): 26 (1985)
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 332
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 383
Arnolds, Chrispijn & Enzlin 2014 - Loofbossen op allerlei bodemtypen. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe, 3: 112 (met illustratie)
Arnolds, E.J.M. & A.P. van den Berg (2001) - Trends in de paddestoelenflora op basis van karteringsgegevens. Coolia 44-3 :139-152
Arnolds, E.J.M. & M. Veerkamp (2005) - Nieuwsbrief paddestoelenmeetnet -6 . Coolia 48-3: 109-49
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 99
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 298
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 18
Kops, J. & J.E. van der Trappen (1849) - Agaricus rubescens - Roodachtig-graauwe Vliegen-Paddestoel. Flora Batava 10: 765-765
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 360 (foto)
Tweel, M. van (2008) - Voetangels en klemmen? 7 - De parelamaniet en zijn dubbelgangers. Coolia 51-3: 109-112
Amanita rubescens op internet: