Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Amanitaceae - Amanita - Amanita phalloides
(Vaill. ex Fr.) Link, Handbuch zur Erkennung der nutzbarsten und am häufigsten vorkommenden Gewächse: 272 (1833)
Amanita phalloides var. alba - Groene knolamaniet (var. alba)
Costantin & L.M. Dufour, Nouvelle flore des champignons pour la détermination facile de toutes les espèces de France: 256 (1895)
Amanita phalloides var. phalloides - Groene knolamaniet (var. phalloides)
(Vaill. ex Fr.) Link, Handbuch zur Erkennung der nutzbarsten und am häufigsten vorkommenden Gewächse: 272 (1833)
De Groene knolamaniet (Amanita phalloides) is een soort paddenstoel uit de familie Amanitaceae, die behoort tot het geslacht Amanita. Het is een mycorrhiza-schimmel die wordt geassocieerd met loofbomen. Het consumeren van zelfs kleine hoeveelheden van een vruchtlichaam van deze giftige paddenstoel kan leiden tot dodelijke paddenstoelenvergiftiging. De hoed is zo'n 5 tot 15 centimeter breed en glad en slechts met velumresten. Het oppervlak is een beetje plakkerig als het nat is, als het droog is, heeft het een zijdeachtige glans; de hoedenhuid van de paddenstoel is afneembaar. De kleur van de hoed varieert van lichtgeelgroen over verschillende tinten tot olijfgroen of bruin-olijfgroen, de rand van de hoed is meestal lichter dan het midden van de hoed; de hoed kan bij veroudering witachtig worden. De steel wordt 5 tot 15 (<18) centimeter hoog, is bleek olijfgroen op een witte achtergrond; de basis is bolvormig en verdikt en bevindt zich in een rechtopstaande, vliezige schede, en wordt tot 2 centimeter dik. Het vruchtvlees is wit, de geur is zoet (zoals kunstmatige honing), de smaak wordt omschreven als mild en nootachtig (vanwege de sterke toxiciteit van de paddenstoel moeten smaaktesten echter worden vermeden). In Peel en Maas al op enkele plekken gevonden en in 2020 zelfs in de straat waar wij wonen bij Moeraseik. Er is ook een witte variëteit (var. alba) maar deze hebben we nog niet gezien.
Alle foto's © Alina & Chris Billekens.
Agaricus vernalis - Bolton - An History of Fungusses, Growing about Halifax 2: t. 48 (1788)
Agaricus bulbosus - Bulliard - Herbier de la France 13: t. 577 (1793)
Agaricus viridis - Schumacher - Enumeratio Plantarum, in Partibus Sællandiae Septentrionalis et Orientalis Crescentium 2: 248 (1803)
Agaricus phalloides - Fries - Systema Mycologicum 1: 13 (1821)
Amanita phalloides - (Fries) Link - Handbuch zur Erkennung der nutzbarsten und am häufigsten vorkommenden Gewächse 3: 272 (1833)
Agaricus virosus - Vittadini - Descrizione dei funghi mangerecci più comuni dell'Italia: 135 (1835)
Venenarius phalloides - (Fries) Murrill - Mycologia 4 (5): 240 (1912)
Amanitina phalloides - (Fries) E.-J. Gilbert - Iconographia Mycologica 27: 78 (1940)
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 332
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 381
Arnolds, Chrispijn & Enzlin 2014 - Lanen op basenrijke leem- en kleigrond - Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 2: 619 (met illustratie), 623
Bolt, H. G., Rabe, F. (2000) - Vondst van Groene knolamaniet in Deventer. Coolia 43-1: 38-39
Cate, R.S. ten (1994) - Twee dodelijke gevallen van vergiftiging door Amanita phalloides. Coolia 37-2: 49-50
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 97
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 296
Gevers Deynoot, P.M.E. (1853) - Agaricus phalloides - Knollige Vliegen-Paddestoel. Flora Batava 11: 829-829
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 18
Hendriks, R. (2011) - Bijzonder waarnemingen en vondsten: Groene knolamaniet massaal bij Reuver - Coolia 54-1:41-43
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 359 (foto)
Vellinga, E.C & Th.W. Kuyper (2012) - Uitheemse ectomycorrhizapaddenstoelen. Coolia 55-2: 55-64
Amanita phalloides op internet: