Fungi - Dikarya - Basidiomycota - Agaricomycotina - Agaricomycetes - Agaricomycetidae - Agaricales - Amanitacea - Amanita - Amanita pantherina
(DC.) Krombh., Naturgetreue Abbildungen und Beschreibungen der essbaren, schädlichen und verdächtigen Schwämme: 29 (1846)
Amanita pantherina var. abietum - Panteramaniet (var. abietinum)
(E.-J. Gilbert) Veselý, Annales Mycologici 31 (4): 272 (1933)
Amanita pantherina var. pantherina - Panteramaniet (var. pantherina)
(DC.) Krombh., Naturgetreue Abbildungen und Beschreibungen der essbaren, schädlichen und verdächtigen Schwämme: 29 (1846)
De Panteramaniet (Amanita pantherina) is een soort paddenstoel uit de familie van de amanitaceae. De vruchtlichamen van de panterzwam vertonen typische amanita-kenmerken: bruine hoeden bedekt met witte vlokken, geringde witte stengels met een verdikte bol aan de onderkant en lichte, dicht opstaande lamellen. De hoeden zijn 4-10 cm breed en hebben een vettige huid bij nat weer en glanzend bij droog weer. Bijzonder kenmerkend zijn de witte vlokken, de overblijfselen van het velum welke concentrisch rond het midden van de hoed gerangschikt zijn. Als het regent, worden ze gemakkelijk afgewassen, dus oudere exemplaren vertonen meestal een uitgedund vlokpatroon. De bovenhuid van de hoed is afneembaar, de kleur varieert van donkerbruin tot witbruin, de rand is meestal gegroefd. Bij jonge vruchtlichamen heeft de hoed nog steeds een bolvorm, maar deze strekt zich plat uit met het ouder worden. De lamellen zijn wit, zacht en dicht bij elkaar. De steel van de Panteramaniet is 6-12 cm hoog en heeft een diameter van 0,5-2 cm. Hij is wit, fijn schilferig en vezelig van binnen, hol in oude exemplaren. De panterzwam heeft een slanke knol aan de basis van de stengel. De ring zit in het midden of net iets hoger op de steel en is in de regel ongestreept. Het vlees is wit en ruikt een beetje naar radijs, smaak licht zoet. In Peel en Maas regelmatig aan te treffen, maar minder algemeen dan zijn dubbelgangers, de Grauwe amaniet en de Parelamaniet.
Alle foto's © Alina & Chris Billekens.
Agaricus maculatus - Schaeffer - Fungorum qui in Bavaria et Palatinatu circa Ratisbonam nascuntur Icones 4: 39, t. 90 (1774)
Agaricus ruderatis - Batsch - Elenchus fungorum: 59 (1783)
Amanita umbrina - Persoon - Tentamen dispositionis methodicae Fungorum: 67 (1797)
Agaricus pustulatus - Schumacher - Enumeratio Plantarum, in Partibus Sællandiae Septentrionalis et Orientalis Crescentium 2: 251 (1803)
Agaricus pantherinus - DeCandolle - Flore française 6: 52 (1815)
Amanita pantherina - (DeCandolle) Krombholz - Naturgetreue Abbildungen und Beschreibungen der Schwämme 10: 29 (1846)
Amanitaria pantherina - (DeCandolle) E.-J. Gilbert - Iconographia Mycologica 27: 70, 76 (1940)
Knudsen & Vesterholt (2008) - Funga Nordica: 327
Knudsen & Vesterholt (2012) - Funga Nordica: 378
Tweel, M. van - Voetangels en klemmen? 7 (2008) - De parelamaniet en zijn dubbelgangers. - Coolia 51-3: 109-112
Adema, J.P.H.M. (1999) - Paddestoelen in Leiden - Coolia 42-1: 21-31
Dam & Kuyper (2013) - Veldgids paddenstoelen. Plaatjeszwammen en boleten: 97
Eeden, F.W. van (1889) - Agaricus pantherinus - Pantervlekkige Plaatzwam. Flora Batava 18: 1380-1380
& Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 298
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 24
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europe 1: 361 (foto)
Amanita pantherina op internet: